Waarom Amsterdam Arena nog niet Johan Cruijff Arena heet

De familie zou het mooi hebben gevonden: morgen, op de dag van zijn overlijden, bekendmaken dat de Amsterdam Arena voortaan de naam draagt van de man die de stad, Ajax en het Nederlandse voetbal op de wereldkaart zette. Maar ook een jaar na de dood van Johan Cruijff heet het voetbalstadion nog steeds hetzelfde. Hoe kan dat? En wie is er tegen de Johan Cruijff Arena?

Bewerkte foto van ingang Amsterdam Arena. Beeld anp

Een rondgang langs de betrokkenen maakt duidelijk dat vernoeming naar Cruijff meer om handen heeft dan een paar borden aan de Arena te vertimmeren. Sterker nog, het is de vraag of het stadion ooit wel naar Cruijff wordt vernoemd. De naam van de Arena kan namelijk ook voor miljoenen worden verhuurd aan het bedrijf dat het meeste geld op tafel legt.

De keuze tussen Cruijff en een kapitaalkrachtige naamsponsor is daarmee als een 'keuze tussen het sentiment en het verstand', zoals een betrokkene schetst. Vijf partijen spelen daarbij een rol: de Arena, de gemeente Amsterdam, Ajax, de zogeheten founders - acht bedrijven die net als de gemeente en Ajax miljoenen staken in de bouw van het stadion - en natuurlijk de familie Cruijff. Die zegt 'vereerd' te zijn door het idee van een naar hem vernoemd stadion, maar laat zich vertegenwoordigen door de gemeente.

Ajax, de Arena en de gemeente Amsterdam hebben met elkaar afgesproken niets naar buiten te brengen over de onderhandelingen over een naamswijziging. Wel willen betrokkenen het een ander kwijt over de worsteling achter de schermen. Anoniem, omdat ze niet bevoegd zijn zich over de gesprekken uit te laten.

Eerbetoon aan Cruijff in de Arena. Beeld epa

Gemeente Amsterdam is voor

De gemeente Amsterdam is voorstander van een naamswijziging. Burgemeester Van der Laan maakt zich er persoonlijk hard voor - hij zou het een mooie geste naar de familie vinden en naar de 834 duizend inwoners van Amsterdam. De founders steunen hem.

De Arena was, in elk geval tot de dood van Cruijff, voor een naamsponsor. 'Dat brengt geld op', zei directeur Henk Markerink in mei 2015 tegen BNR Nieuwsradio. 'Dat geld is weer aan te wenden voor investeringen in het pand, want zo'n stadion moet eigenlijk continu worden vernieuwd.'

De positie van Ajax ligt ingewikkeld. Als de club eigenaar wordt van de Arena, kunnen de inkomsten uit naamsponsoring ten goede komen aan het voetbal en aan de ambitie van de club om internationaal weer te kunnen aanhaken. Maar daarvoor moeten eerst twee dingen gebeuren.

Belang in de Arena uitbreiden

Ten eerste moet Ajax zijn belang in de Arena (13 procent) uitbreiden door het belang van de gemeente (39 procent) over te nemen. Zo kan de club meeverdienen aan de Arena en er een 'eigen' stadion van te maken - een langgekoesterde wens van de supporters. Dat is volgens ingewijden de reden dat Ajax de afgelopen jaren tientallen miljoenen op de bankrekening zette - niet een verondersteld vertrek van de beurs, waarvoor ook veel geld nodig is.

Ten tweede is een verandering nodig in de bestuurlijke structuur van het stadion. Alleen dan kan Ajax de baas worden in de Arena. Zolang dat niet gebeurt, maakt het de club niets uit of de Arena de naam van Cruijff gaat dragen.

Zonder slag of stoot

Sportmarketeer Frank van den Wall Bake gelooft niet dat de Arena na 21 jaar alsnog de naam van een multinational gaat dragen. 'Die kans heeft de Arena laten lopen. Als je er nu nog de Coca-Cola Arena van zou maken, gebruikt niemand die naam. Dan zeggen mensen nog steeds: de Arena.'

De familie wacht ondertussen af. Carole Thate, die het woord namens de familie Cruijff voert en de nalatenschap van de gewezen voetballer en trainer beheert: 'De familie heeft laten weten vereerd te zijn door het voorstel van de gemeente. Maar pas als duidelijk is of de naamsverandering haalbaar is, kunnen we er wat over zeggen.' Ze stelt vast: 'Qua timing was het zo mooi geweest: op zijn sterfdag bekendmaken dat het stadion naar hem wordt vernoemd. Ik houd me er maar aan vast dat de gesprekken constructief verlopen.'

Zonder slag of stoot komt de Johan Cruijff Arena er dus niet, als die er al van komt. Terwijl het voor de veronderstelde naamgever nog zo overzichtelijk was. Zoals alleen hij het kon verwoorden: 'Iedereen wie het niet hoeft te beslissen, zou het leuk gevonden hebben.'

In memoria: Johan Cruijff

Cruijff, uitvinder van de elektriciteit
Johan Cruijff had meestal gelijk als hij over koning voetbal sprak, behalve toen hij deze wijsheid verkondigde: 'Voetbal speel je met het hoofd.' Want, schreef Jan Mulder vorig jaar in zijn eerbetoon, Johan speelde voetbal met zijn voeten. (+)

Tijd voor de Johan Cruijff Arena
Voor het grote publiek is duidelijk dat het uiteindelijke Cruijf-monument in de Bijlmer moet komen. Het Johan Cruijff Stadion, zo moet de Amsterdam Arena gaan heten. (+)

Iedereen in Betondorp heeft een Johan-anekdote
De dag van de dood van Johan Cruijff was een dag vol tranen en mooie verhalen. Vooral ook un Betondorp, waar Cruijff opgroeide. (+)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.