Ombudsvrouw

'Waar was het goud van de hockeyvrouwen?'

Het gebrek aan belangstelling voor vrouwensport is een terugkerende klacht, schrijft ombudsvrouw Annieke Kranenberg.

VLNR) Naomi Van As, Ellen Hoog, Kim Lammers en Maartje Paumen met de beker in het Kyocera stadion tijdens het WK hockey.Beeld anp

Sport op de voorpagina van maandag 16 juni. Boven de Volkskrant-titel een citaat over voetbal: 'Met 1-5 van Spanje gewonnen. Wow, denk je - ik zweef.' Onder de titel een foto van de hockeymannen, die zondag naast het WK-goud grepen. 'Verdriet bij het andere Oranje: weer geen titel.' Op de cover van het sportkatern wederom een foto van een verdrietige hockeyman. Helemaal onderaan de pagina is in kleine lettertjes nog iets te lezen: 'Na titel kijken hockeysters al uit naar spelen in Rio.'

Een kleine verwijzing naar een grote prestatie. In tegenstelling tot de hockeymannen zijn de hockeyvrouwen wel wereldkampioen geworden. De weerslag ervan staat op pagina 11 - de een-na-laatste bladzijde van het sportkatern. 'Zoveel vrouwonvriendelijkheid wil ik niet in mijn Volkskrant lezen', schreef een lezer in een van de tientallen boze mails die repten van 'stuitend seksisme'. Anderen zagen slechts een bevestiging van wat ze al wisten: 'Wanneer houdt deze duidelijke voorkeur voor de mannensport nu eens op?'

Het gebrek aan belangstelling voor vrouwensport is een terugkerende klacht. De vorige ombudsvrouw schreef er ook al over. Destijds wonnen Sven Kramer en Ireen Wüst beiden het wereldkampioenschap allround schaatsen, maar alleen Kramer haalde de voorpagina. Hij had een record verbroken; zij had die enkel geevenaard.

Journalistieke keuze
Ook nu gaat het om een journalistieke keuze, legt de chef sport (een vrouw) uit. Winnen is niet automatisch belangrijker dan verliezen. 'De finale van de mannen was zondag de apotheose van twee weken mooi hockey, maar liep uit op een deceptie. Het is deze generatie hockeymannen weer niet gelukt. De winst van de vrouwen was heel voorspelbaar. Zij ondervinden veel minder concurrentie.'

Met die journalistieke keuze is niets mis. Wel had de presentatie evenwichtiger en boeiender gekund: bijvoorbeeld met de hockeyvrouwen op de sportcover. Nu werd het mannenverdriet twee keer prominent gebracht. Terwijl een WK-zege, hoe voorspelbaar ook, toch ook nieuwswaardig is. Zeker in een land waar hockey populair is - nota bene vooral onder meisjes.

Naomi van As houdt de beker vast in het Kyocera stadion tijdens het WK hockey.Beeld anp

In algemene zin hebben lezers gelijk als ze klagen over het onderwaarderen van vrouwensport. Nergens in de journalistiek is de sekseongelijkheid zo groot. In Europese kranten vertegenwoordigen vrouwen slechts 5 procent van de geportretteerde sportmensen, zo onderzocht een Nederlandse publiciste vorige jaar. Een paar weken (1 tot 17 juni) foto's in Volkskrant Sport turven, levert nauwelijks een rooskleuriger beeld op: 225 mannen (bij groepsfoto's heb ik zuinig geteld) en dertig vrouwen.

De chef kijkt er niet van op. Zo'n 80 procent gaat over voetbal en dat is nog altijd een mannenaangelegenheid (wel verslaat Sport regelmatig vrouwenvoetbal). 'Dat is historisch zo bepaald. Vrouwensport is internationaal onderontwikkeld.'

Belangrijkste gereedschap
Als het dan eindelijk wél over vrouwen gaat, ligt het gevaar van seksisme wederom snel op de loer. Het lichaam behoort immers tot het belangrijkste gereedschap van de sporter en is dus onderwerp van berichtgeving. Wat te denken van het artikel over de borstverkleining van een tennisster met foto's van haar buste voor en na de operatie. Seksistisch? Nee. Na de borstverkleining kon ze de halve finale van Roland Garros halen.

Het gaat fout als het uiterlijk redeloos wordt beoordeeld. Zo kreeg een BBC-commentator hevige kritiek nadat hij de Wimbledonkampioene 'not a looker' had genoemd. Deed ze soms mee aan een missverkiezing?
Onlangs ging het ook mis in deze krant. In het profiel van een 17-jarige topgolfster werd een 'flinke bril' en 'omhoogstaande hoektand' ingeleid met: 'Ze benadert niet het schoonheidsideaal.' Een kenmerkend uiterlijk kan zeker in een profiel worden geschetst. De pijn zit hem in de inleiding. 'Impliciete discriminatie', oordeelden lezers. Het kwam absoluut niet voort uit seksisme, verzekert de verslaggeefster.

Die intentie is er, net als bij andere vormen van discriminatie, in de journalistiek zelden, maar daarmee is het euvel niet weg. Soms werkt de omdraaitruc: zou ik dit ook over een man/vrouw schrijven? Die andere vorm van seksisme - het negeren van vrouwensport - hangt samen met de maatschappelijke belangstelling ervoor en zal niet door de Volkskrant worden opgelost.

Klagen heeft overigens wel zin. De bijlage over de Olympische Winterspelen opende met Wüst in plaats van Kramer. Ergens in het achterhoofd van de chef sport weergalmde uw stem.

Annieke Kranenberg, de ombudsvrouw, behandelt vragen, klachten en opmerkingen over de inhoud van redactionele pagina's en journalistieke aanpak.
ombudsvrouw@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden