Waarom Aruba's premier hongert

Premier Eman ligt in een tent tegenover zijn kantoor in Oranjestad. In hongerstaking, omdat Nederland zich bemoeit met de begroting van zijn Aruba. 'Het gaat om onze autonomie.'

ORANJESTAD - Mike Eman ligt op zijn tweepersoonsluchtbed in een tent tegenover het kantoor van de gouverneur in Oranjestad. De Arubaanse premier heeft een lijkbleek gezicht, dat nog eens wordt geaccentueerd door de witte blouse die strak om zijn lichaam zit. Om hem heen zitten een paar overheidsmedewerkers, een minister en zijn vrouw. Ze kijken bezorgd.


Op de stoep voor zijn tent, die is opgezet naast het museum Fort Zoutman, had Eman (52) dinsdagavond nog een vlammend betoog gehouden ten overstaan van een aantal Caribische tv-ploegen. Nee, hij is niet van plan te stoppen met zijn hongerstaking totdat Nederland de begroting heeft goedgekeurd. En ja, hij gaat door tot hij erbij neervalt. Honderden Arubanen vormen een haag om hem heen en klappen hun handen stuk.


De interventie van Nederland, dat een onderzoek wil naar de financiën, heeft bij hen een open zenuw geraakt. Sinds 1986 heeft het land - 110 duizend inwoners, in oppervlak iets groter dan Texel - een status aparte binnen het Koninkrijk. Wat Nederland nu doet, is een bedreiging voor hun autonomie, waarvoor ze zo lang hebben gestreden. Ze kunnen hun eigen boontjes wel doppen, vinden ze. Als uit de speakers de eerste tonen klinken van het volkslied Aruba Dushi Tera, zingt de massa in eendracht.


De volgende ochtend is het aantal steunbetuigers geslonken naar een man of vijftig. Ze zitten op plastic terrasstoelen, lezen lokale kranten en overtreffen elkaar in superlatieven over de neokolonialistische houding van Nederland. De voorpagina van de krant AWE Mainta toont een afbeelding van minister Plasterk met de tekst: Hij is een leugenaar.


In zijn tent ontvangt Eman deze ochtend journalisten. Nooit had hij gedacht dat hij, als voorvechter van een intieme relatie tussen Aruba en het Koninkrijk, zo in conflict zou komen met Nederland. 'De hongerstaking is natuurlijk een wanhoopspoging. Ik voel me machteloos', zegt hij ingetogen. 'Maar het voordeel hiervan is dat Aruba eindelijk de gelegenheid krijgt zijn verhaal te vertellen.'

undefined

Volkswijken

Dat luidt zo. Toen de economische crisis het eiland trof, in 2009, besloot de net aangetreden Eman tot extra investeringen in plaats van bezuinigingen. Hij knapte volkswijken op, legde wegen aan en maakte van het centrum van Oranjestad een toeristenparadijs. Weliswaar liep de staatsschuld flink op, de economie van Aruba bleef groeien. Zodra de crisis achter de rug was, zou de broekriem worden aangehaald en de staatsschuld worden teruggedrongen, was het idee. Die periode is nu aangebroken, maar volgens Nederland gaat het niet snel genoeg. Vandaar de ingreep.


De tent van Eman - zelf noemt hij het zijn suite - is sober ingericht. Buiten het luchtbed, een fauteuil, twee terrasstoelen, een koelbox en een blender (voor vitamineshakes) staat er niks. Om de vier uur wordt hij door een arts gecontroleerd. De situatie heeft wat weg van het glazen huis, waar Nederlandse dj's zichzelf uithongeren om geld in te zamelen voor een goed doel. Met dat verschil dat zij van tevoren weten hoe lang ze moeten leven zonder eten, terwijl Eman gevangene is geworden van zijn eigen statement.

undefined

Ironisch

Voor de zekerheid staan aan de achterzijde van de tent twee ambulancebroeders fulltime paraat om hun premier naar het ziekenhuis te brengen. Hun ambulance werd voorheen in Nederland gebruikt. In Den Haag, om precies te zijn. Of het niet ironisch is, een Haagse ambulance die hem naar het ziekenhuis moet brengen? Eman: 'Luister, ik heb niks tegen Nederland. En bovendien hoop ik niet dat het zover komt dat ik naar het ziekenhuis moet.'


Dat is nog maar de vraag. Achter de schermen wordt onderhandeld over een compromis. Een commissie met deskundigen uit Aruba en Nederland zou de begroting onder de loep gaan nemen. Aruba heeft al ingestemd, Nederland nog niet. Volgens Eman ligt het voorstel bij premier Mark Rutte. 'Hij maakt geen haast. Ik geloof niet dat hij slapeloze nachten heeft.'


Slapeloze nachten heeft Eman wel. Zijn opa, zijn vader en zijn broer: allemaal waren het grote namen in de Arubaanse politiek. 'Nooit ga ik opgeven waar zij zo voor hebben gevochten', zegt hij. Zijn ogen worden vochtig.

undefined

Waarborg

Aruba is een autonoom land binnen het Koninkrijk met zijn eigen munt, de florijn (gulden). Het eiland zorgt zelf voor zijn inkomsten door belasting te heffen; er gaat geen geld van Den Haag naar Aruba.

Nederland heeft echter wel een waarborgfunctie: als Aruba failliet gaat, ligt de rekening in Den Haag. Nederland moet zich houden aan de regels die de EU hanteert: maximaal 3 procent begrotingstekort. Op Aruba is dit tekort ruim 7 procent.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden