Opinie

'Waarom de studentenvakbond alvast één student minder hoeft te vertegenwoordigen'

Met een simpel 'nee' tegen het sociale leenstelsel plaatst de Landelijke Studenten Vakbond (LSVb) zich buiten de besluitvorming en geeft het de student valse hoop, zegt student Sjoerd van Gils. 'Wees realistisch en zet het harde 'tegen' om in een 'tegen, tenzij'.

Studenten tijdens de introductieweek in Rotterdam. Beeld ANP

Waarom de LSVb alvast één student minder hoeft te vertegenwoordigen Bijna had ik de tandarts van de praktijk waarop mijn studentenkamer uitzicht heeft, moeten vragen om mijn kaak weer in de kom te zetten. Mijn verbazing was hoe dan ook groot toen ik donderdagmorgen een persbericht las van de Landelijke Studenten Vakbond, waarin ze bij monde van haar voorzitter verklaarde liever een langstudeerboete te willen dan de basisbeursregeling om te zetten in een sociaal leenstelsel. 'Als er toch bezuinigd moet worden, dan liever bij bepaalde studenten tegen het einde van hun studie, dan bij iedereen vooraf', aldus dhr. Heijneman.

Met een beetje goede wil valt deze opmerking nog te kwalificeren als utilitaristisch, maar het riekt meer naar opportunisme. Het bericht werd later op de dag wat genuanceerd, maar zo'n uitspraak beklijft. Een club die op deze wijze inhoud geeft aan haar taak als belangenbehartiger voor studenten, hoeft mij dan ook niet langer te vertegenwoordigen.

Feest
Het begon allemaal een paar weken terug. Studerend Nederland vierde feest na het bericht dat de langstudeerboete alsnog werd teruggedraaid. Ook de LSVb meldde 'verheugd' te zijn met dit nieuws. Vervolgens gebeurde wat elke student had kunnen zien aankomen: het sociaal leenstelsel kwam opnieuw ter sprake.

Elk weldenkend mens had kunnen beredeneren dat in crisistijd de afschaffing van een maatregel met zo'n financieel effect niet onvoorwaardelijk zou zijn. De langstudeerboete maakte, samen met het sociaal leenstelsel, deel uit van een aantal bezuinigingsmogelijkheden op het hoger onderwijs. Op het wegstrepen of terugdraaien van de ene bezuiniging zou onherroepelijk een andere maatregel te berde worden gebracht, maar de LSVb deed alsof ze totaal werd overvallen door het nieuws.

Deed alsof, want de verontwaardiging die de club toonde, was gespeeld. De LSVb draait - net als bijvoorbeeld de Landelijke Kamer voor Verenigingen en het Interstedelijk Studenten Overleg, twee andere studentenbelangenorganisaties - volop mee in het lobbycircuit in de hofstad. De LSVb wist dan ook maar al te goed dat het sociaal leenstelsel als mogelijke bezuinigingsmaatregel in plaats van de boete werd genoemd. Waarom de vakbond nu als enige van deze belangenorganisaties een pruillipje trekt, is me een raadsel. De studentenbelangen zijn er in ieder geval niet mee gediend.

Nee en tegen
De LSVb gaat graag voor alle ankers liggen als het om hun standpunten gaat. Dat was te merken bij de langstudeerboete, de bond gaf geen duimbreed toe en bleef strijden tegen de maatregel. Of het in dit geval de afschaffing heeft versneld of het proces heeft beïnvloed, is een vraag voor politicologen. Ik meen dat de tactiek nu toevallig goed heeft uitgepakt. Ik vrees echter dat het bij het voorstel voor een sociaal leenstelsel niet wijs is om opnieuw hard 'nee' en 'tegen' te schreeuwen. In de huidige politieke realiteit moet een belangenorganisatie namelijk de nuance durven zoeken, gaan voor het beste resultaat voor de grootste groep mensen. De club moet nu juist constructief meedenken, invloed uitoefenen op het voorgestelde plan en de voordeligste voorwaarden bedingen voor de aankomend studenten. Dat lukt niet als je die weg afsluit door botweg tegen of voor te zijn.

Bezuinigen is helaas het adagium dat de politiek voor de komende jaren heeft gekozen. Ook het hoger onderwijs ontkomt daar niet aan. Door de betrokkenen, de aankomend studenten en hun ouders, voor te houden dat het nog mogelijk is om aan een plan als het sociaal leenstelsel te ontkomen, geeft de bond hen valse hoop en zal ze hen vroeg of laat flink teleur moeten stellen. De LSVb moet nu moedig en realistisch zijn en zich utilitaristischer opstellen. Dat kan, simpelweg, door hun harde 'tegen' om te zetten in een 'tegen, tenzij', zodat de betrokkenen nog bijtijds en middels de vakbond hun voorwaarden in het proces kunnen brengen.

De opportunistische weg die de bond nu heeft gekozen, is wars van alle realiteit en kan mij in ieder geval niet bekoren. Alle middelen lijken opeens geoorloofd om in de gratie te komen van aankomend studenten, om samen met hen tegen een nieuw Haags monster te strijden, desnoods over de rug van de langstuderende studenten die eerder te vuur en te zwaard door de vakbond werden verdedigd. Het effect is dat de LSVb zich nu en later in de hofstad onsterfelijk belachelijk maakt, zich buiten de besluitvorming plaatst en zich van haar achterban vervreemdt. Een vakbond die zo met de haar toevertrouwde belangen omspringt, hoeft mij dan ook niet langer te vertegenwoordigen.

Sjoerd van Gils is student rechten aan de Radboud Universiteit in Nijmegen.

 
Elk weldenkend mens had kunnen beredeneren dat in crisistijd de afschaffing van een maatregel met zo’n financieel effect niet onvoorwaardelijk zou zijn
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden