Weblog

'Waarom gaan de Duitse verkiezingen niet over de euro?'

De Duitse verkiezingen gaan nauwelijks over de problemen met de euro, constateert Fokke Obbema. 'Het gaat de Duitsers vooral te goed om zich echt over Europa op te winden.'

Verkiezingsposters in DuitslandBeeld getty

Onbegrijpelijk lijkt het, de geringe rol die Europa en de euro in het Duitse verkiezingsdebat spelen. Want ga maar na: voor honderden miljarden euro's hebben de Duitsers zich in de afgelopen jaren garant gesteld bij alle reddingspakketten en het einde lijkt nog niet in zicht - een derde, vierde en misschien wel vijfde reddingspakket voor Griekenland lijkt vooral een kwestie van tijd.

En met de discipline die Duitsland via bezuinigingen aan Zuid-Europese landen wil opleggen, schiet het ook nog niet echt op. Dus komt er niet een moment waarop de Duitsers 'jetzt reicht es' gaan zeggen? De verkiezingen lijken een perfect moment voor in ieder geval bezinning op de afgelopen jaren. Toch komt het er niet van. Hoe kan dat?

Geen belang voor Merkel
Allereerst heeft bondskanselier Merkel er geen enkel belang bij. Voor haar vooral geen heftige debatten over de euro - haar herverkiezing staat in het teken van don't rock the boat. 'Vertrouw me', is haar voortdurende boodschap. Haar campagneslogan is veelzeggend: Mass und Mitte, hou in het politieke midden maat, dan komt alles goed.

Maar haar politieke tegenstanders dan, kunnen die het Europese debat niet aanjagen? Nee, want de grootste oppositiepartijen, SPD en de Groenen, zitten wat de euro betreft precies op Merkels lijn - hun stemgedrag van de afgelopen jaren getuigt daarvan. Iedere aanval op haar eurobeleid keert bij hen dus meteen als een boemerang terug.

Voor coalitiegenoot FDP geldt hetzelfde. Blijven over de politieke extremen - Die Linke op links, AfD (Alternative für Deutschland) op rechts. De laatste is zelfs het vleesgeworden eurodebat: de partij is niet tegen de EU, maar wel tegen de euro.

Het gaat te goed met Duitsland
Maar ook die uitgesproken positie vormt geen garantie voor een hevig maatschappelijk debat. De kiezer wil er niet aan, want in alle peilingen haalt AfD een magere score. De vraag is vooral of de partij net onder of boven de kiesdrempel van 5 procent uitkomt. Komt dat wellicht door de andere partijen die het fundamentele debat mede vermijden om AfD niet in de kaart te spelen? Wellicht.

Maar er is een veel belangrijker reden: het gaat de Duitsers vooral te goed om zich echt over Europa op te winden. 'De euro komt niet eens voor in de top-tien van hun problemen. Het houdt de kiezer onvoldoende bezig', zo legde Duitsland-kenner Ton Nijhuis het me uit.

Kortom: ook in Duitsland wordt al sinds de val van Lehman in 2008 weliswaar constant over 'de crisis' gepraat, maar nog altijd merkt de bulk van de kiezers daar nauwelijks iets van. Een en ander maakt de geringe rol van Europa en de euro tijdens de Duitse verkiezingen eigenlijk wel begrijpelijk.

Fokke Obbema is buitenlandredacteur van de Volkskrant

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden