Reportage Stemming in de provincies

Waarom doet het Rijk niets aan het karrenspoor naar Twente?

De N35 van Zwolle naar Twente is een karrenspoor, zo foeteren ze in Overijssel. De provincie dringt al jaren in Den Haag aan op verbreding. ‘Dit is de enige rijksweg die dwars door een dorp gaat.’

De N35 begint bij Zwolle als vierbaansweg waar je 100 mag rijden. Na vier kilometer wordt het een tweebaansweg waar je 50 mag. Hier, bij Mariënheem (gemeente Raalte) gaat de N35 dwars door het dorp, wat leidt tot vertraging en gevaarlijke situaties. De maximumsnelheid is hier 50. Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Ze zijn in Overijssel weleens ­jaloers op de files in de Randstad. De ochtend- en avondspits in het Westen halen elke dag de verkeersinformatie. Die knelpunten hebben hoge prioriteit bij het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.

Nee, dan de N35 van Zwolle naar Twente. De verkeersader voert langs ­akkers en bomen, door dorpen en de Sallandse Heuvelrug. Al decennia vraagt Overijssel aandacht voor de flessenhals, maar de boodschap wordt amper gehoord. En dus gaat het tijdens de verkiezingscampagne voor de provinciale staten veel over ‘de dodenweg’ alias ‘het karrenspoor’.

Buurtschap

‘Dit is de enige rijksweg in Nederland die nog dwars door een dorpskern loopt’, zegt Niels Tomson van de dorpsvereniging Plaatselijk Belang Laag ­Zuthem, een buurtschap in de gemeente Raalte. ‘Er gebeuren geregeld ongelukken en het staat elke ochtend en avond vast. Landelijk gezien is de N35 misschien een onbenullig weggetje, maar voor deze regio is het een belangrijke verbinding met 25 duizend auto’s per dag.’

Het probleem: Overijssel gaat niet over de N35. ‘Het is geen provinciale weg, maar een rijksweg. Als we het zelf voor het zeggen hadden, was-ie waarschijnlijk al lang verbreed’, zegt gedeputeerde Bert Boerman (ChristenUnie). Op zijn werkkamer in het provinciehuis in Zwolle hangt een muurvullende kaart met plakkertjes met infrastructurele knelpunten. Blauw: groot onderhoud. Groen: vervanging infrastructuur. Geel: investeringen. Rood: overige projecten. De N35 is een kleurenwaaier op zich.

Overijssel

Inwoners: 1.151.501

Commissaris van de koning: Andries Heidema

Gedeputeerde Staten: ChristenUnie, CDA, D66, VVD

De N35 bewijst hoezeer een provin­ciale lobby richting het Rijk een kwestie van lange adem kan zijn. In 2009 werd de ‘Marsroute N35’ opgesteld. Doel: een vierbaansautoweg met ongelijkvloerse aansluitingen waar je met 100 kilometer per uur kan doorrijden, met een bocht om het dorp Mariënheem. Maar er kwam amper schot in de zaak. De Marsroute is vorig jaar geactualiseerd. Het grootste verschil: de weg is nog drukker geworden en de maatregelen zijn tientallen miljoenen euro’s duurder.

Niet dat er niks is gebeurd. Bij Nijverdal ligt een tunnel, en dat heeft de leefbaarheid zeker vergroot. In Zwolle begint de N35 sinds vorig jaar vierbaans en mag je 100 rijden. Maar al na vier kilometer resteert er nog maar één rijstrook per richting. Hier en daar worden bajonetkruisingen aangelegd, verlengde kruispunten met tussen de rijbanen opstelvakken voor afslaand en overstekend verkeer. Dat drie gevaarlijke kruispunten voorlopig niet worden aangepakt, ligt lokaal behoorlijk gevoelig.

‘Het is vooral pleisters plakken geweest voor de veiligheid, want het verbetert de doorstroming niet’, zegt gedeputeerde Boerman. Er blijven genoeg verkeerslichten, een spoorwegovergang, overstekende fietsers en landbouwverkeer over, met oponthoud en gevaarlijke situaties tot gevolg. Soms mag je 80, soms 50, wat het verkeer onrustig maakt.

Moet de provincie het zelf doen?

Als Den Haag niet betaalt voor de rijksweg, moet Overijssel het dan maar zelf doen? VVD, PVV, SGP, Forum voor Democratie en Denk willen dat de provincie desnoods de helft van de kosten van ­verbreding draagt. CDA, D66, 50Plus en PvdA vinden dat eerst het Rijk maar eens de knip moet trekken. Dat gebeurt ook met rijkswegen in het Westen, zo klinkt het, dus waarom niet in Overijssel?

Provinciebestuurder Boerman van de ChristenUnie snapt dat Den Haag prioriteiten moet stellen, maar toch. ‘Wij ­baten als provincie al de intercity uit tussen Zwolle en Enschede, een doorslaand succes. En we leggen de F35 aan, een fietssnelweg. Overijssel heeft al meer dan 150 miljoen euro in de rijksweg N35 gestoken. Dat hebben we niet kunnen besteden aan onze eigen provinciale ­wegen. Het Rijk staat nu echt, samen met ons, aan de lat voor de N35. Tegen het bedrijfsleven en bewoners zeg ik: help me, ga met mij de barricade op. En ik heb een appgroepje met Overijsselse Kamerleden.’

Het helpt, een beetje. Eind 2018 gingen de Plaatselijk Belang-organisaties van Haarle, Mariënheem, Heino, Laag ­Zuthem en Hoonhorst naar Den Haag met een petitie. Kort daarna nam de Tweede Kamer een motie aan van het Overijsselse Kamerlid Maurits von Martels (CDA). De minister moet snel onderzoek doen naar verdubbeling van het aantal rijstroken.

Maar het blijft een kwestie van lange adem. ‘Het gaat stroperig’, zegt Niels Tomson, die mede vanwege de N35 op de CDA-lijst staat voor de provinciale staten. ‘Zolang we telkens maar een stapje kunnen zetten, houd ik moed.’ Wat hem wel steekt, is de psychologische afstand. ‘Van Den Haag naar hier is blijkbaar een stuk verder dan andersom.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.