Waarom Berlusconi waarschijnlijk nooit in het gevang zal belanden

Talloze malen is Berlusconi aangeklaagd wegens uiteenlopende escapades, maar nog nooit heeft hij een nacht in de cel hoeven doorbrengen. Ook de straf van zes jaar voor seks met de minderjarige danseres Ruby en machtsmisbruik, zoals het Openbaar Ministerie gisteren eiste, gaat waarschijnlijk aan de ex-premier voorbij. Hoe kan dat?

Silvio Berlusconi. Beeld afp

Als het aan de aanklagers ligt, belandt oud-premier Silvio Berlusconi voor zes jaar achter de tralies voor zijn seksuele omgang met Karima El Maroug, beter bekend als 'Ruby de Hartendief'. Eén jaar voor betaalde seks met de minderjarige danseres (ze kreeg naar verluidt 4,5 miljoen euro voor haar diensten) en nog eens vijf jaar daarbovenop voor het telefoontje dat Berlusconi in mei 2010 pleegde naar een politiebureau in Milaan.

Ruby zat toen vast wegens beschuldigingen van diefstal. Het nachtelijke telefoontje van Berlusconi - die beweerde dat Ruby een nichtje was van de Egyptische president Mubarak - zorgde dat ze onmiddellijk weer vrij kwam. 'Machtsmisbruik', oordeelde aanklager Ilda Boccassini gisteren.

Hoewel Berlusconi en Ruby beiden hartstochtelijk ontkennen - afgelopen weekend werd er op het door de politicus beheerde tv-kanaal Canale5 een documentaire getoond waaruit de onschuld moest blijken - was er volgens Boccassini 'geen twijfel' mogelijk dat de oud-premier op zijn beruchte bunga-bunga-feesten seks heeft gehad met Ruby. De organisatoren wisten bovendien dat Ruby minderjarig was.

Berlusconi, die momenteel met zijn Volk voor de Vrijheid-partij weer een actieve rol speelt in de Italiaanse regering, hoorde zes jaar cel tegen zich eisen. Maar de kans dat de politicus daadwerkelijk achter de tralies belandt is klein, of eigenlijk zo goed als nul. Hoe kan dat?

Verjaring
Allereerst geldt in Italië de regel dat veroordeelden boven de 70 hun straf thuis mogen uitzitten. Berlusconi is 76.

'De regel is een direct gevolg van de overvolle gevangenissen in Italië', vertelt Volkskrant-correspondent Sarah Venema vanuit Rome. 'In 2006 stelde Berlusconi daarom een amnestiewet in.'

Naast de leeftijdskwestie is er nog een aannemelijke kans dat de zaak-Ruby verjaart voordat er überhaupt een uitspraak is gedaan. In Italië zijn vorig jaar zo'n 130.000 strafzaken zonder uitspraak stopgezet wegens verjaring. Nergens in Europa was dat aantal zo hoog.

En - zo is afgelopen jaren gebleken - Berlusconi is een meester in het vertragen van de rechtsgang. Zo heeft de behandeling van de zaak rondom Ruby ruim twee maanden vertraging opgelopen. De oorzaak: Berlusconi had oogontsteking, deed vervolgens (met succes) mee aan de parlementsverkiezingen en diende daarna een verzoek in dat de zaak door een andere rechtbank behandeld diende te worden.

Nu Berlusconi de strafeis tegen zich heeft gehoord, kan hij nog in hoger beroep en in cassatie. Dat kan zomaar jaren in beslag nemen.

Geen cel
In oktober vorig jaar, toen de rechtbank van Milaan oordeelde dat Berlusconi belastingfraude had gepleegd met zijn bedrijf Mediaset, schreef Venema al in de Volkskrant: 'Berlusconi is tot nu toe al 33 keer aangeklaagd, maar heeft dankzij de verjaring van zaken en vrijspraak in hoger beroep nog nooit een nacht in een cel hoeven doorbrengen.'

En zo zal het waarschijnlijk ook blijven, denkt de correspondente. Het is volgens haar dan ook niet zozeer de gevangenis waar Berlusconi voor vreest, maar eerder die andere eis die de aanklagers gisteren lieten horen, namelijk een verbod op het uitoefenen van een publieke functie. Nu Berlusconi weer actief deelneemt aan de regering, zorgt deze eis - hoewel waarschijnlijk nooit ingewilligd - voor de nodige spanningen.

Karima El Mahroug in de rechtbank van Milaan, in januari van dit jaar. Beeld reuters

Venema: 'Afgelopen weekend vond er in Brescia een demonstratie plaats waarin de rechtspraak werd aangevallen. Drie van Berlusconi's ministers namen daaraan deel. Ze zijn ervan overtuigd dat het proces tegen hun leider politiek gekleurd is. Die overtuiging zet de coalitie op scherp, omdat veel leden van de Democratische Partij van premier Letta al buikpijn hebben dat ze met de partij van Berlusconi regeren. Het is dus nog even afwachten wat voor politieke gevolgen deze rechtszaak rondom Ruby gaat hebben.'

Supporters van Berlusconi verzamelden zich afgelopen weekend in Brescia. Beeld reuters
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden