Waarom doet u wat u doet?

Psychologie studeren is ongekend populair in Nederland. Waarom eigenlijk? Mensen helpen, kinderen helpen, iets bij Unicef, misschien. En uiteraard voor zelfonderzoek....

Elk mens is uniek, denk je misschien, als je psychologie gaat studeren, maar je bent niet de enige die dat denkt. De dubbele collegezaal 4/5 van het Gorlaeus laboratorium in Leiden zit propvol, deze woensdagochtend. Bijna driehonderd unieke individuen - die allemaal hetzelfde doen. Kiezen voor psychologie is kiezen voor de massa.

Natuurlijk komen de eerstejaars niet voor elk psychologiecollege zo massaal opdraven. Zeker niet om negen uur `s ochtends, en zeker niet hier, in het lelijkste gebouw van de universiteit, een paar kilometer buiten de binnenstad. Maar het college Inleiding in de Psychologie is nou net het leukste vak van het eerste semester. Iedereen is er. Op een van de tafels ligt een in gips verpakt gebroken been. Een jonge moeder heeft haar baby meegenomen.

Waarom? Vandaag, zegt docent Jop Groeneweg, in blauw pak met een blauwe stropdas, gaan we de Waarom-vraag beantwoorden. De beweegredenen voor de keuzes die we maken, de gronden van ons gedrag. Hij kijkt omhoog naar de volle banken. `Waarom doet u wat u doet?`

De populariteit van psychologie is internationaal ongeëvenaard. Nederland heeft een psychologendichtheid van naar schatting dertigduizend stuks op een beroepsbevolking van ruim zeven miljoen. Dit jaar gaan bijna vierduizend eerstejaars psychologie studeren, wat reden was om voor bijna alle universiteiten een numerus fixus in te stellen.

Het is natuurlijk heel erg `iets met mensen`, psychologie. Wie de collegezaal rondkijkt, ziet vooral meisjes, vaak met een flesje spa voor zich, `met als psychologisch referentiekader de tv-shows van dr. Phil en columns uit de Viva`, schreef de Groningse ontwikkelingspsycholoog Gerrit Breeuwsma enkele weken geleden smalend. `Ze willen zichzelf leren kennen en anderen helpen, het liefst binnen drie sessies, succes gegarandeerd.`

Dat klopt in elk geval voor een deel. Mensen helpen, noemt Ilonka Spruijt haar belangrijkste motivatie. Laura van der Maas: kinderen helpen. Yordi Litjens: ook kinderen. `Misschien iets bij Unicef.`

Nee, het is hun er niet om te doen zichzelf beter te leren begrijpen. Maar voor anderen geldt dat wel. `Dat meisje van het kennismakingsweekend, die geen rode dingen wilde eten of drinken. Die wil gaan onderzoeken hoe dat komt.`

Zelfonderzoek dus. Echt onderzoek, in de wetenschappelijke zin van het woord, is niet iets waar de meeste psychologiestudenten psychologie voor zijn gaan studeren. Spruijt: `Ik hoef niet te weten wat voor theorieën erachter zitten. Ik wil gewoon weten hoe mensen zich gedragen.`

Daarom ook is een vak als Methoden en Technieken, over de juiste onderzoeksopzet en de wetten van de wetenschap, niet bijster populair, weet ook docent Groeneweg. `U heeft zich de afgelopen weken waarschijnlijk herhaaldelijk afgevraagd of u wel in de goede zaal zat. Of u niet bij biologie of statistiek terecht was gekomen. Maar vandaag weet u weer waarom u psychologie bent gaan studeren.`

Eerlijk is eerlijk: het is gewoon interessant, wat Groeneweg vertelt, vindt Jeroen Friskes, die al een jaar bedrijfseconomie achter de rug heeft. `Dat was ik gaan studeren vanwege de toekomstmogelijkheden. Maar zo`n studie vier jaar lang, dat was me een te groot offer. Nu volg ik gewoon mijn interesse.`

`En de mooie meisjes`, vult rechtenstudent Alexander Chatzakis aan, die psychologie erbij doet. `Die zijn natuurlijk een extra reden om hier om 9 uur te gaan zitten.`

Klopt, blijkt uit het college. Volgens docent Groeneweg zijn er twee soorten motivaties: push en pull. `De ene is een interne gedrevenheid, een soort drift. De andere is dat je ergens beter van wordt.`

Er beter van worden? Student Friskes, die de kant van de sociale en organisatorische psychologie op wil gaan, denkt dat dat er nog wel in zit. Ook al ligt het niet zo voor de hand als bij een studie bedrijfseconomie. `Maar ook met psychologie kun je manager worden. Of misschien ben ik straks degene die de managers aanneemt.`

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.