Waarom doen we onszelf op vakantie gebrek aan gebruiksgemak aan?

Denkfouten in hedendaags ontwerp gefileerd door innovatie-expert (en cabaretier) Jasper van Kuijk. Deze week: vakantie

Voor een gezin avondeten bereiden op butagaspitjes: superonhandig. Waarom doen we onszelf op vakantie al dit gebrek aan gebruiksgemak aan? Beeld Colourbox

Je verstaanbaar maken in een andere taal: onhandig. Betalen met ander geld: onhandig. Een wandeltocht maken door berggebied terwijl er een prima autoweg loopt: onhandig. Voor een gezin avondeten bereiden op butagaspitjes: superonhandig. Waarom doen we onszelf op vakantie al dit gebrek aan gebruiksgemak aan?

Gebruiksgemak heeft volgens de definitie van de ISO-standaard drie aspecten:

1. Effectiviteit: lukt het mensen om hun doel te bereiken en hoeveel fouten maken ze daarbij? Lukt het je bijvoorbeeld in Word een brief te schrijven (doel) en ziet die brief er dan uit zoals je wilt, zonder gekke afbrekingen of een datum in Amerikaanse notatie (fouten)?

2. Efficiëntie: tegen welke kosten bereik je je doel (tijd, inspanning). In het geval van de brief: hoe lang moest je eraan zitten, moest je dingen vaak opnieuw doen en moest je dat geconcentreerd doen of ging het als vanzelf?

3. Tevredenheid over gebruik: hoe beoordeelt de gebruiker het gebruik van het product? Is hij tevreden, hoe is het fysieke comfort? In het geval van Word zou zich dit kunnen vertalen in hoe je het programma omschrijft: gebruiksvriendelijk, rigide, betrouwbaar, complex?

Meer lezen?

Lees hier alle eerdere artikelen in de rubriek Hoe moeilijk kan het zijn?

Effectiviteit en efficiëntie vallen onder het kopje 'gebruiksprestaties' en laten de herkomst van de definitie uit de - vooral zakelijke - software zien. Tevredenheid gaat over gebruikservaring. Bij professionele producten, zoals een ict-systeem voor een verzekeraar, ligt de focus vooral op gebruiksprestaties (hoewel je ook wil dat werknemers een systeem als prettig ervaren). Bij consumentenproducten, waar het gebruik vrijwillig is, krijgt tevredenheid meer de nadruk.

En dan heb je nog de producten die eigenlijk volledig draaien om de gebruikservaring. Films, games, muziekinstrumenten. Niemand gaat viool spelen omdat dat zo'n efficiënte manier is om een sonate van Bach te horen. Dat doe je omdat je muziek wilt maken, iets wilt creëren, wilt leren, je één wilt voelen met een instrument.

Zo ook vakantie. Vakantie gaat niet om effectiviteit en efficiëntie. Het gaat om de zinnen verzetten. Even iets anders, weg zijn. Dus kook je op een gaspitje, stamel je steenkolenfrans en verplaats je je inefficiënt. En schrijf je even een paar weken geen columns.

Jasper van Kuijk op Twitter: @jaspervankuijk.

Beeld de Volkskrant
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden