zes vragen vijfminutenregistratie

Waarom bestaat die vijfminutenregistratie eigenlijk überhaupt nog?

Al in 2009 schafte het kabinet-Balkenende IV formeel de vijfminutenregistratie af. Hoe kan het dan dat er nog steeds mee wordt gewerkt?

Verzorgende Wimke Stasse helpt mevrouw Kromhout (95) bij het spuiten van insuline en het innemen van de medicatie. Foto Marcel van den Bergh

1. Waar komt de vijfminutenregistratie vandaan ?

Rond de eeuwwisseling kondigen werkgevers, de toezichthouders in de zorg en het ministerie van Volksgezondheid de ‘registratierichtlijn’ af. Daarmee is de vijfminutenregistratie feitelijk verplicht. Ze was het sluitstuk van de ‘industrialisatie van de wijkverpleging’, zoals Guus Schrijvers, gezondheidseconoom en oud-hoogleraar in Utrecht, het noemt. ‘Dat was de gedachte dat elke handeling gestandaardiseerd kan worden. Bijvoorbeeld twintig minuten voor wassen. Dus: uitkleden, inzepen, wassen, afdrogen en aankleden. Maar dat past niet bij elke patiënt. Bij de een vergt dat meer tijd, bij de ander minder.’ De vijfminutenregistratie neemt een hoge vlucht in de wijkverpleging, de thuiszorg, de verzorgingshuizen en de verpleeghuizen.

2. Wie hebben er baat bij?

De overheid, bij het vaststellen van de eigen bijdrage. De werkgevers, die de registratie gebruiken als prikklok, vooral voor oproepkrachten met een ‘nulurencontract’. En de zorgverzekeraars vinden het wel makkelijk bij het verwerken van declaraties.

3. Maar?

Op de werkvloer is nooit enthousiasme ontstaan voor de maatregel. Het overheersende gevoel bij verzorgenden en wijkverpleegkundigen is nog altijd dat de vijfminutenregistratie ten koste gaat van de aandacht voor de cliënt.

4. Waarom is ze dan niet allang afgeschaft?

In 2009 eiste de Tweede Kamer voor het eerst afschaffing van de vijfminutenregistratie. Kort daarna vervalt de nationale richtlijn. Maar informeel blijft ze bestaan, vooral doordat de vergoeding van de zorgverzekeraars erop gebaseerd is. In 2011 stelt staatssecretaris Marlies Veldhuijzen van Zanten dat de regering niet iets kan afschaffen dat niet verplicht is. Haar opvolger Martin van Rijn komt nog wel met een plan de ‘fixatie op de minutenregistratie’ los te laten, maar dat raakt ondergesneeuwd door de hervormingen die hij in 2015 doorvoert. Verzorgingshuizen sluiten, de drempel voor toegang tot verpleeghuizen wordt verhoogd. Ouderen moeten langer thuis blijven wonen.

5. Is er nog een obstakel?

Ja, ‘de politiek’ gaat niet over de tijdregistratie. Daarover maken werkgevers en verzekeraars afspraken in contracten over de betaling. Zij vinden de vijfminutenregistratie wel zo makkelijk. Ze verwijzen graag naar de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa). Die noemt de tijdregistratie als mogelijkheid om te gebruiken bij declaraties. Die verwijzing is deze zomer echter geschrapt.

6. Waarom zou het nu wel lukken ?

Dat ouderen langer zelfstandig blijven wonen, veroorzaakt nieuwe problemen. Zo komen zij wel erg vaak op de spoedeisende hulp en blijven ze lang in het ziekenhuis liggen omdat ze nog niet naar huis kunnen. Daardoor komt de wijkverpleging weer meer in beeld. Dat wordt versterkt door afspraken die het kabinet met huisartsen en ziekenhuizen maakt. De zorg moet naar de mensen toe, de wijkverpleging moet dat coördineren. Verzekeraars, patiëntenverenigingen en wijkverpleegkundigen hebben afspraken gemaakt wat goede wijkverpleging is. Afgesproken is dat voortaan wordt gewerkt met een zorgplan. Dat wordt opgesteld door cliënt en wijkverpleegkundige. De zorgverzekeraar draagt zorg voor de financiering. Alle betrokkenen gaan, samen met de NZa, de nieuwe werkwijze uitleggen aan werkgevers in de zorg. Want daar moet het nu gaan gebeuren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.