Interviews pvda-kiezers

Waarom deze kiezers op het laatste moment voor PvdA kozen

Hadassa de Velde Harsenhorst. Beeld Jiri Buller

De PvdA boekte donderdag een onverwachte winst bij de Europese Verkiezingen. Vijf kiezers vertellen over hun keuze om voor de PvdA te gaan.

Hadassa de Velde Harsenhorst (28) twijfelde tussen GroenLinks en de PvdA. 

Het werd dat laatste: ‘Frans Timmermans gaf voor mij de doorslag. Ik heb op hem gestemd.’ 

De Velde Harsenhorst zag veel overeenkomsten tussen de standpunten van GroenLinks en de PvdA, maar in Timmermans ziet ze iemand die echt iets kan bewerkstelligen in Europa. Ze nam haar beslissing pas toen ze al in het stemhokje stond, zegt ze. ‘Ik ben echt een zwever. Dit was daarnaast de eerste keer in mijn leven dat ik op de PvdA stemde.’

Om De Velde Harsenhorst tevreden te stellen, moet Timmermans ‘veel met de klimaatdoelen in Europa gaan doen,’ stelt ze. ‘Ik hoop dat hij Europa groener kan maken, en dat hij goed kan samenwerken en afspraken kan maken met anderen.’

Dat Timmermans ooit een populaire minister was, speelde bij de Velde Harsenhorst niet echt mee. ‘Als minister kende ik hem niet, maar je ziet hem nu vaak in het nieuws. Bij de debatten die ik heb gevolgd, vond ik dat hij sterk naar voren kwam. En ik weet dat hij veel talen spreekt, dat vind ik ook een pré in de Europese politiek. Dan gaan er meer deuren voor je open, als je mensen in hun moedertaal kan begrijpen en aanspreken.’

Toen de verkiezingsuitslag binnenkwam, was de Velde Harsenhorst wel een ‘beetje verbaasd’, zegt ze. ‘Hoewel ik in mijn omgeving ook veel mensen hoorde zeggen dat ze op hem wilde stemmen. Ik denk dat de PvdA een goede campagne heeft gevoerd. Het is alleen jammer dat GroenLinks niet ook een grote groei heeft doorgemaakt.’

Voelt ze enige schadenfreude met het zetelverlies van de SP, dat Timmermans op de hak nam als Frans Brusselmans in een verkiezingsspotje? ‘Het bewijst in ieder geval dat kiezers het niet leuk vinden als je zo onder de gordel politiek bedrijft’, zegt de Velde Harsenhorst. ‘Ik kan me goed voorstellen dat het Timmermans zelfs sympathieker heeft gemaakt in de ogen van veel mensen.’

Zwevende kiezers
Lees hier terug hoe Hadassa de Velde Harsenhorst en zeven andere zwevende kiezers er op de dag voor de verkiezingen tegenaan keken: ‘Misschien stem ik wel op Frans Timmermans. Dat is zo’n sympathieke man.’

Rik Hendriks Beeld Rik Hendriks

‘De zwijgende meerderheid weet dat wij niet zonder Europa kunnen’

Rik Hendriks (60), voormalig ict’er uit Heerlen, stemde al vijftien jaar op de SP. Donderdag maakte hij de overstap naar de PvdA. ‘Ik kon de negatieve berichtgeving van de SP niet waarderen,’ zegt hij resoluut. ‘Met deze uitslag ben ik blij. Het geeft aan dat de zwijgende meerderheid weet dat wij als Nederland niet zonder Europa kunnen. Dat durfden maar weinig partijen openlijk te zeggen, het wordt je niet in dank afgenomen namelijk.’

Over de SP is hij niet te spreken: ‘Stuur geen leugens de wereld in! Speel het niet op de man! Dat zijn de dingen waar ik me het meest aan erger in de politiek. De SP wil ook minder Europa, daar ben ik op tegen. Als je in Limburg woont, weet je wat het belang van Europa is. Ik tank in België en ga naar de supermarkt in Duitsland, want dat is goedkoper. Dat is toch onzin, dat het zo verschilt? Dat moeten wij als Europa samen kunnen oplossen.’

Toch is het Hendriks ‘zwaar gevallen’ om niet op de SP te stemmen, geeft hij toe: ‘Ik ben jaren een echte SP-man geweest. Maar als je negatief campagne voert, ben je niet meer bezig met de feiten. En dat doet pijn.’ Hendriks is niet van plan om de PvdA eeuwig trouw te blijven: ‘Bij de volgende verkiezingen stem ik op 50Plus. Dat heb ik nu ook overwogen, maar ik was bang dat ik dan mijn stem zou weggooien omdat ze misschien geen zetel zouden krijgen.’

Oscar Bergamin Beeld Oscar Bergamin

‘Timmermans heeft wat te vertellen’

Oscar Bergamin (55), freelance journalist en Midden-Oostenexpert uit Den Haag, wilde weer een ‘normaal links geluid laten horen,’ zegt hij. ‘Met al dat opkomende populisme in Europa dacht ik, ik stem PvdA.’ Bij de provincialestatenverkiezingen stemde Bergamin op Nida, een partij waarvoor hij zelf verkiesbaar was in de provincie Zuid-Holland. ‘Maar Nida doet natuurlijk niet mee met deze verkiezingen, dus dat was geen optie. Ik twijfelde tussen GroenLinks en de PvdA. GroenLinks is in mijn optiek echter aan het slalommen, soms links, soms rechts. Er is geen duidelijk beeld van wat ze willen. Dat is bij de PvdA anders.’

Bergamin heeft Frans Timmermans op campagne gezien in Rotterdam, zegt hij. ‘Ik vond het een gewoon, normaal optreden en die man heeft ook wat te vertellen. De andere partijen hebben helemaal geen verhaal. Hij heeft het over een goede, solide Europese samenwerking. Ik ben overtuigd Europeaan, dus dat spreekt mij wel aan.’

Van het idee van een Nexit is Bergamin dan ook wars: ‘Je bent een grote club in Europa. Als je wil meespelen, moet je lid zijn van die club en regeltjes opstellen. Als je een taart bakt heb je ook een vorm nodig, anders valt dat hele ding uit elkaar.’

Jelle de Rijk Beeld Jelle de Rijk

‘Ik dacht, PvdA is de underdog’

Filosofiestudent Jelle de Rijk (19) uit Culemborg komt uit een PvdA-nest, maar stemde zelf bij eerdere verkiezingen GroenLinks. Nu kwam hij ‘via de Stemwijzer’ uit bij de PvdA, een partij die volgens hem op logische wijze is gegroeid door de populariteit van Frans Timmermans. ‘Voor mij was Timmermans zelf niet een belangrijke factor,’ zegt de Rijk. 

‘Wat ik wel belangrijk vind, zijn klimaatregels op Europees niveau en daarbij ook de vee-industrie. Mijn hoop is dat die wat kleinschaliger gaat worden. Ik had nu ook GroenLinks kunnen stemmen, maar ik dacht: de PvdA is de underdog, die gaan toch niet zo heel veel halen, dan stem ik dat maar.’ Dat De Rijk als jongere ging stemmen, terwijl zijn leeftijdsgroep de Europese verkiezingen normaliter links laat liggen, komt ook voort uit verzet tegen een Nexit: ‘Daar ben ik helemaal niet voor, ik ben voor een centraler Europa, iets geglobaliseerder. Gewoon, dat we samen sterker staan.’ 

In zijn omgeving viel zijn PvdA-stem niet verkeerd, verzekert hij. ‘Tuurlijk, veel mensen die ik ken stemmen GroenLinks, maar ook genoeg PvdA. Het is allemaal best een links groepje natuurlijk, een beetje een bubbel.’

Justin Scholtze Beeld Fleur Vroegindewey

‘De PvdA is een sympathieke partij’
Literatuurstudent Justin Scholtze (23) uit ’s-Hertogenbosch is een echte zwevende kiezer: ‘Ik kijk bij elke verkiezing welke partij mij aanspreekt.’ Eerder passeerden GroenLinks en de PvdD de revue, nu bracht hij voor het eerst een stem uit op de PvdA. ‘Met hen was ik het op de meeste punten eens, al had ik het liever iets meer nadruk op het klimaat gehad,’ zegt hij. ‘Maar de andere punten die de PvdA te bieden had, wogen tegen dat minpunt op. Vooral gelijkheid: ik vind dat Europa er voor hoort te zorgen dat mensen in alle lidstaten gelijk behandeld worden.’ Ook vindt Scholtze de PvdA een ‘sympathieke partij’. 

‘Het klimaat’ is voor de student het belangrijkste thema: ‘Ik denk dat Europa beter iets tegen klimaatverandering kan doen wanneer de handen ineen worden geslagen. Samenwerking, gedeelde wetten en regels zijn ook nodig om grote internationale bedrijven aan te pakken, die zich boven de wet lijken te bevinden.’

Scholtze is niet ‘erg bekend’ met Frans Timmermans, ‘maar de keren dat ik hem heb horen spreken op televisie vond ik hem overtuigend overkomen.’ Timmermans kon rekenen op een voorkeursstem van de student. ‘In mijn omgeving heb ik van één ander iemand gehoord dat hij ook op Timmermans heeft gestemd, maar verder leefde deze verkiezing niet genoeg in mijn omgeving om te weten of dit wijdverbreid was,’ zegt Scholtze.

De onverwachte grote zege voor de PvdA

Maakt Europa een ruk naar links? Even bellen met onze correspondent in Brussel, Marc Peeperkorn.‘Met die redenering moet je enorm oppassen’

De PvdA van Europees lijsttrekker Frans Timmermans is onverwacht de grote winnaar van de Europese verkiezingen. Afgaande op de prognose gaat de partij van 9 procent van de stemmen in 2014 naar 18 procent nu.

Als eurocommissaris en Spitzenkandidat groeide Frans Timmermans uit tot de man die een zege van rechts heeft voorkomen. Zijn naam wordt zelfs gezongen: ‘Fran-sie Timmermans, la la la.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden