Waardig sentiment

Er zijn van die stemmen die een kreet in zich dragen. Iedereen kent er wel een. Billie Holiday bijvoorbeeld. Edith Piaf....

Zigeunermuziek draagt altijd het hart op de tong, en dat brengt gevaren met zich mee. Zwelgen in verdriet kan leiden tot teugelloos schmieren. Het levensverhaal van Buttler, in 1944 in Belgrado geboren als Ljiljana Petrovic, geeft daar voldoende aanleiding toe: haar vader liet haar na haar geboorte al in de steek, haar moeder toen ze twaalf was. Alleen op de wereld moest ze zelf de kost verdienen. Op haar veertiende was ze voor de eerste keer zwanger. De teksten op deze cd zitten dan ook vol met de geijkte beelden: het gebroken hart, het arme weeskind.

En toch is er nergens sprake van opgeklopt sentiment. Buttler zingt ingetogen, met immense waardigheid en veel kracht in reserve; de spaarzame keren dat ze uithaalt zijn dan ook dramatische momenten. De arrangementen en het spel van Mostar Sevdah Reunion, de Bosnische muzikanten die haar met volmaakte empathie begeleiden, zijn eveneens volledig vrij van de dik aangezette clichés die het genre vaak teisteren. Ook de viool en de klarinet hebben een authentieke kreet.

De weemoed ligt als een sluier over de hele cd, maar lang niet alle stukken zijn gedragen balladen. Gelukkig voor de variatie zijn er zelfs behoorlijk wat dansante liedjes bij, soms met een Hot Club de France-achtige swing. Maar zelfs dan kan Ljiljana de melancholie niet helemaal van zich afschudden, het blijft een dansen 'ondanks'.

Zoals het prachtig vormgegeven boekje vertelt gaf Buttler eind jaren zeventig haar zangcarrière op, en bij de eerste voortekenen van de Balkan-oorlogen emigreerde ze naar Düsseldorf om daar haar gezin te onderhouden met ongeschoold werk. Producer Dragi Sestic spoorde haar op en heeft lang op haar ingepraat voor ze haar medewerking aan de cd toezegde. Niettemin verdween ze nog negen maanden, voordat de opnamen konden beginnen: niet om de diva uit te hangen, maar om zich degelijk voor te bereiden na al die jaren van inactiviteit.

Dat is te horen. Net als in de Amerikaanse soul en gospel rekt ze vaak één lettergreep uit tot slingers van op en neer kringelende noten, met een achteloze vaardigheid die alle emotie uit de woorden puurt: ze beheerst haar unieke instrument volkomen. En toen ze het openingsnummer van de cd voor het eerst terughoorde in de studio huilde ze, maar dit keer uit dankbaarheid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.