Waarom de 7-procents-rentegrens zo belangrijk is

De Italiaanse crisis 'escaleerde' gisteren, omdat de rente op Italiaanse 10-jarige staatsleningen voor het eerst tot boven de 7 procent steeg. Ook vandaag blijft die rente hoog. Ruim een uur na de opening van de Europese beurzen bedroeg het rendement circa 7,2 procent. Dat niveau wordt door veel economen als 'onhoudbaar' gezien. Waarom eigenlijk?

Michiel van der Geest
null Beeld

Om maar relativerend te beginnen: die 7-procents-grens is zuiver arbitrair. Er is geen wiskundige wetmatigheid die van de grens van 7 procent een onhoudbare maakt. Er zijn in het verleden ook landen geweest die 14 of 16 procent rente moesten betalen over hun staatsobligaties. Sterker nog: in de jaren '80 van de vorige eeuw zat Nederland ook boven de 10 procent. Inmiddels staat de rente die Nederland betaalt net boven de 2 procent.

Probleem is natuurlijk wel: hoe hoger de rente, hoe groter het deel van het nationaal budget dat opgaat aan het aflossen van de schuld. Italië heeft nu een staatsschuld van 120 procent van het Bruto Nationaal Product (BNP) en die moet van Brussel teruggebracht worden naar 60 procent.

Staatsschuld loopt op
Maar bij een rente van 7 procent loopt die staatsschuld niet terug, maar juist op. Naar zelfs 140 procent van het BNP. Dat komt doordat het bezuinigingspakket dat Italië heeft voorgesteld, is 'gebouwd' op een rente van 4 procent. Hoe meer die rente daarvan afwijkt, hoe verder de bezuinigingsdoelstellingen uit zicht raken.

Er is nog een andere - psychologische - reden waarom de 7-procentsgrens zo angstvallig in de gaten wordt gehouden. De Europese landen die een beroep deden op het Europese noodfonds - Griekenland, Ierland, Portugal - deden dat toen de rente op hun obligaties door die 7 procent schoten.

Te groot
Maar Italië kan de gang naar het noodfonds niet maken. De Italiaanse economie, de achtste ter wereld, is simpelweg te groot om door het noodfonds overeind gehouden te worden.

Het wachten is nu op een nieuwe Italiaanse premier. Wellicht kan hij het vertrouwen terugbrengen in de markten, en de rente op de Italiaanse obligaties terugbrengen tot een niveau waardoor de staatsschuld weer kan dalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden