Nieuws

Waarom de Amerikanen hun Boeing uit de wind houden

Het Amerikaanse luchtruim is als een van de weinige nog open voor de Boeing 737 Max, na de ramp in Ethiopië zondag. Maar ook in het thuisland van Boeing wordt de roep sterker om niet langer met de 737 Max-vloot te vliegen.

Werkzaamheden aan een Boeing 737 MAX 9 bij de Boeing-fabriek in Renton, Washington. Beeld Jason Redmond / AFP

Rugdekking van de president. Er waren tijden dat Amerikaanse bedrijven die in de penarie zaten in hun handen knepen als het staatshoofd voor hen in de bres spong. Maar dat was voor Donald Trump het Witte Huis betrok. De tweet die deze president dinsdag de wereld inzond, na de ramp met een Amerikaanse 737 Max in Ethiopië, zullen op het hoofdkwartier van Boeing in Chicago niet tot applaus hebben geleid.

‘Vliegtuigen worden veel te ingewikkeld om te vliegen. Piloten zijn niet langer nodig, maar eerder computerwetenschappers van het MIT’, twitterde de president. Hij hekelde de vergaande automatisering van vliegtuigen. ‘Ik weet niet hoe het met jullie zit, maar ik hoef Albert Einstein niet als piloot. Ik wil professionals die in staat zijn om eenvoudig en snel een vliegtuig te besturen!’

De tweet leverde Trump in mum van tijd een telefoontje op van Dennis Muilenburg, de topman van Boeing. Daarin verzekerde Muilenburg volgens Amerikaanse media de president dat er niks mis is met de veiligheid van de 737 Max 8, ook al lijkt de rest van de wereld daar anders over te denken. Op de lijst met landen die sinds de ramp zondag hun luchtruim sloten voor deze toestellen, of die aan de grond houden, ontbreken nog maar drie landen: Dubai, Canada en de VS.

Maar ook in het thuisland van Boeing wordt de roep sterker om niet langer door te vliegen met de 737 Max-vloot. In elk geval tot het duidelijk is of er een verband bestaat tussen de Ethiopische ramp en de crash met een identiek toestel onder vergelijkbare omstandigheden in Indonesië, nog geen half jaar terug.

Politici maken zich zorgen, net als sommige luchtvaartexperts. Een voormalig hoofd van de National Transport Safety Board (NTSB), de dienst die uitrukt bij vliegtuigongelukken, leverde ongezouten kritiek. ‘Ik durf er gif op in te nemen dat als deze gebeurtenissen in ons land waren gebeurd de toestellen aan de grond zouden staan’, oordeelde Jim Hall.

Uitgestelde reparatie

In de VS gaat de Federal Aviation Administration (FAA) over vliegverboden. Tot dusver houdt deze luchtvaartinspectie vol dat reizigers met een gerust hart in het Boeing-toestel kunnen stappen. De drastische stappen die andere landen en buitenlandse luchtvaartmaatschappijen hebben genomen bestempelt de FAA als voorbarig.

Maar de buitenlandse argwaan jegens de FAA is niet zonder grond. Vorige maand schreef The Wall Street Journal dat de dienst had besloten tot uitstel van een softwarereparatie voor een onderdeel dat een cruciale rol speelde in de ramp met de Indonesische Boeing. Die update had eigenlijk al in januari moeten worden uitgerold, maar komt nu pas in april beschikbaar. De zakenkrant suggereert dat toezichthouder en fabrikant steggelen over hoeveel er moet worden gerepareerd.

Waarom de Amerikaanse luchtvaartinspectie treuzelt met een vliegverbod is een bron van speculatie. Als ook de VS lijken te twijfelen aan de luchtwaardigheid van de 737 Max zit Boeing met een imagoprobleem van jewelste. Daar zit een president die ‘America First’ nastreeft niet op te wachten. Alle Boeings worden in de VS in elkaar gezet en houden meer dan 100 duizend Amerikanen aan het werk.

Boksbal

De VS zullen ook willen voorkomen dat Boeing een boksbal wordt in het mondiale gevecht om de economische macht. In Europa staat Airbus klaar om klanten te verwelkomen die Boeing-toestellen afzweren, zoals het Indonesische Lionair. Dat overweegt om een order te schrappen voor 200 toestellen van het type 737 Max, voor een bedrag van 22 miljard dollar. De Chinezen, die als eerste een vliegverbod afkondigden, zien wellicht de kansen voor hun eigen ‘737’, de Comac C919. Het toestel vindt gretig aftrek bij binnenlandse maatschappijen. Maar over de grens raakt de fabrikant het toestel alleen kwijt aan arme landen die zwaar leunen op Chinese hulp.

Misschien kan Boeing ook zomaar een alternatief drukmiddel worden in de handelsoorlogen die de VS hebben ontketend tegen Europa en China. Nu moeten ze de Amerikanen te lijf met hogere handelstarieven, die de VS makkelijk kan beantwoorden met soortgelijke sancties. Een vliegverbod in naam van de veiligheid laat zich moeilijk in gelijke munt uitbetalen.

Voorlopig blijft de boodschap uit Washington luiden dat het veilig vliegen is met Amerikaanse vliegtuigen. De minister van Transport stapte er dinsdag demonstratief voor in een Boeing, die haar van Austin naar de regeringszetel bracht. Vanzelfsprekend was dat een 737 Max 8.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden