Waarom Coelho's Mata Hari-roman overal hetzelfde oogt

Een schrijver die honderdduizend boeken per jaar verkoopt, hoeft niet te wachten op het fiat van zijn uitgever, die zegt gewoon hoe hij het hebben wil. Zo kan het gebeuren dat A espiã (De spion) van de Braziliaan Paulo Coelho er in alle vertaalde edities hetzelfde uitziet. Dat leek de auteur, sinds De alchemist goed voor 200 miljoen verkochte boeken wereldwijd, namelijk wel een geestig idee.

De Spion in andere landen.

'Coelho's agent in Barcelona ziet erop toe dat elke uitgever zich aan die afspraak houdt', zegt Nico Richter, die zijn ontwerp voor de Nederlandse en de Friese editie ter goedkeuring moest voorleggen. 'Alleen in de typografie heb je dan enige vrijheid.'

Het portret op alle 31 vertalingen - van Albanees en Lets tot Vietnamees en Saoedi-Arabisch - toont de hoofdpersoon van het verhaal; de Friese Margaretha Zelle, alias Mata-Hari, de erotische danseres en courtisane die vandaag exact 99 jaar geleden op beschuldiging van spionage in Frankrijk werd gefusilleerd.

In de foto, gemaakt in haar glorietijd omstreeks 1906, draagt Zelle een van haar fameuze halfblote kostuums, afgemaakt met versierde cache seins of borstplaten en een gefantaseerde feniks als hoofdtooi.

Met De spion neemt Coelho een voorschot op de herdenking van Zelles honderdste sterfjaar in 2017, als de Franse archieven over haar veroordeling opengaan. Verwacht in Nederland: nieuwe boeken over Zelles leven, waaronder een biografie door Angela Dekker en Jessica Voeten (Atlas Contact) en de vertaling van Pat Shipmans Love, Lies and the Unknown Life of Mati Hari bij De Arbeiderspers. Wederom ontworpen door Nico Richter, die in 2017 wel de vrije hand hoopt te hebben.

Paulo Coelho
De spion
Omslag Nico Richter.
De Arbeiderspers; Nederlandse en Friese editie; euro 18,99.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden