Waarom er een bevolkingsonderzoek naar darmkanker komt

Een langverwacht onderzoek naar darmkanker wordt vanaf 2013 geleidelijk uitgerold. De ministerraad is vandaag akkoord gegaan met de Landelijke nota gezondheidsbeleid, waarin minister Schippers het plan uit de doeken doet. Waarom is het zo belangrijk dat dit onderzoek er komt? En wie komen ervoor in aanmerking?

© colourbox

Elk jaar overlijden er in Nederland 5.000 mensen aan darmkanker. Daar komen jaarlijks 12.000 nieuwe patiënten bij. Voor vrouwen is het na borstkanker de meest voorkomende kankersoort. Bij mannen staat het op de derde plaats, na long- en prostaatkanker.

Als mannen en vrouwen tussen de 55 en 75 jaar zich om de twee jaar op darmkanker laten testen, kunnen op termijn 2400 sterfgevallen per jaar worden voorkomen. Dat schreef de Gezondheidsraad in 2009 in het advies waarop minister Schippers zich nu heeft gebaseerd.

Overlevingskans
De gemiddelde kans om darmkanker te overleven is 59 procent. Maar dat hangt sterk af van het stadium waarin de aandoening zich bevindt wanneer de diagnose wordt gesteld. Gebeurt dat in het eerste stadium, waarbij de tumoren alleen nog op het slijmvlies van de darmwanden groeit, is de kans op overleven nog 94 procent. In het vierde stadium, waarbij de tumor uitzaaiingen op afstand heeft, is dat nog maar 8 procent.

Darmkanker kent een langdurig voorstadium met symptomen die goed te herkennen zijn. Als de ziekte tijdig wordt herkend is zij betrekkelijk eenvoudig te behandelen. Goede screening is dus zeer belangrijk, en daar komt het bevolkingsonderzoek om de hoek kijken. Hoe gaat dat in zijn werk?

Uitnodiging
Iedereen tussen de 55 en de 75 jaar krijgt om de twee jaar een uitnodiging om aan het onderzoek deel te nemen. Dat is niet verplicht. Op basis van een eerdere proef in Nijmegen, Amsterdam en Rotterdam verwacht de Gezondheidsraad een opkomstpercentage van rond de 60 procent. Op termijn kan dat 1400 sterfgevallen schelen.

Deelnemers krijgen een test thuisgestuurd die onzichtbare bloedsporen in de ontlasting meet. Die kunnen ze terugsturen naar het laboratorium. Is er sprake van een afwijkende uitslag, dan wordt de deelnemer uitgenodigd voor een kijkonderzoek in de dikke darm, waamee de meeste afwijkingen opgespoord en meteen verwijderd kunnen worden.

Gebrek aan geld
Dat het kabinet nu pas ingaat op het advies van de gezondheidsraad, heeft te maken met een gebrek aan geld en specialisten. De toenmalige minister van Volksgezondheid, Ab Klink, kon om die reden nog geen besluit nemen, hoewel hij positief tegenover het advies stond. Maar van uitstel wordt het onderzoek alleen maar duurder, waarschuwen deskundigen.

Daarom heeft de huidige minister Edith Schippers nu besloten om het onderzoek alsnog vervroegd in te stellen. Omdat geld en specialisten nog steeds schaars zijn, gebeurt dat stapsgewijs.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.