Nieuws Nicky Verstappen

Waarom de politie niet eerder uitkwam bij Jos B.: vijf vragen

Rechercheurs waren in 2001 al op de hoogte van het zedenverleden van Jos B., nu hoofdverdachte in de twintig jaar oude moordzaak van Nicky Verstappen. Toch verdween zijn naam van een lijst met personen van wie dna zou worden afgenomen. Vijf vragen over het optreden van de politie.

Bushcraft Basecamp ‘The Old Crow’. De man die wordt verdacht van betrokkenheid bij de dood van Nicky Verstappen verbleef in het kamp in de Vogezen, middenin een bos, waarvan hij beheerder was. Beeld anp

Hoe wist de politie van het zedenverleden van Jos B.?

In 2001 werd B. door het secondopinionteam van de politie opgeroepen als getuige. De 35-jarige man uit Simpelveld fietste in 1998 een aantal uur na de vondst van Nicky’s lichaam over de Brunssummerheide. Twee oplettende marechaussees noteerden zijn personalia, maar lieten hem verder met rust. 

Toen het onderzoek nieuw leven werd ingeblazen, werd B. vanwege die notitie van de marechaussees alsnog opgetrommeld. Hij verklaarde dat hij die avond brieven voor de scouting had bezorgd. Overdag was het daarvoor te warm geweest. De scouting bevestigde dat B. de gewoonte had zelf brieven te bezorgen om te besparen op postzegelkosten.

Tijdens ditzelfde verhoor vertelde B. dat hij in 1985 was betrokken bij een zedendelict en hiervoor was behandeld door de Regionale Instelling voor Ambulante Geestelijke Gezondheidszorg (Riagg). Een tweede verhoor leverde geen nieuwe aanknopingspunten op.

Wat is bekend over dit zedendelict?

Zeer weinig, omdat het zedendelict op het moment dat B. hier melding van maakte al was geseponeerd. ‘De stukken worden op grond van de archiefwet na vijf jaar vernietigd’, verklaart een woordvoerder van het OM. Omdat de zaak nooit voor de rechter is gekomen, is in de politie- en justitiesystemen slechts een melding van het delict terug te vinden.

Wel overhandigde het Regionaal Historisch Centrum Limburg vrijdag aan Nieuwsuur een inschrijving bij de rechtbank uit 1985. Daaruit blijkt dat B. na het zedendelict een proeftijd van twee jaar opgelegd heeft gekregen. Die is hij goed doorgekomen.

Een artikel in het Limburgs Dagblad, daterend van 8 juli 1985, geeft mogelijk meer details. Daarin wordt gesproken over een man uit Simpelveld die tegenover de Rijkspolitie toegaf ontucht te hebben gepleegd met twee 10-jarige jongens die meededen aan een speurtocht. De persoonsgegevens komen overeen met B..  

Waarom heeft de politie B. laten lopen?

‘Op dit moment ligt de focus van het onderzoeksteam op het vinden van de verdachte en op het verkrijgen van informatie over zijn verblijfplaats’, is het enige dat politiewoordvoerder Yolanda Dols over de zaak kwijt wil.

Volgens misdaadverslaggever Peter R. de Vries, die het dossier al jaren volgt, werden er op het moment van de verdwijning van Nicky Verstappen ‘zeker 5.000 personen op de hei gesignaleerd’. Onder hen een aantal personen met een zedenverleden dat – anders dan bij B. – makkelijk via het systeem viel te achterhalen.

Opmerkelijk is dat een rechercheur uit het secondopinionteam in 2002 contact opnam met Frank Peters, destijds politierechercheur én lid van de scouting in Heerlen waar B. deel van uitmaakte. Hij liet weten dat B. ‘een man is die je niet bij de scouting moet willen hebben’. Het was geen officiële melding, weet De Vries. ‘Peters werd off the record door een collega gewaarschuwd.’

Peters confronteerde B. met de informatie, zegt hij tegen het AD. Die gaf meteen toe dat hij op jongens viel. Op advies van Peters zegde B. zijn lidmaatschap van de scouting in 2002 op. Volgens het AD meldde B. zich kort daarna bij de scouting in Polen, waar ze geen weet hadden van zijn verleden. Als buitenlandse padvinder nam hij veelvuldig deel aan scoutingkampen en bijeenkomsten in Polen en berichtte daar ook online over, aldus het AD, dat hem citeert: ‘Volgende week zit ik met 150 kinderen in het woud. En dat zes weken lang.’

Had de politie achteraf gezien anders moeten handelen?

Ja, vindt Peter R. de Vries. ‘Toen in 2001 tijdens het politieverhoor duidelijk werd dat B. ontucht had gepleegd, had er meteen een rood kruis achter zijn naam gemoeten.’

Dat zijn naam in 2009 vervolgens ook van de lijst werd geschrapt van personen van wie in het kader van het onderzoek dna zou worden afgenomen, is volgens De Vries ‘groot verzuim’. 

De politie verklaart dat B. destijds van de lijst is verdwenen bij het beperken van het aantal personen dat dna zou afstaan. Volgens de toenmalige wetgeving moest voor elke groep van 5 tot 10 personen opnieuw toestemming gevraagd worden. Daarom besloot de politie het aantal groepen te beperken en de groep 'passanten op de hei', waar B. deel van uitmaakt, te schrappen.

De politie heeft ruim duizend tips ontvangen in de zoektocht naar B.. Zijn die bruikbaar?

Ruim 75 procent van de tips gaat over de mogelijke verblijfplaats van Jos B. of zijn afkomstig van mensen die denken hem gezien te hebben, aldus de politie in een persbericht. B. wordt sinds afgelopen najaar vermist en is voor het laatst gezien in het afgelegen Franse berggebied de Vogezen, waar hij een chalet heeft. Hij heeft ervaring met overleven in de wildernis.

Ook De Vries wordt overladen met telefoontjes van tipgevers. De waardevolste tot nu toe is afkomstig van iemand die heeft achterhaald dat B. op 27 april nog onder een schuilnaam heeft ingelogd op internet. ‘Middels een IP-adres valt mogelijk de locatie te achterhalen’, zegt De Vries. ‘De politie is dit nu aan het onderzoeken.’

Aanvulling: B. werd aanvankelijk door de politie en ook door de Volkskrant met zijn volledige achternaam aangeduid, zoals bijvoorbeeld in bovenstaand artikel. De reden daarvoor was dat hij door zijn familie als vermist was opgegeven. Nu B. niet langer vermist is en enkel nog als verdachte geldt, schakelen zowel de politie als de Volkskrant vanaf 27 augustus 2018 terug op de gebruikelijke initialenregel die geldt voor verdachten die nog niet veroordeeld zijn, en schrijven we dus Jos B.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.