Waarom bemoeit Israël zich ineens met oorlog in Syrië?

Gevechtsvliegtuigen van het Israëlische leger hebben meerdere doelen in Syrië bestookt. Syrië heeft de aanval van de Israëlische luchtmacht beantwoord met luchtafweerraketten. Drie vragen over het ernstigste incident tussen de landen sinds het begin van de Syrische burgeroorlog.

Theo Koelé
Een Israëlische gevechtspiloot stapt in een F-16 op een luchtmachtbasis van het Israëlische leger. Beeld EPA
Een Israëlische gevechtspiloot stapt in een F-16 op een luchtmachtbasis van het Israëlische leger.Beeld EPA

Waarom bemoeit Israël zich met de oorlog in Syrië?

Het land heeft nooit partij gekozen in het conflict. Wel vreest Israël dat de fundamentalistische Hezbollahbeweging, die de troepen van de Syrische president Assad steunt, de beschikking krijgt over moderne wapens. In 2006 voerde Israël de zogeheten tweede Libanese oorlog tegen Hezbollah, waarin de groepering een regen van - veelal primitieve- raketten op Israël afvuurde. Hezbollah opereerde vanaf bases in Zuid-Libanon, de bakermat van de beweging.

Na het uitbreken van de burgeroorlog in Syrië, deze maand zes jaar geleden, schaarden Hezbollahstrijders zich aan de kant van Assads troepen. Iran, Israëls aartsvijand, is hun belangrijkste wapenleverancier. Israël heeft de afgelopen jaren bij herhaling de luchtmacht ingezet in het Syrische luchtruim om konvooien met wapens, bestemd voor Hezbollah, te bombarderen. Ook werden Hezbollahcommandanten vanuit de lucht gedood. Israël bevestigt berichten daarover zelden of nooit. Opmerkelijk is daarom dat de luchtmacht vrijdag wel met een, zij het summiere, verklaring kwam over aanvallen op doelen in Syrië.

Waarom heeft Israël ruchtbaarheid gegeven aan de aanvallen?

Israëlische toestellen die in de nacht van donderdag op vrijdag bombardementen hadden uitgevoerd en terugkeerden naar hun bases, werden beschoten vanuit Syrië. Tenminste een van de Syrische raketten werd in de Jordaanvallei neergehaald door Israëlisch afweergeschut. In Joodse nederzettingen loeiden sirenes en een explosie werd tot in Jeruzalem gehoord. Israël moest wel met een geruststellende toelichting komen. Volgens een legerwoordvoerder is er 'geen moment' sprake van geweest dat Israëlische burgers of de piloten van de toestellen in gevaar waren.

Bovendien doken in de vroege vrijdagochtend beelden op van wat vermoedelijk een restant van de neergehaalde raket is. Die beelden kwamen uit Jordanië, buurland van zowel Israël als Syrië.
Tenslotte meldde Syrië dat het een Israëlisch toestel had neergeschoten. Israël haastte zich te verklaren al alle vliegtuigen ongeschonden waren teruggekeerd.

Waarom heeft Syrië, anders dan in het verleden, Israëlische toestellen bestookt?

Over die vraag zullen Midden-Oostenexperts zich nog het hoofd breken. Een voor de hand liggende verklaring is er niet. Syrië heeft er geen belang bij Israël de oorlog 'in te zuigen'. Hezbollah heeft zich ontpopt tot een belangrijke factor op het strijdtoneel aan de zijde van het regime van Assad.

Bovendien onderhoudt Rusland, de belangrijkste bondgenoot van Assad, goede betrekkingen met Israël - zeker als het om Syrië gaat. De Israëlische premier Netanyahu was deze maand nog in Moskou, onder meer om te praten over het voorkomen van incidenten in het luchtruim. Het was al zijn vierde ontmoeting met president Poetin sinds Rusland zich eind 2015 mengde in de Syrische burgeroorlog. Poetin heeft Israël tot dusverre geen strobreed in de weg gelegd bij aanvallen op Syrisch grondgebied.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden