Waarom de verkiezingen in Pakistan zo belangrijk zijn

De Pakistanen gaan vandaag naar de stembus. Het land bestaat al 66 jaar, maar dit is de eerste keer dat een democratisch gekozen regering verkiezingen uitschrijft: tot nu toe zijn er altijd coups gepleegd of werden regeringen afgezet wegens corruptie en nepotisme. Een groot moment dus, voor een land dat vaak het nieuws haalt, maar waar we eigenlijk maar weinig van af weten. Vijf vragen over de verkiezingen in Pakistan.

Bijeenkomst van supporters van Imran Khan. Foto afp

Waarvoor gaan mensen eigenlijk naar de stembus?
Er wordt een nieuwe premier gekozen, en er wordt gestemd voor nieuwe politieke leiders voor de vier provincies van het land. De president wordt later gekozen door het parlement, de vier provinciale parlementen en de senaat.

Wie zijn de belangrijkste spelers?
Voor de buitenstaander is het een brij van afkortingen, maar in Pakistan heeft iedereen de letters PPP en PML-N (onder andere) voor in de mond liggen. Wie zijn dit?

De partij van president Ali Asif Zardari, de PPP, is nu de grootste maar verwacht wordt dat nu veel minder stemmen binnen zal halen als in 2008, toen de leider Benazir Bhutto bij een aanslag werd vermoord.

De belangrijkste oppositie-partijen zijn de Pakistaanse Moslim Liga (PML-N) van oud-premier Nawaz Sharif en de Pakistan Tehrik-i-Insaaf (PTI) van de oude cricketheld Imran Kahn, die de politiek in is gegaan. De partij van Sharif is favoriet, maar Khan weet veel jongeren op de been te brengen en bij een grote opkomst, zou hij veel stemmen kunnen krijgen.

Andere partijen zijn de Pakistaanse Moslim Liga Quaid-i-Azam (PML-Q) en de seculiere Muttahida Qaumi Beweging (MQM). Een laatste grote partij is de Awami Nationale Partij (ANP).

Er zijn verschillende religieuze partijen, waarvan de Jamiaat Ulema-i-Islam-Fazal (JUI-F) de belangrijkste is. De Ahle Sunnat Wal Jamaat (ASWJ) wordt gezien als de politieke arm van de militante organisatie Lashkar-e-Jhangvi, die verantwoordelijk wordt gehouden voor de moord op honderden sjiieten. De ASWJ maakt deel uit van een coalitie van vijf verschillende religieuze partijen, het Verenigde Religieuze Front (MDM).

De voormalige Pakistaanse president Pervez Musharraf mag niet meedoen aan de parlementsverkiezingen. Na een zelfverkozen ballingschap keerde hij vorige maand terug naar Pakistan, maar hij is als kandidaat gediskwalificeerd, omdat hij, toen hij aan de macht was, de grondwet buiten werking heeft gesteld.

Wat zijn de grootste problemen waar de nieuwe regering voor komt te staan?
Pakistan worstelt met een wirwar aan problemen en het lijkt bijna onmogelijk om deze aan te pakken. Om te beginnen is er de armoede, de werkloosheid, de kwakkelende economie. Er is corruptie op ieder niveau: niet alleen bij de politie, in de politiek en het bedrijfsleven, maar zelfs in ziekenhuizen, waar mensen extra moeten betalen als ze fatsoenlijk behandeld willen worden.

Oud-premier Nazwa Sharif Foto afp
Pakistaanse schoolkinderen Foto afp

Er is gebrek aan fatsoenlijke infrastructuur en het onderwijs is slecht of zelfs niet beschikbaar (zeker niet voor meisjes). Mensen voelen zich onveilig omdat ze de wet niet altijd aan hun kant hebben: vrouwen, minderheden en armen trekken in een dispuut al snel aan het kortste eind.

In verschillende delen van het land zijn er opstanden. Die van de Taliban halen de westerse media, maar ook in de provincie Balochistan wordt er tegen de regering gevochten omdat de inwoners grotere autonomie willen en meer willen zien van de gasinkomsten uit de regio.

Dan is er het geweld van de extremisten. Minderheden als christenen, ahmedi's, sjiieten en hindoes zijn het doelwit van militante organisaties, maar de Taliban vallen ook politici aan. Of jonge meisjes die zeggen dat ze recht hebben op onderwijs. Politici en het leger zeggen tegen het terrorisme te strijden, maar blijven een dubbele agenda houden omdat de militanten ook een pion zijn in het conflict met aartsvijand India en het politieke spel rond Afghanistan.

Ondertussen blijven de meeste Pakistanen geloven dat het geweld wordt gevoed door het buitenland, de CIA, Israël, India; geen politicus durft de vinger op de zere plek te leggen, uit angst te worden weggezet als 'onislamitisch'. Een politicus die de blasfemiewet aan wilde pakken, is vermoord.

Zullen deze verkiezingen eerlijk verlopen?
De bevolking heeft er goede hoop op omdat er voor het eerst een kiescommissie is aangesteld die van zowel de regering als de oppositie veel macht heeft gekregen. Deze commissie heeft zich tot nu toe neutraal opgesteld. Er zijn ook veel internationale monitoren aanwezig.

Politici (met name die van de PPP, MQM en ANP) zijn echter het doelwit van militante organisaties. Er zijn meerdere aanslagen gepleegd en vanwege het geweld wordt er veel minder campagne gevoerd. Mensen hopen vurig dat verkiezingsdag vredig zal verlopen.

Wat staat er voor de internationale gemeenschap op het spel?
Vanwege de aanwezigheid van de NAVO in Afghanistan (en hun geplande vertrek via Pakistan, volgend jaar), maar ook vanwege de rol die Pakistan speelt in de internationale strijd tegen het terrorisme, zijn de verkiezingen voor de internationale gemeenschap van groot belang. Niet alleen de religieuze partijen, maar ook de PML-N van Nawaz Sharif, zijn tegenstanders van de huidige relatie met het westen - en hebben met name kritiek op de Amerikaanse politiek. Sharif heeft bovendien een moeizame relatie met het Pakistaanse leger, dat hem in 1999 door middel van een coup heeft afgezet.

Foto epa
Meer over

Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.