Waarom de aanklager in de Ferguson-zaak zo omstreden is

Zijn vader, een agent, werd precies 50 jaar geleden doodgeschoten door een zwarte man. Zijn broer, neef en nicht dienden ook bij de politie van St. Louis. Zijn moeder was er administratief medewerker. Zelf had hij maar één droom: agent worden. 'Nietsnutten', zo noemde hij twee zwarte criminelen die in 2001 werden gedood door blanke agenten. Zijn naam? Bob McCulloch, de omstreden officier van justitie in de Michael Brown-zaak.

De omstreden officier van justitie in de Michael Brown-zaak, Bob McCulloch. Beeld reuters

Is het dan niet meer dan logisch dat de blanke agent Darren Wilson, met zo'n officier van justitie aan het roer in St.Louis, vrijuit gaat voor het doodschieten van een 18-jarige zwarte tiener? Twee dagen na het besluit van de jury om Wilson niet aan te klagen, zwelt de kritiek aan op McCulloch's handelswijze in de zaak. En dan gaat het niet alleen om zijn besluit om de jury in Clayton geen kant-en-klare zaak voor te leggen waarom Wilson aangeklaagd moet worden.

Voor de jury maandag tot een oordeel kwam, hadden ruim 100 duizend personen een petitie getekend waarin McCulloch werd opgeroepen zich terug te trekken uit de Brown-zaak. 'Niemand denkt dat Michael Brown een eerlijke kans op gerechtigheid zal krijgen van deze man', verwoordde Antonio French, gemeenteraadslid, de gevoelens van veel zwarte inwoners van St. Louis. Behalve over zijn nauwe banden met het overwegend blanke politiekorps, doelde French ook op het gedrag van McCulloch in strafzaken waarin zwarten verdachten waren.

Een demonstrant schreeuwt in Ferguson naar de politie. Beeld afp

1: De banden met de politie

'Ik kon geen agent meer worden', zei McCulloch ooit tegen de lokale krant St. Louis Dispatch over het verlies van zijn been door kanker. 'Dus officier van justitie was het beste wat ik daarna kon doen.' Voor de aanklager was zijn vader Paul zijn grote voorbeeld. In The Los Angeles Review of Books belichtte hoogleraar Peter Hudson van de Universiteit van Californië in september uitgebreid de dood 'in the line of duty' van McCulloch's vader. Deze werd in juli 1964 in de zwarte wijk Pruitt-Igoe naar verluidt doodgeschoten door Eddie Glenn, een zwarte drugsverslaafde. Glenn werd verdacht van beroving en gijzeling van een blanke vrouw.

Bij een schietpartij met Glenn, raakte vader McCulloch (37) gewond aan het hoofd. Hij overleed bij aankomst in het ziekenhuis. De aanklager was toen 12 jaar. Glenn kreeg de doodstraf maar hij overleed in 1985 in de gevangenis. Uit het forensisch bewijs bleek echter dat de vader ook kon zijn gedood door een kogel van een collega. 'Mijn vader werd lang, heel lang geleden gedood', zei de officier van justitie in 1991, toen hij kandidaat was voor de functie van aanklager. 'Het zal zeker niet mijn beoordelingsvermogen bij het onderzoek naar zaken beïnvloeden'.

De aanklager werd geen agent, maar wel zijn broer Joseph. Zijn moeder werkte twintig jaar bij de afdeling moordzaken.

Earl Murray (links) en Ronald Beasley werden in 2001 doodgeschoten door agenten. McCulloch zag geen noodzaak om de twee agenten te vervolgen. Beeld St. Lous Dispatch

2. De zaak van de undercover-agenten

In 2001, na tien jaar aanklager te zijn geweest, weigerde McCulloch twee agenten te vervolgen voor de dood van twee zwarte mannen. De twee mannen, een drugsverdachte en een kennis, werden zittend in hun auto op een parkeerplaats van hamburgerketen Jack in the Box gedood in een kogelregen. Na onderzoek bleek dat het tweetal niet gewapend was. Ook reed hun auto, volgens de meeste van de 13 ondervraagde rechercheurs en een deskundige, niet richting de agenten. De undercover-agenten vuurden in totaal 21 kogels af op de mannen in de auto.

Een deel van dit bewijs werd door McCulloch niet voorgelegd aan de jury die moest oordelen of de undercover-agenten vervolgd moesten worden. De jury oordeelde dat de agenten vreesden voor hun leven en terecht hadden geschoten. Volgens de agenten probeerde het tweetal te vluchten. Net als maandag, haalde McCulloch toen fel uit naar de media. 'Deze kerels waren nietsnutten', zei hij over de twee dode mannen. 'De media en activisten zeggen dat ze helden zijn. En ze halen de politie onderuit. Maar het publiek moet weten dat dit tweetal, en anderen voor hen, de gemeenschap al jaren vernietigden door cocaïne en heroïne te verkopen.'

3. De winkelvideo van Michael Brown

Het was McCulloch die medio augustus besloot de video vrij te geven van Michael Brown die in een winkel sigaren steelt, kort voor zijn dood. De publicatie van de video was opmerkelijk omdat politie en justitie daarvoor juist zeer terughoudend waren met het geven van informatie over Browns dood. Het kwam de aanklager meteen op flinke kritiek te staan van zwarte leiders en Congresleden. 'Bob McCulloch probeerde potentiële jury-kandidaten te beinvloeden met deze stunt', aldus William Lacy, lid van het Huis van Afgevaardigden en afkomstig uit St. Louis. 'Ik heb geen vertrouwen in hem. Maar ik vertrouw wel de FBI en het ministerie van Justitie.'

Agent Darren Wilson in februari tijdens een vergadering van de gemeente. Beeld ap
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden