Waarom bestoken de emirs Libië?

'Fly Emirates', de reclameleus van de luchtvaartmaatschappij van de Verenigde Arabische Emiraten (VAE), heeft een bijklank gekregen nu de luchtmacht van dat land bereid blijkt ruim 4.100 kilometer verderop bommen op moslimfundamentalisten in Libië te gooien. Wat beweegt de zeven emiraten, waarvan Dubai en Abu Dhabi de bekendste zijn, om zich samen met Egypte te mengen in de Libische burgeroorlog?

Voor de sjeiks die in de VAE de dienst uitmaken heeft stabiliteit de hoogste prioriteit. Beeld afp

'Fly Emirates', de reclameleus van de luchtvaartmaatschappij van de Verenigde Arabische Emiraten (VAE), heeft een bijklank gekregen nu de luchtmacht van dat land bereid blijkt ruim 4.100 kilometer verderop bommen op moslimfundamentalisten in Libië te gooien. Wat beweegt de zeven emiraten, waarvan Dubai en Abu Dhabi de bekendste zijn, om zich samen met Egypte te mengen in de Libische burgeroorlog?

Stabiliteit, zowel in eigen land als daarbuiten, heeft sinds jaar en dag de hoogste prioriteit voor de sjeiks die in de VAE de dienst uitmaken. Zij wensen ongestoord geld aan hun olie te verdienen. Daarbij past in hun ogen democratie noch fundamentalisme. De repressie waartoe ze bereid zijn om de rust te handhaven is aanzienlijk, zo hebben zowel voorstanders van democratie als aanhangers van de Moslimbroederschap ondervonden. Die laatste, fundamentalistische organisatie komt nadrukkelijk in beeld bij de interventie in Libië.

Saoedi-Arabië

Ogenschijnlijk houdt Saoedi-Arabië zich afzijdig van andere landen. Maar ondertussen. De rijke Saoediërs zijn soennitische fundamentalisten, net als de Moslimbroeders en IS. Heel wat radicale imams danken hun inkomsten aan deze bondgenoot van de VS. Maar ze koesteren stabiliteit en trekken de grens bij bewegingen die hun heerschappij bedreigen - waaronder de Moslimbroeders en IS. Al is van bemoeienis met Libië niets gebleken, de Saoediërs zullen het vliegavontuur van de VAE hebben toegejuicht.

De Moslimbroederschap doet al jaren pogingen om behalve in Egypte en Libië ook in de Golfstaten voet aan de grond te krijgen. In de VAE is hun organisatie verboden. Die wordt als ondermijnend gezien voor de gematigder islam die de sjeiks aanhangen. Het oprukkend fundamentalisme in hun regio ervaren zij als de voornaamste dreiging. Hun angst nam in 2012 toe na de verkiezingen in Egypte: de leider van de Moslimbroederschap, Mohammed Morsi, werd president. Een jaar later leidde de coup tegen Morsi door het leger, onder aanvoering van generaal Al-Sisi, tot een zucht van verlichting in Abu Dhabi en omgeving. Met Al-Sisi sloten de VAE een pact om de Moslimbroederschap het leven zuur te blijven maken.

Steun

Al langer doen geruchten de ronde dat Egypte en de VAE geld en wapens leveren aan de Zintan-groep in Libië. Die beweging, afkomstig uit de West-Libische plaats Zintan, bestaat uit een twintigtal milities. Ze ontpopte zich de afgelopen maanden als een van de voornaamste vijanden van alles wat fundamentalistisch is in Libië, met inbegrip van de aanhangers van de Moslimbroederschap. Dit weekeinde liep het mis voor de Zintan-strijders: zij verloren de slag om het vliegveld van Tripoli. Midden in de strijd verschenen er plots hypermoderne gevechtsvliegtuigen in de lucht om hen een handje te helpen. 'Die zijn van Egypte en de VAE', riepen de fundamentalisten meteen. Egypte ontkende, de VAE hielden hun mond.

Dat zwijgen blijkt nu veelbetekenend. De mysterieuze aanvallen zijn volgens Amerikaanse bronnen wel degelijk uitgevoerd door de luchtmacht van de VAE, die rijkelijk voorzien is van het geavanceerdste wapentuig dat de VS, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk kunnen leveren. Toch bleef succes uit: de luchthaven van Tripoli kwam in handen van de fundamentalisten van de zogeheten Misrata-groep. De strijd tegen hen is nog lang niet gestreden.

Qatar

Dit Golfstaatje wordt gezien als financier van de fundamentalistische Misrata-groep. De autoriteiten ontkennen, zoals zij beschuldigingen verwerpen dat ze de terreurgroep IS helpen. Doha vaart een eigen koers. Toen de Moslimbroederschap de Egyptische president leverde, werd de buidel getrokken. De relatie met Caïro bekoelde toen Morsi werd verdreven. In dat licht is het niet vreemd dat Qatar zich in Libië tegenover Egypte opstelt, door de broederschap en haar geestverwanten te steunen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden