Column

Waarde vrienden in het onderwijs

Het spel en de knikkers

Mag het nu ophouden? Met dat gepruttel, gezanik en gezeur? Kunt u, individueel en collectief, de knop omzetten en doorschakelen naar de actiestand?

De genante vertoning deze week rond het debat over 'de rekentoets' in de Tweede Kamer is de aanleiding voor dit schrijven, maar het is eerlijk gezegd alleen de druppel die de emmer doet overlopen.

Ik schrijf dit in vriendschap. Het onderwijs ligt mij na aan het hart. Hoezo? Vanwege de kinderen (van 0 tot 100). Onderwijs geeft (jonge) mensen veel van het gereedschap waarmee ze hun hele leven bouwen. En goed gereedschap is het halve werk. Mooie levens zijn makkelijker te maken met een goede schoolopleiding.

Dat kinderen, afzwaaiend van de middelbare school, niet goed kunnen rekenen, is voor hen een handicap in het leven. In hun werk. Als consument. Als burger. Of nog praktischer: bij het koken, klussen in huis, reizen in de wereld. Niet even, maar hun hele leven lang.

Als blijkt dat hele volksstammen, vers van school, onvoldoende kunnen rekenen, wat dan? Dan zou je willen dat de hele onderwijsfamilie zelf, op eigen initiatief, een actieplan opstelt en uitvoert om deze misstand binnen de kortste keren de wereld uit te helpen. Een publieke verontschuldiging zou welkom zijn, maar dat dat gevoelig ligt, snap ik ook wel. De kern is: probleem, oplossen graag, zelf, snel. Hoe dat moet, kinderen leren rekenen, is aan u. U bent toch de sector die verstand heeft van pedagogiek, didactiek, leerpaden en ontwikkeling?

Een sector die z'n eigen problemen niet oplost, krijgt de oplossing aangereikt van buiten.

Ik heb het even teruggezocht, maar in oktober 2006, een kleine negen jaar geleden dus, vond de eerste 'Nationale Rekentest' plaats, georganiseerd door de Volkskrant en de HBO-raad (die vooral op de pabo's enorme last had van slechte rekenaars). Het was een poging op ludieke wijze het toen al etterende probleem te agenderen. Dat slechte rekenen is dus al minstens een jaar of tien een probleem.

Als u uw werk niet doet, sorry hoor, gaan andere mensen u vertellen wat u moet doen. Ministers, Kamerleden, columnisten. Dan wordt er een reken-examen verzonnen en verplicht opgelegd. En dan komt u wel in actie. In verzet namelijk. Omdat het niet de goede didactiek is. Of te duur. Of niet goed voor het slagingspercentage. Of weet ik veel wat. En dan chicaneren uw belangenbehartigers net zo lang tot er weliswaar een examen komt, maar dat daar voorlopig nog jarenlang een vette onvoldoende voor mag worden gehaald, zonder consequenties. Voor het diploma dan.

Want in de tussentijd komen er in het echte leven dus hele cohorten kinderen van school die hun leven lang cijfermatig gehandicapt blijven.

Oplossingsgericht vermogen, daaraan ontbreekt het nogal. En ik vrees dat dat rekenen maar een voorbeeld is.

Er is discussie over de vraag of de kwaliteit van het Nederlandse onderwijs de afgelopen tien of vijftien jaar nu gelijk is gebleven of gedaald. Fijn. Niemand claimt dat het onderwijs spectaculair beter is geworden - dat zou ook potsierlijk zijn.

Toch is dat precies waar uw handelen op zou moeten zijn gericht: (veel) beter onderwijs. Omwille van de kinderen dus, die met een beetje mazzel de hele 21ste eeuw met het gereedschap moeten werken dat ze krijgen aangereikt op school.

Wie dat betere onderwijs dan gaat definiëren, het curriculum gaat bedenken, de leertactieken gaat vaststellen? Als u dat niet zelf doet, gaat iemand anders het voor u doen. Zie de rekentoets.

Mijn welgemeende advies is daarom: schiet zelf in de actiestand.

Mail bijvoorbeeld de collega's om voor maandagochtend vroeg een actiebijeenkomst te beleggen. Centrale vraag: wat gaan wij doen om ons onderwijs spectaculair te verbeteren binnen een jaar?

Frank Kalshoven is directeur van De Argumentenfabriek.

Reageren: frank@argumentenfabriek.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.