Waarheid

De Nederlander Louis Grondijs (1878-1961) ging in 1914 naar Vlaanderen. Daar was juist de Eerste Wereldoorlog flink losgebarsten. Hij schreef over wat hij meemaakte verhalen voor De Nieuwe Rotterdammer Courant....

Bert Wagendorp

Wie daarin interesse had, kon zich dus dankzij Grondijs – en vele andere oorlogscorrespondenten – een beeld vormen van het verloop van de strijd in verre streken, onder inspirerende koppen als ‘De toestand te Tichoretskaja’, ‘Een leger van proletariërs in voertuigen’ en ‘Wij verlaten Novotjerkask’.

Dat was wel even smullen.

Kom er maar eens om, tegenwoordig. Bijna een eeuw later schotelen ze je de oorlog voor, die vanuit pr-oogpunt het meest wenselijk is. Wat weten wij bijvoorbeeld van onze eigen oorlog in Uruzgan?

Akelig weinig, zo bleek gisteren in NRC Handelsblad. Tot voor kort probeerden ze ons wijs te maken dat we daar met een wederopbouwmissie bezig zijn, zo nu en dan enigszins gehinderd door dekselse Taliban – maar dat was slechts een kwestie van tijd.

Maar in feite, las ik, zijn we dus al sinds eind april in de weer met de Slag om Chora en Kala Kala. Mooie namen, daar niet van, maar van onze in Den Haag bedachte ‘inktvlekstrategie’ komt zodoende niks meer terecht.

Deze week bereikte de slag een hoogtepunt. Misschien zijn daarbij burgerdoden gevallen, zei generaal Berlijn vrijdag. Blijf er maar omheen draaien. Natúúrlijk zijn daarbij burgerdoden gevallen – alleen passen burgerdoden niet in het plaatje dat we voor onszelf hebben geschetst van onze militaire aanwezigheid in den vreemde. Daar passen onze eigen dode soldaten trouwens ook niet in.

Een tijdje geleden zag ik op tv een Nederlandse soldaat in Uruzgan op zoek naar Taliban. Hij trapte een deur in en rekende vervolgens de aangerichte schade af met de eigenaar. Zo zien wij onszelf graag. Actie ‘Nieuwe Deuren voor Uruzgan’.

Maar de werkelijkheid is dat we een ordinaire oorlog worden ingezogen en dat het binnenkort is afgelopen met de contante betaling van aangerichte schade, want die oorlog is zo al duur genoeg. Er rijst een klassiek beeld op: volgens generaals en ministerie van Defensie verloopt alles volgens plan, maar ondercommandanten ter plekke schetsen een heel andere werkelijkheid: de situatie is desastreus en de missie kansloos. Taliban lopen vrolijk in het rond en het hele wederopbouwidee begint absurde trekjes te krijgen. Inktvlekken? ‘Druppels’, schrijft iemand van de Tijgercompagnie.

Tegenover bezoekende leden van de Tweede Kamer luidde het parool voor onze jongens: ‘Je mag niet liegen, maar ook niet de waarheid vertellen.’ Dat geldt ongetwijfeld ook voor contacten met journalisten.

In elke oorlog is de waarheid het eerste slachtoffer, en dat blijkt nu dus zélfs het geval te zijn in een oorlog van het transparante Nederlandse leger. Het gevoel dat ik zwaar word besodemieterd wordt steeds sterker.

Inpakken en wegwezen: ‘Wij verlaten Tarin Kowt.’

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden