Waarom Feyenoord èn PSV landskampioen worden

ALS PSV in mei of wellicht al april 2002 kampioen van Nederland wordt, voor de derde achtereenvolgende maal, dankt de club dat niet in de eerste plaats aan de trainer, de spelers of de beleidsmakers - waarmee overigens niets ten nadele van hen is gezegd....

Het geheim van het succes ligt besloten in zo'n typische jaren zestig kantine, met grauwe tegels op de vloer, een Brabantse familie achter de bar, het geluid van pruttelende koffiezetapparaten en kleedkamers zonder comfort.

Een ambitieuze profclub in de ambiance van de eerste de beste amateurclub, oftewel: de Herdgang, verscholen in de bossen nabij Best en gelegen aan een rustieke laan.

Wie luxe wil zien moet rechtdoor rijden, naar het Philips Stadion. (Vergeet de lease-Mercedessen van de spelers op het parkeerterrein van het trainingscomplex even. Zij voldoen niet aan het hier beschreven beeld.) De Herdgang is de schoot van PSV.

Op de Herdgang zijn voetballers nog gewoon voetballers, loopt de voorzitter binnen voor een kop koffie en leest de technisch adviseur de kranten. De voetballer die hier niet relativeert, of zich op zijn gemak voelt, doet dat nergens.

Zie hier het grootste geheim van PSV, de club die al jarenlang nagenoeg ieder groot Nederlands talent aan zich weet te binden. Van Stam en Cocu tot Hofland en Van Bommel, allemaal verkozen ze PSV boven een andere Nederlandse club, Ajax in het bijzonder.

Natuurlijk kozen deze zomer Vennegoor of Hesselink, Robben en Lamey voor PSV. Wie jong en talentvol is en hogerop wil, maar de warmte van zijn oude club wil blijven voelen, heeft geen trek in de overdaad van de Arena.

PSV is groot geworden door klein te blijven en het mist zijn uitwerking op spelers niet, ook niet op buitenlanders. Sinds Ronaldo Eindhoven als springplank gebruikte, staat PSV te boek als de ideale opstap naar een loopbaan vol glans.

Mede daarom - en vanwege het salaris natuurlijk - konden Kezman en Vogel worden weggelokt uit Joegoslavië en Zwitserland. En daarom beschikt PSV over zo'n ideale spelersgroep waarin Nederlands gewoon de voertaal is.

Cruciaal is de les die PSV in 1998 kreeg, het jaar waarin de club paniekerig reageerde op het verdwijnen van het fundament van het kampioenselftal (Stam, Cocu, Numan, Zenden, Jonk) en een bontgekleurde, deels onvoldoende getalenteerde schare buitenlanders werd aangetrokken.

De huidige spelersgroep is in balans. De hunkering naar internationaal succes is groot. Juist daarin schuilt het grootste gevaar: niet de landstitel staat centraal, maar plaatsing voor de tweede ronde van de Champions League, een stap die de club nog nooit heeft kunnen zetten.

Met respectievelijk zeventien en zestien punten voorsprong op de nummers twee, Heerenveen en Feyenoord, werd PSV in 2000 en 2001 kampioen van Nederland. Een betere bevestiging dat PSV in de wirwar van wegen de juiste route heeft gekozen, kon voorzitter Van Raaij nauwelijks krijgen.

De laatste restjes schuchterheid zijn uit Eindhoven verdwenen, met als beste bewijs een recente uitspraak van Van Raaij. Als de andere gegadigden de kampioensschaal willen bekijken, moeten ze aan het eind van het seizoen de televisie aanzetten, zei hij.

Van Gaal had het hem, als trainer van Ajax, niet kunnen verbeteren. PSV is de beste van Eindhoven. En van Rotterdam. En helemaal van Amsterdam.

Meer dan wie dan ook, meer dan trainer Gerets, technisch adviseur Arnesen, commercieel directeur Spooren en de spelers, is Van Raaij de bouwer van de Brabantse hegemonie. Vergeet dat beeld van een oudere, ineengedoken man die met zijn binnensmondse spraak zo schuchter en onzeker overkomt.

In alle opzichten is Van Raaij de strateeg van PSV, de denker die anderen inspireert en zorgvuldig de clubcultuur bewaakt. Van Raaij gaf de aanzet tot de verbouwing van het stadion, met een uitbreiding tot 40.000 plaatsen. De begroting steeg sinds 1997 met bijna driehonderd procent, tot ruim 110 miljoen gulden. En dat in Eindhoven, een stad zonder landelijke uitstraling en met een klein achterland.

Ook Van Raaij kan echter niet alle factoren uitschakelen die dit seizoen mogelijk tegen PSV zullen gaan werken. Het is de vraag in hoeverre Gerets, de typische spelerscoach, in zijn derde jaar in Eindhoven greep blijft houden op de selectie. Zijn contract voor onbepaalde tijd houdt een zeker risico in. Niet alleen een aantal PSV'ers heeft de ambitie zich in het buitenland te manifesteren, ook Gerets, relatief gezien een jonge trainer.

Als het beoogde doel, plaatsing voor deel twee van de Champions League, zal worden bereikt, zal de aandacht van de Europese topclubs worden getrokken - voor zover dat nu niet al het geval is. Woensdag excelleerden Hofland en Van Bommel met het Nederlands elftal in Engeland, het land waar de clubs kosten noch moeite sparen om zich te versterken. Ook spelers als Kezman, Vogel en Rommedahl worden nauwlettend gevolgd. Transfergeruchten zullen dit seizoen in Eindhoven voortdurend rondzingen.

PSV is, de Europese expansiedrift van Van Raaij ten spijt, niet meer dan een grote club in een klein land. Die beperking zal zonder twijfel een rol gaan spelen, zoals dat ook aan het eind van de jaren negentig het geval was.

Maar PSV is óók een club met een menselijk gezicht die in een tijd dat de commercie het voetbal in een ijzeren greep heeft genomen, oude waarden zorgvuldig koestert. Zoals de Herdgang, de kraamkamer van de successen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden