Waarom deed de oproerpolitie in Port Saïd niets?

AMSTERDAM - Ze stonden erbij en keken ernaar: de agenten van de Egyptische oproerpolitie in het stadion van Port Saïd. Jarenlang bouwden zij een grimmige reputatie op door excessief hard op te treden tegen ordeverstoorders. Weinig Egyptenaren worden zo gehaat, als die mannen in zwarte uniformen en lange stokken.


Waarom bleven zij nu passief?


Die vraag hing donderdag boven het treinstation in Caïro waar de lichamen van doodgeslagen voetbalfans terugkeerden en boven het Tahrirplein waar een boze menigte demonstreerde tegen het militaire regime. De heersende mening op straat: de agenten hadden opdracht gekregen toe te blijven kijken; uit wraak voor de leidende rol die de voetbalhooligans van de zogeheten Ultra-groep spelen bij de opstand tegen het regime.


De oproerpolitie is onderdeel van de binnenlandse veiligheidsdienst, een paramilitair onderdeel van het ministerie van Binnenlandse Zaken. Dat departement wordt weer aangestuurd door de Opperste Militaire Raad. De oproerpolitie bestaat uit dienstplichtigen over wie veel grappen de ronde doen, vanwege hun veronderstelde domheid, naïviteit en extreme gehoorzaamheid.


'Het is vreemd dat de oproerpolitie bleef toekijken, terwijl molotov-cocktails werden gegooid en messen werden gebruikt', zegt Egypte-deskundige Louise Loveluck van de Britse denktank Chatham House. 'Dat is in ieder geval een anomalie.' Zij gaat ervan uit dat de agenten orders opvolgden. 'Ik stel vast dat het de Egyptische autoriteiten goed uitkomt, net nadat de noodtoestand is opgeheven, om te kunnen zeggen: kijk eens, dit gebeurt er als wij de teugels laten vieren.'


Na de val van president Mubarak is de gehate veiligheidsdienst volgens Loveluck nauwelijks veranderd. 'De naam is gewijzigd, er zijn wat interne verschuivingen geweest en enkele vervroegde pensioneringen.'


De oproerpolitie in Egypte knapt het vuile werk op. De krijgsmacht staat in hoog aanzien en speelt een centrale rol in het sociale en economische leven in Egypte. De politie geniet echter geen respect. Agenten zijn slecht uitgerust, worden slecht betaald en gehaat vanwege hun hardvochtigheid. Zij moesten de opstand afgelopen jaar in eerste instantie hard neerslaan en mishandelden gevangenen. Toen dat niet bleek te werken, schoven de generaals hen opzij en presenteerden zich als hoeders van de democratie.


Na de val van Mubarak was er minder politie op straat. Prompt verschenen alarmerende rapporten over toegenomen criminaliteit en wetteloosheid, al lijken die cijfers weinig betrouwbaar. Volgens Loveluck is de criminaliteit waarschijnlijk niet veranderd.


Volgens onderzoekster Heba Morayef van Human Rights Watch is de politie weer meer op straat te zien. De neiging excessief geweld te gebruiken is volgens haar alleen maar toegenomen. 'Die herstructurering is slechts een show. Er wordt nog steeds gemarteld en de politie staat nog altijd in dienst van de strijdkrachten.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden