3 vragen

Waarom de opening van het academisch jaar uitloopt op een botsing

De opening van het academisch jaar in 2018. Dit jaar leiden aanhoudende bezuinigingen op het hoger onderwijs tot veel protest. Beeld ANP

Wat een feestelijk moment moet zijn, de opening van het academisch jaar, loopt maandagmiddag uit op een botsing tussen de universiteiten en de minister van Onderwijs, Ingrid van Engelshoven. Inzet: de bezuinigingen en het plan om meer geld aan de bètastudies te geven, ten koste van de alfastudies. In Leiden wordt zelfs een protestbijeenkomst georganiseerd, de ‘ware opening van het academisch jaar’. 

Waarom is er vandaag een alternatieve opening van het academisch jaar, naast de officiële?

‘Er valt niets te vieren’, zeggen de actievoerders. Zij willen duidelijk maken dat er geen reden is voor een feestelijke opening van het academisch jaar. WOinActie, de groep die het protest heeft georganiseerd, is woedend over de aangekondigde financiële herverdeling in het hoger onderwijs. Deze past in een trend van aanhoudende bezuinigingen. Vorig jaar besloot het kabinet 19,5 miljoen euro extra te bezuinigen op het hoger onderwijs, boven op de al eerder aangekondigde 22 miljoen. Terwijl er geld zat is, zeggen de actievoerders, wijzend op het Internationaal Monetair Fonds (IMF), dat Nederland deze zomer nog aanspoorde om meer te investeren.

Wat betekent de nieuwe herverdeling?

Een aantal bèta- en technische studies barst uit zijn voegen, en het kabinet zou graag zien dat deze verder kunnen groeien. Om die groei te bekostigen, besloot het kabinet geld weg te halen bij alfastudies. Dit gebeurde op advies van de commissie-Van Rijn, die vorig jaar de opdracht kreeg om een ‘budgetneutrale’ oplossing te vinden voor de nodige groei aan de technische kant. 

Deze oplossing leidde al eerder tot protest. Zo schreef een docent van de Universiteit van Amsterdam in Het Parool dat de geesteswetenschappen een ‘kaalgeplukte kip’ zijn. Ook vanaf de bèta-kant klinkt protest. Wiskundige Arne Smeets van de Radboud Universiteit Nijmegen stelde een petitie op tegen de maatregelen die door meer dan driehonderd vooraanstaande bèta’s werd ondertekend. Volgens Smeets zijn de verschillende wetenschappelijke velden juist steeds meer verbonden en hebben de bèta’s de alfa’s nodig om hun onderzoek in perspectief te brengen.

Hoe hebben de universiteiten gereageerd op het kabinetsbesluit?

Een aantal brede universiteiten, waaronder de Universiteit van Amsterdam en de Universiteit Utrecht, heeft laten weten het kabinetsbeleid dit jaar nog niet te volgen. Per saldo krijgen zij nu minder geld dan de technische universiteiten, maar intern behouden ze de oude verdeling. Het extra geld voor de alfa-, gamma- en medische studies zullen zij uit eigen kas moeten betalen. Het is echter de vraag hoe lang dit vol te houden is. Om te kunnen blijven concurreren met de technische universiteiten zullen ook de brede universiteiten zich op den duur moeten aanpassen.

Lees hier meer:

Geesteswetenschappers zien het als hun taak het maatschappelijk belang te dienen. Maar een groeiend aantal alfa’s heeft het gevoel dat ze daarbij niet genoeg worden gesteund. 

In digitale tijden is publieke kennis betwiste kennis. Dat vraagt om een nieuwe rol van wetenschappers, betoogt denker des Vaderlands Daan Roovers.

Het geniepige kantje van de onderwijshervorming betekent landelijk een verlies van honderden banen, schrijft columnist Aleid Truijens.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden