INTERVIEW

Waarom Ahmed Marcouch burgemeester van Arnhem wil worden

Een Amsterdamse straatvechter stapt in het politieke wespennest Arnhem. Tot voor kort PvdA-Kamerlid Ahmed Marcouch wordt burgemeester van de stad waar hij 'al lang' komt. 'Zonder veiligheid doe je niks. Dat is de basis.'

Ahmed Marcouch. Beeld Ivo van der Bent

'Arnhem is een interessante stad. Ik kom er al lang. Op uitnodiging van partijgenoten, maar ook privé. Het is een mooie stad, strategisch gelegen met veel cultuur en de Hoge Veluwe is vlakbij. Arnhem is the place to be.' Dat zegt Ahmed Marcouch (51), die maandagavond is voorgedragen als de nieuwe burgemeester van Arnhem. Marcouch volgt burgemeester Herman Kaiser op, die al een tijdje ziek thuis zit.

Marcouch was zeven jaar (van 2010 tot 2017) Kamerlid voor de PvdA. Daarvoor was hij (de eerste islamitische) voorzitter van het Amsterdamse stadsdeel Slotervaart, coördinator Jeugd en Veiligheid en brigadier van politie in Amsterdam-Amstelland.

U heeft uw hele carrière doorgebracht in Amsterdam. Vanwaar nu ineens de overstap naar het oosten?

'Amsterdam is mijn eerste stad. Ik heb er altijd gewoond en gewerkt en heb er veel aan te danken. Arnhem zocht een burgemeester die verbindend kan zijn, die kan zorgen voor veiligheid en een ambassadeur kan zijn voor de stad. Dat sprak mij wel aan.'

Marcouch werd geboren in Beni-Boughafer, een kustplaatsje in Noord-Marokko. Zijn vader kwam in de jaren zeventig als gastarbeider naar Nederland. In 1979 kwam Marcouch naar Nederland, zonder een schoolopleiding te hebben gehad in Marokko.

Op internet werd meteen gereageerd op uw aanstaande aanstelling. Veel positieve reacties, maar ook negatieve zoals 'Een Marokkaan aan de macht. Waar gaat dit naartoe?' Schrikt u daarvan?

'Ik ben bij de politie geweest, ik loop al lang mee. Ik schrik er nog elke keer van, maar het ontregelt me niet. Ik hoop dat soort mensen ervan te overtuigen dat Nederland een prachtig land is, waar iedereen kan zijn wie hij is. Marokkaans zijn is een van mijn identiteiten, maar ik ben ook Nederlander, en moslim.

In Nederland kan dat, dat is de kracht van ons land. Het ergste dat je iemand kunt aandoen is dat hij zichzelf moet verstoppen. Zo'n land willen we niet zijn. Ik zie het als een uitdaging om samen Arnhem sterker en rijker te maken.'

We kennen u vooral als een straatvechter, met uw harde opstelling onder andere tegen probleemjongeren. Kunt u zich voorstellen dat uw benoeming als burgemeester tot verwondering leidt?

'Verwondering is altijd goed. Ik heb me veel bezighouden met veiligheid. Dat is de basis voor alles: zonder veiligheid doe je niks. Soms heb je daar een straatvechter voor nodig. Arnhem is een diverse stad met grootstedelijke uitdagingen zoals radicalisering. Daarin zie ik voor mezelf een belangrijke taak weggelegd.'

Arnhem is ook een politiek wespennest: vier wethouders weg in de laatste drie jaar, twee partijen uit de coalitie gestapt.

'Dat is pijnlijk en vervelend. Maar dat komt nou eenmaal voor in de politiek, daar weet ik vanuit mijn Kamerlidmaatschap alles van. Misschien kan ik ook daarin een verbindende rol spelen. Daar wil ik me voor inspannen. Ik ga de komende tijd met iedereen praten.'

Bij de laatste verkiezingen voor de Tweede Kamer stond u op de lijst voor de PvdA. Door de historische verkiezingsnederlaag heeft u het niet gered. Vervolgens gaat de banencarrousel draaien om mensen zoals u een leuk baantje te bezorgen, zeggen critici.

'Mensen die zoiets zeggen weten niet wat voor inspanningen de Arnhemmers hebben gedaan om de beste kandidaat te vinden voor de functie van burgemeester. En als je iets van de politieke werkelijkheid weet, dan weet je ook dat Arnhem niet bepaald een PvdA-stad is. Deze benoeming staat boven de partijpolitiek.

Ik had me met volle overtuiging aangemeld voor een nieuwe periode als Kamerlid. Helaas ben ik het niet geworden. Ik stond nummer dertien op de lijst, de PvdA heeft negen zetels gehaald. De vacature voor een nieuwe burgemeester van Arnhem werd pas na de verkiezingen bekend. Lokaal bestuur heeft mij altijd getrokken. Ik ben op zoek naar plaatsen waar je het verschil kunt maken. Ik denk dat dat op deze post mogelijk is.'

Lees hier meer over Ahmed Marcouch

Zo veranderde Marcouch radicaal van mening over de aanpak van het salafisme.

Marcouch diende een initiatiefwet in die moet afrekenen met verbale intimidatie op straat. Lees meer over het sisverbod van Marcouch.

Binnen de islamitische gemeenschap moet een ideeënstrijd ontstaan. Daarvoor pleitte Marcouch in 2015.

'Als de rechtsstaat faalt, is de allochtoon de dupe.' In een opiniestuk in deze krant riep Marcouch Marokkaanse en Antiliaanse gemeenschappen op jongeren het goede voorbeeld te geven.

In zijn boek Mijn Hollandse Droom schreef Marcouch vooral over zijn jeugd en doorzettingsvermogen.

Arnhem: mooie stad met serieuze problemen

Arnhem mag dan een stad zijn die fraai is gelegen aan de voet van de Veluwe en die een rijke cultuur heeft, de stad kampt ook met problemen die er niet om liegen. De keuze van de gemeenteraad voor Ahmed Marcouch als burgemeester lijkt vooral daarop toegesneden.

Arnhem jihadstad
Die bijnaam verdiende Arnhem omdat het een vruchtbare voedingsbodem blijkt te zijn voor jihadisten. De afgelopen jaren ging vanuit Arnhem een dozijn jonge mannen naar Syrië om zich te voegen bij de strijders van IS. Twee van hen werden in 2016 veroordeeld tot 2 en 3 jaar cel. Vier stonden dit jaar bij afwezigheid terecht. Mogelijk dat Marcouch met zijn achtergrond als migrantenkind en belijdend moslim hier als bruggenbouwer kan fungeren.

Homogeweld
Arnhem werd in april landelijk nieuws toen een homostel dat hand in hand naar huis liep na een avondje stappen in elkaar werd geslagen op de Nelson Mandela-brug. Daarbij zouden ook jongens betrokken zijn met een etnische achtergrond. Hiervoor lijkt Marcouch bij uitstek de juiste man: in 2009 liet hij de Gay Parade vertrekken in het Amsterdamse stadsdeel Slotervaart. In 2008 woonde hij het Suikerfeest bij voor moslimhomo's, wat hem op kritiek kwam te staan uit islamitische kringen.

Sociaal-economische problemen
In de Atlas voor gemeenten 2017 scoort Arnhem hoog op de 'slechte' lijstjes en laag waar je als stad juist hoog wilt staan. Arnhem kampt met een bovengemiddeld hoog percentage bijstandsgerechtigden, werklozen en arbeidsongeschikten. Op de armoedeladder bungelt de stad op plaats 44, bijna onderaan. Arnhem scoort ook slecht op onveiligheid. De stad kent volgens de Atlas een sterke segregatie tussen arm en rijk en autochtonen en niet-westerse allochtonen. Op de lijst van gelukkigste gemeenten staat Arnhem pas op plaats 48. De stad kent een paar bekende probleemwijken zoals Klarendal, Presikhaaf, het Broek en Malburgen/Immerloo. Die werden in 2008 aangemerkt als Vogelaarwijk. Maar met dat bijltje heeft Marcouch eerder gehakt als ex-politieman en voorzitter van stadsdeel Slotervaart.

Politiek gedoe
De Arnhemse politiek is al jaren een bron van onrust. In de huidige collegeperiode stapten vier wethouders op. Anderhalf jaar geleden brak GroenLinks met het college. Vorige week stapte een wethouder van de ChristenUnie op na een conflict rond de sluiting van de tippelzone. Arnhem wordt nu geregeerd door een minderheidscoalitie van SP, D66 en CDA. In het stadhuis zal Marcouch te maken krijgen met twee sterke wethouders, Gerrie Elfrink van de SP en D66'er Martijn Leisink, die binnen het college de dienst uitmaken. Zijn politieke achtergrond zal hem daarbij niet helpen. Marcouch is de eerste PvdA-burgemeester van Arnhem, dat al meer dan honderd jaar wordt bestuurd door VVD'ers, afgewisseld door een enkele CDA'er. Waarnemend burgemeester Boele Staal is van D66.

Grote projecten
Aan grote projecten zal Marcouch de handen niet vol hebben. Veel grote projecten zijn al afgerond of zijn een eind onderweg. Het nieuwe station is in 2015 na jarenlange vertraging gereedgekomen. Concertgebouw Musis Sacrum heeft een nieuwe zaal gekregen, met de verbouwing van de binnenstad en filmtheater Focus is begonnen. In 2016 besloot de stad per referendum dat er mag worden gebouwd in Meinerswijk, een (deels natuur)gebied aan de zuidkant van de Rijn. Daarmee moet nog worden begonnen. Op de rol staat ook het verwijderen van de Blauwe Golven, het kunstwerk van Peter Struycken. Dat zal zeker voor ophef zorgen, maar niet voor een volksopstand.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden