ANALYSE

Waarom eist IS nu pas de aanslagen in Parijs op?

Islamitische Staat heeft eindelijk de aanslagen in Parijs van 13 november vorig jaar opgeëist. De terreurgroep deed dat met een video die zondag online werd gezet. Als het filmpje authentiek is vormt dit het eerste bewijs dat de aanslagen, waarbij 130 doden vielen, vanuit IS-gebied in Syrië zijn voorbereid, zoals steeds door de Franse autoriteiten is beweerd.

Stil uit het nieuw verschenen filmpje waarin IS de verantwoordelijkheid voor de aanslagen in Parijs opeist.

De 17 minuten durende video toont nieuwsbeelden van de aanslagen en beelden van de negen gedode vermoedelijke daders in camouflagekledij, klaarblijkelijk opgenomen in IS-gebied in Syrië of Irak aan de vooravond van hun acties. Ze spreken in het Frans en Arabisch anti-westerse teksten uit terwijl ze geknevelde gevangenen ('afvalligen') onthoofden en doodschieten.

'Dit zijn de laatste boodschappen van de negen leeuwen van het kalifaat die uit hun legers zijn gekropen om een heel land, Frankrijk, op de knieën te krijgen', zegt een commentaarstem. 'Binnenkort op de Champs-Elysées', dreigt een van de aanslagplegers, de in Parijs opgegroeide Samy Amimour, terwijl hij glimlachend een afgesneden hoofd voor de camera omhooghoudt.

Authentiek

De video (die gisteren al snel van internet is gehaald) is volgens de Amerikaanse terrorismedenktank SITE authentiek. Vraag is waarom IS de film nu pas, meer dan twee maanden na de aanslagen, online zet. Het lijkt een bewuste poging om, nadat het stof weer wat gedaald is, opnieuw veel aandacht te trekken, zegt Edwin Bakker, hoogleraar terrorisme en contra-terrorisme in Leiden.

'Als je de video direct na de aanslag (en het uitschakelen van de daders) zou hebben gepresenteerd, had je nu niet de mogelijkheid gehad overheden en burgers nog eens schrik aan te jagen. Daarnaast heeft Frankrijk recent gezegd de strijd te willen opvoeren. Misschien is het daar een reactie op, ook om te voorkomen dat andere landen zoals Groot-Brittannië daarin meegaan.'

Het kan volgens Bakker trouwens ook zijn dat er iets fout ging in de productie, en de video, die vorige week al met teasers op internet werd aangekondigd, nog niet goed genoeg was. 'Kwaliteit is beslist iets wat bij de propaganda-tak van IS, al-Hayat, hoog in het vaandel staat', aldus de hoogleraar.

Daders van 'Parijs'

Negen van de tien daders van 'Parijs' figureren in de video: vier Belgen, drie Fransen en twee Irakezen. Zeven van hen waren al geïdentificeerd. De twee anderen, die zich opbliezen bij voetbalstation Stade de France en vervalste Syrische paspoorten bij zich hadden, worden nu aangeduid als Ali al-Iraqi en Ukashah al-Iraqi. In de film ontbreekt de voortvluchtige Salah Abdeslam.

Het vermoedelijke brein van de groep, Abdelhamid Abaaoud, die vijf dagen na de aanslagen bij een politie-inval in de Parijse voorstad Saint-Denis werd gedood, staat in de film in een kamer voor een IS-vlag te dreigen dat IS-vijanden nergens veilig zijn. 'Reken erop dat een mujahedin je komt doden.'

De video eindigt met beelden van een speech van de Britse premier David Cameron, die in het Lagerhuis oproept tot solidariteit met Frankrijk. Die zijn versneden met dreigementen, geïllustreerd met een afgesneden hoofd, dat er meer aanslagen komen in Europa, met name ook in Groot-Brittannië.

Abdelhamid Abaaoud in het nieuw verschenen filmpje van IS. Beeld afp

Boodschap

Het belang van de vooraf opgenomen videoboodschap lijkt vooral dat IS zo kan aantonen dat de aanslagplegers geen sympathisanten waren maar daadwerkelijk door IS getrainde en aangestuurde strijders, en dat ze al ruim voor Parijs gruwelijke daden pleegden in het Midden-Oosten. Bij de aanslag op de redactie van Charlie Hebdo, een jaar geleden, bleef de link met Al Qaida in het Arabisch Schiereiland onduidelijk doordat de daders geen video hadden gemaakt.

IS geeft met de film boodschappen aan uiteenlopend publiek, aldus Bakker. 'IS wil de eigen aanhang laten zien dat men nog steeds het nieuws kan bepalen, Europese landen duidelijk maken wat de consequenties zijn van het meedoen aan de coalitie tegen IS, het Westen provoceren om verdeeldheid te zaaien tussen moslims en niet-moslims, en jongeren rekruteren voor de jihad.'

De Franse, Britse en Amerikaanse autoriteiten hebben nog niet inhoudelijk op de IS-video gereageerd. Wel zei de Franse president François Hollande vanuit India, waar hij op staatsbezoek is, dat dreigementen de vastberadenheid van Frankrijk in de strijd tegen het terrorisme niet kunnen ondermijnen.

Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden