Column

Waarom een gedeputeerde soms onzin verkoopt

Aangeboden: gemotiveerde vent, nog net geen 50, ervaren politicus en bestuurder met potentie, helaas een idealist. Ralph de Vries is werkloos en heeft het helemaal aan zichzelf te danken. Zelf die ontslagbrief geschreven na een beloftevolle carrière van vijftien jaar, zelf afscheid genomen van een goedbetaalde baan als D66-gedeputeerde in de provincie Noord-Holland. 'Het is niet leuk', zegt hij - maar bedrukt kun je Ralph niet noemen.

Ralph de Vries: 'Ik moet lol hebben in mijn werk.'

Komt opgeruimd een Amsterdams café binnengewandeld: overhemd met patroon van felgekleurde autootjes onder zijn trui. Ambteloos maar zorgeloos. 'Ik moet lol hebben in mijn werk. Als ik dan continu verhalen vertel waarvan ik denk: het klopt gewoon niet, wordt het wel lastig.'

Ralph is voor windenergie maar moest uit hoofde van zijn functie tegen zijn, want de provincie Noord-Holland heeft een hardhouten weerzin ontwikkeld tegen windmolens. Ze barricaderen er de deur met kaders en richtlijnen, en kijken verder niet naar buiten. Een week voor zijn ontslag spreekt Ralph een zaaltje toe waar ook mensen zijn die in Amsterdam op kleine schaal windmolens willen, maar niet mogen bouwen, want de 'kaders' schrijven voor dat het er minstens zes bij elkaar moeten zijn, minimaal zeshonderd meter van bebouwing en opgesteld in een nette rechte lijn - probeer dat maar eens, in een stad. Gedeputeerde Ralph de Vries zegt op die avond: 'Zes is een aantal dat rust geeft, waar samenhang uit te halen valt.' En in een interview over de kwestie: 'We hebben onze verantwoordelijkheid genomen.' 'Ik stel vast dat onze kaders niet belemmerend werken.'

Ik lees hem zijn eigen zinnen voor en hij zegt: 'Bestuurdersgelul'. Plastic taal. Toen dacht hij nog: 'Het is part of the job', dingen zeggen die je niet meent. Dat is politiek; 'Ik zit in het college en moet het collegestandpunt verdedigen. Maar ik kwam klem te zitten. Ik ben gewoon vóór windenergie, weetjewel.'

Dat had-ie kunnen weten toch, toen hij een halfjaar geleden aan de baan begon, overgekomen uit Utrecht waar hij ook gedeputeerde was? 'Ja tuurlijk. Ik wist waar ik aan begon. Mijn vriendin zei: 'Weet je het wel zeker jochie, het is een heftig dossier.' Ik dacht dat er wel iets te verbuigen viel. Er viel niks te verbuigen. Gaandeweg merkte ik: ze wíllen geen windenergie. Niks. Ik stuitte op geharnaste collega's en een enorme weerspannigheid om flexibel te zijn. Dat vreet aan je motivatie.'

De dag dat we elkaar spreken staat in Trouw een interview met hoogleraar maatschappelijke bestuurskunde Gabriël van den Brink die na tien jaar onderzoek concludeert: 'De politiek is moreel leeg.' De technocraten hebben gewonnen, 'het uitoefenen van de macht door het stellen van regels is doel geworden.'

Windmolen.

Ralph knikt en zegt: 'Herken ik. Tuurlijk herken ik dat.' Dit gaat niet over windmolens alleen. Hij vertelt over een proefproject voor onderwaterarcheologie op Texel: niemand wilde dat, want de provincie gaat over archeologie en niet over onderwaterarcheologie. 'Die weerstand: het is niet van ons dus we doen het niet punt.' Vertelt over een afwezen subsidie voor de herdenking van de Februaristaking, 'dat ging over vijfduizend euro per jaar. Op een miljoenenbegroting! Peanuts, maar het college zei nee, doen we niet want we doen alleen kerntaken. Dat is toch niet uit te leggen. Dan denk ik: welke waarde ken je nog toe aan belangrijke dingen?' Vertelt over een voorstel van de Partij voor de Dieren over ganzen, 'dat doen we maar niet, willen we niet, alleen omdat het van de Partij voor de Dieren komt - dat is die hele verstarde houding.' Vertelt over een felicitatietweet die hij stuurde aan milieuactivist Marjan Minnesma, nadat ze een rechtszaak tegen de staat had gewonnen. 'Kreeg ik op mijn donder: al mijn tweets moesten het collegestandpunt uitdragen. Dat gaat wel echt vér hoor.'

Het is de angst af te wijken. Je kunt het ook gemakzucht noemen: als de regels bepalen, hoef je zelf niet meer te denken.

Nu goed, hij is uit functie, 'ik kan er makkelijk over praten'. De politieke cultuur in Noord-Holland is niet ingericht op politici die zichzelf blijven, dat is Ralphs conclusie. Hij schrijft zijn ontslagbrief op zaterdagavond, en noemt daarin de Noord-Hollandse politiek een 'voorspelbaar ritueel'. Zondag belt hij eerst zijn collega-gedeputeerde, dan de fractievoorzitter van D66, regiovoorzitter, de partijvoorzitter en daarna de commissaris van de koning, Remkes. 'Johan moet je horen, ik loop vast, ik ga zo een ontslagbrief naar je sturen.' 'Weet je het heel zeker, Ralph?' Daarna drukt hij op send.

Het provinciehuis van Noord- Holland.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.