Waar was ú toen het onderwijs werd versjteerd?

Harm Beertema, woordvoerder onderwijs van de PVV, riep docenten op niet te staken, maar het onderwijs juist weer in bezit te nemen (O&D, 25 januari). Hij vraagt zich af waar de docenten waren toen hun vak werd uitgekleed, en waar de leraar is gebleven die kennis en traditie doorgeeft van de ene generatie op de volgende.


Het is goed voor het publieke debat dat Beertema zijn mening ventileert, maar hij dient zich daarbij wel te baseren op feiten. Want wanneer hij stelt dat de leraar is gedegradeerd tot een instructeur van vaardigheden, moet hij zich afvragen wie daaraan schuldig is. In mijn optiek is dat niet de schoolbestuurder, die wordt geacht wetten uit te voeren, maar degene die de wetten maakt.


Trouwens, waar was u toen dit kabinet besloot te bezuinigen op 'passen onderwijs'? Waar was u toen de nullijn voor lerarensalarissen werd ingesteld? Waar was u toen uw fractie het regeerakkoord omarmde met daarin miljoenen aan bezuinigingen op schoolkosten? Het is de overheid die zich tot op het niveau van aantal dagen, aantal uren en het rooster bemoeit met de organisatie van de school.


Het is de overheid die hervormingen heeft doorgevoerd in het onderwijs, waardoor docenten zich gedegradeerd voelen tot instructeur en zich niet meer meester weten in de klas. Dat is dezelfde overheid wier beleid Beertema in de huidige gedoogconstructie actief ondersteunt. De enige die zich voor een politiek karretje laat spannen is Beertema zelf.


Overigens moeten we hem gelijk geven wat betreft de kosten van de overhead, want inderdaad wordt 'nog niet de helft van het lumpsumbedrag [...] uitgegeven aan overhead.' Het is inderdaad nog niet de helft. Het is zelfs nog niet de helft van de helft. In het voortgezet onderwijs bedraagt de overhead 19,6 procent. Beertema viert zijn '20 procent-overheadmotie' als een overwinning, maar voor het voortgezet onderwijs is dit cijfermatig dus een verlies.


Dan onze vermeende burgerlijke ongehoorzaamheid. De VO-raad roept scholen niet op een democratisch besluit te negeren maar geeft een ernstig signaal af namens bijna 90 procent van de schoolbesturen. Wij zouden geen knip voor de neus waard zijn als we dat niet zouden doen. En we zouden onze besturen en docenten in de steek laten als we al die signalen zouden negeren.


Docenten hebben het werk donderdag niet neergelegd vanwege meer vakantie, zij hebben hun boosheid geuit over de opeenstapeling van maatregelen die vanuit de overheid over hen heen komen. De wet op de onderwijstijd is de druppel. De meeste schoolbesturen hebben begrip voor de reactie van hun docenten en de VO-raad heeft begrip voor de schoolbesturen.


Onze bezwaren tegen de 1.040-urennorm betreffen de onzorgvuldige behandeling: met één pennenstreek wordt een zorgvuldig gevoerde discussie en een breed aanvaarde oplossing aan de kant geveegd.


En natuurlijk kan de politiek kiezen voor meer onderwijstijd, maar zonder extra financiering leidt dit slechts tot grotere klassen, meer werkdruk bij docenten en dus tot verlies aan kwaliteit.


De oproep van Beertema aan docenten om weer eigenaar te worden van het onderwijs spreekt ons aan. Docenten laten met hun acties zien dat zij, ondanks alle belemmerende wetgeving en voortdurende bezuinigingen, nog steeds eigenaar van het onderwijs zijn en dat ook willen blijven. In dat streven worden zij ondersteund door onderwijsbestuurders en schoolleiders.


voorzitter VO-raad


Schoolbesturen

Beertema vraagt waar wij leraren waren toen het onderwijs naar de ratsmodee werd geholpen door een niet aflatende stroom van onderwijsvernieuwingen. Wij kwamen in verzet en stelden kritische vragen. Maar waar ben je als je geen zeggenschap hebt?


Hoe kom je als docent in het geweer tegen intimidatie van je werkgever, het bestuur van je school? Martelaren zijn zeldzaam en profeten zijn in eigen land niet geliefd. Als je in het geweer komt gaat je kop eraf.


Spreek daarom niet de leraar aan, maar de onderwijsvernieuwers. Spreek niet de leraar aan, maar de schoolbesturen toen het onderwijs werd versjteerd. Ja, de schoolbesturen die pr en financiële bedrijfsvoering belangrijker vinden dan onderwijskwaliteit.


De schoolbesturen die hun mond vol hebben van de noodzaak van bekwaamheidseisen voor leraren, maar het voor zichzelf niet nodig vinden om bekwaamheidseisen op te stellen. Welke schoolleider is nog in staat effectief en motiverend personeelsbeleid? Welke schoolleider of bestuurder weet nog wat onderwijskwaliteit zou moeten zijn?


Waar was de politiek toen werkgevers zich verenigden in sectorraden? Waar was de politiek toen bleek dat die sectorraden weinig belang hebben bij het teruggeven van zijn beroep aan de docent? Waar was de politiek toen de sectorraden zich verrijkten ten koste van datgene waar het geld voor bedoeld was, gewoon goed onderwijs? Waar was de politiek toen 'gewoon goed onderwijs' keer op keer en andere, onwerkbare definitie kreeg? Waar was de politiek?


De docent dient weer de brede maatschappelijke waardering die hij verdient en nodig heeft. Onderwijsvernieuwingen moeten niet als leuke speeltjes en met veel fanfare worden verwelkomd. Leg ze, als ze eerst uitgetest zijn, ter overweging voor aan de docent. Kortom, geef de docent zijn vak, geld, zeggenschap en imago terug. Geef de docent de tijd om kwaliteit te bieden.


Oegstgeest,


docent wiskunde


Professionalisering

Een aantal jaren geleden werden mijn collega's en ik, werkzaam in het onderwijs, geconfronteerd met de opmerking dat het tijd werd dat er in het onderwijs aan professionalisering werd gewerkt. Op dat moment was ik al ruim dertig jaar werkzaam in het onderwijs en het idee dat ik al die tijd, op een aantal jaren Kweekschool en diverse cursussen en bijscholingen na, onprofessioneel bezig was geweest, benauwde mij.


Gretig onderwierp ik mij dus aan de diverse deskundigen die door 'professionele' bijscholingsorganisaties op ons werden afgestuurd. We stonden er voor open totdat een van die deskundigen opmerkte 'nu gaan we even de diepte in' en ons datgene voorschotelde wat ik ruim dertig jaar daarvoor op de Kweekschool al uitgebreid te horen had gekregen. Professionalisering!


Het geldt vooral voor diegenen die te pas en onpas die term in de mond nemen, de minister van Onderwijs voorop.


Assen


Ouders

Met veel interesse heb ik de afgelopen dagen alles gelezen over de staking van de leraren. En ineens wist ik wat er miste in de berichtgeving, de ouders van de kinderen op de scholen met de urennorm, roosteruitdagingen en motivatie-issues.


Want niet alleen de leraren hebben te maken met de grilligheid en overdreven bemoeizucht van tot in de klas van Den Haag, ook wij als ouders. Ik moet te vaak begrip vragen van mijn puberzoon voor weer een idiote roosterwijziging of de derde nieuwe docent in een schooljaar.


Als betrokken ouder bij het wel en wee van mijn zoon en zijn schoolcarrière heb ik veel contact met leraren over zijn motivatie en prestaties. Ik zie dan veelal een bevlogen docent die het beste voor heeft met de leerlingen maar ook verzuipt in rompslomp om het lesgeven heen.


Laat de leraar in de klas zijn werk doen en buiten de klas zorgen voor zijn continue ontwikkeling, dan kunnen wij als ouders ook onze rol als opvoeders en motivatiecoach spelen. Samen voelen we ons dan verantwoordelijk voor onze kinderen. Dat zou deze minister toch moeten aanspreken.


Amersfoort


Leerlingen

Met verbazing heb ik de afgelopen dagen de verhalen van politici op de opiniepagina gelezen. Wat weten politici van onderwijs? Ikzelf ben een leerling uit 5 vwo, ik volg een vak Natuur, Leven en Techniek waarbij ik al die theorie die mij wordt geleerd kan toepassen en het maatschappelijk nut zie. Bijna wekelijks rijden we met een volle bus naar de Radboud Universiteit Nijmegen omdat het vak daar voor verschillende scholen wordt gegeven en we daar kunnen gebruikmaken van de apparatuur van de universiteit. Ik zelf vind dit een geweldig vak, maar hoor ook steeds dat het maar de vraag is of de enthousiaste leraren komend jaar genoeg geld weten te krijgen om de bus te huren.


Het argument van Ton Elias (O&D, 26 januari) 'er valt heel wat aan het onderwijs te verbeteren wat geen geld kost' snijdt geen hout. Natuurlijk valt er veel te verbeteren aan het onderwijs dat geen geld kost. Is dat niet wat scholen ook continu proberen? Om steeds beter te worden zonder dat het (veel) geld kost? Ik zie Den Haag al die verbeteringen niet uit een grote hoed toveren als dat geen benul lijkt te hebben van wat er op scholen gebeurt.


Sterker nog, het tegenovergestelde gebeurt: de scholen krijgen steeds minder geld en moeten schijnbaar toch veel beter presteren. Je kunt ook niet verwachten dat als je maar blijft bezuinigen je dezelfde kwaliteit kunt verwachten. De leraren op mijn school zijn natuurlijk niet allemaal geweldig, aan sommige erger ik me dood vanwege hun onvermogen goed les te geven. Maar er is een groot lerarentekort en de werkdruk is nu eenmaal erg hoog als je een klas van meer dan dertig leerlingen hebt die echt niet allemaal lief in stilte willen studeren. De oplossing van Den Haag: 'Dan laten we de leraren maar wat meer werken.' Ik sta nu inderdaad te popelen om later leraar te worden.


De oplossing voor de 'slecht' opgeleide leerlingen ligt niet bij de leraren of het schoolbestuur die meer hun best moeten doen, het ligt bij het tekort aan geld voor het onderwijs. En geen verhoogde exameneisen of leraren met minder vakantiedagen kunnen daar verandering in brengen. Ik wilde dit even kwijt. Hopelijk gaan politici eens realistisch kijken naar het onderwijs, het gaat immers om mijn toekomst.


Boven-Leeuwen


Averechts

Ik vrees dat de lerarenstaking een averechts effect zal hebben op het imago van de leraren. De uitspraken van leraar en bestuurder Marten Kircz zijn respectloos tegenover de minister en ik vind het terecht dat AOb-voorzitter Walter Dresscher daar afstand van neemt (Ten eerste, 27 januari).


Verder vind ik de foto op de voorpagina van deze krant, van leraren met een carnavalspruik op, ook geen opsteker voor hen. Over intellectueel niveau gesproken... Als oud-lerares voel ik plaatsvervangende schaamte.


De leraren hadden er goed aan gedaan zich aan te sluiten bij de staking van de leerlingen die plaatshad op 21 december vorig jaar. Ze hadden elkaar in het gareel kunnen houden en met hun eensgezindheid respect kunnen verdienen.


Meerssen


Halve asperger

Twintig jaar geleden was er voor twee van mijn kinderen (adhd en asperger) geen plaats in het reguliere of speciaal onderwijs. Er was eerst geen diagnose, hoogfunctionerend autisme was totaal onbekend, evenals ad(h)d.


We verhuisden naar Almere, waar toen het project Gewoon Anders liep, met als doel kinderen met een beperking in het reguliere onderwijs te houden. Dat pakte voor onze kinderen heel goed uit, maar was ook toen sterk afhankelijk van de leraar/docent.


Vrijdag las ik in de krant over docenten die staken vanwege de werkdruk (Ten eerste, 27 januari). Hoe hoog die werkdruk is kan ik niet beoordelen. Missschien hebben ze gelijk, misschien niet.


Wat me bijzonder raakt, is de stakende docent die spreekt over 'die gasten uit het passend onderwijs', een andere stakende docent die het heeft over 'een klas met een adhd-er, vijf pdd-nossers en een halve asperger'. Een goed gesprek van het schoolbestuur met een docent die zich in het openbaar zo uitlaat over leerlingen zou wenselijk zijn. Ik gun elk kind een docent die zich respectvoller over hem/haar uitlaat, maar ik houd mijn hart vast als ik dit lees.


Gorinchem


Toetsweek

Minister Van Bijsterveldt stelde dat donderdag 26 januari een ongunstige dag was om te staken. Veel scholen hadden toetsweek. Staking zorgt voor onrust in de school en dat is dan extra slecht voor de leerlingen.


Voor alle begrip: toetsweken werden in het verleden door scholen gebruikt om op hetzelfde moment dezelfde toetsen door alle leerlingen tegelijk te laten maken. Zeg maar een mini-examen.


Dat betekende veel uitval van lessen. Leerlingen maakten uitsluitend toetsen en waren daarna vrij. Sinds het begin van de discussie rond lestijden, lesuitval en ophokplicht zijn de meeste scholen, overigens op uitdrukkelijk advies van de Onderwijsinspectie, allang gestopt met het organiseren van dergelijke toetsweken.


Den Haag,


docent scheikunde


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden