WAAR NEEM JIJ JE OUDERS MEE NAARTOE?

Organisatoren van kindervakanties hebben hetzelfde probleem als fabrikanten van kattenvoer: de kat moet het lekker vinden, maar geur en kleur moeten ook baas of bazin bevallen....

door Theo Nijenhuis

Zijn vakantiegevoel was ineens weg. Voor de zoveelste keer logeerde Mario Drommel met zijn vrouw Tessa en hun twee kinderen bij zijn zus op Mallorca. Zij heeft ook twee kinderen en Drommel beschouwt de logeerpartij altijd als de ideale vakantie. Maar waarom?

'Tessa, waarom gaan we eigenlijk altijd hierheen?', vroeg hij. Tessa: 'We zijn bij je zus in huis. Er is een commode en een wasmachine. De kinderen kunnen met elkaar spelen. Het is hier veilig, dus als we willen, kunnen we 's avonds weg.'

Drommel is reisorganisator en zijn zakelijk instinct reageerde onmiddellijk. Hij realiseerde zich dat Tessa onbedoeld een blauwdruk had geschetst voor een nieuw soort kindervakantie. Het was gedaan met zijn rust. 'Het idee maalde door mijn hoofd en het bleef maar malen, malen en malen.' Hij was niet de enige.

Drommel (40) werkt ruim anderhalf jaar samen met Dirk Braam (43), oud-directeur van Sunair. Braam heeft ook kleine kinderen en broedde op het fenomeen van al die ouders die eerst carrière hebben gemaakt, toen kinderen en zich nu schuldig voelen: geven ze hun kinderen wel genoeg aandacht? Braam: 'Je ziet excessief gedrag. Ze zwelgen in hun kinderen. Kinderen worden overspoeld met cadeaus.'

Drommel en Braam wierpen zich op Tessa's idee. Braam: 'Alle andere plannen die we hadden, lieten we schieten.' In september 1998 was het idee uitgewerkt en in 1999 ging op Lesbos hun eerste vakantiedorpje open: KidsWorld. Ze hadden er een hotel gepacht, lieten het verbouwen tot een klein appartementencomplex, waar dertig tot vijftig kinderen in de leeftijd van 0 tot 10 jaar kunnen logeren met hun ouders.

Ondertussen werkten ze 120 uur per week, laadden onder het dak van een lege hooischuur eigenhandig twee vrachtwagens met hagelslag en pindakaas, magnetrons, aankleedkussens en alles wat ouders nodig kunnen hebben, bijna alles. In KidsWorld zijn geen computers, geen gameboys of playstations. Wel van alles om samen te spelen, tot zandschepjes toe.

Drommel en Braam contracteerden professionele kinderleiders en -leidsters (die ieder vijf kinderen onder hun hoede hebben), zorgden voor 24 uurs-oppas, huurden mobiele telefoons voor ouders die uit eten gaan.

Een gezin met twee kinderen betaalt voor twee weken KidsWorld tienduizend gulden. Er bleken legio ouders die dat kunnen en willen betalen, terwijl hun kinderen zich toch hebben te houden aan regels die sommige thuis niet kennen. Geen gedonderjaag in het zwembad bijvoorbeeld. Dat beseften ouders tevoren niet.

Braam: 'In het begin was ik bang dat ouders zich ermee zouden bemoeien, maar is geen enkele discussie geweest over de aanpak.' Wel verveelden sommige volwassenen zich. Ze hadden de keus om uit te rusten, met een boek aan de rand van het zwembad, óf mee te doen met de kinderen. Dat was niet altijd genoeg.

Braam op gedempte toon alsof het voorstel oneerbaar was: 'Sommigen wilden jeep-safari's meemaken en een tennistoernooi.' Een tikje afgemeten: 'We zullen zorgen dat de spullen er zijn. Ze organiseren het zelf maar.'

Zijn standpunt: KidsWorld is voor kinderen. 'We doen dit niet voor de poen. Ik ben zakelijk genoeg om te weten dat er poen uitkomt. Maar het belangrijkste is dat je gelukkige kinderen ziet. Ik krijg er soms echt tranen van in mijn ogen.'

Er zijn, zegt Braam, kinderen bij die volgens hun vader of moeder thuis onhandelbaar zijn en die nu enthousiast meespelen. Ondertussen komen de eerste boekingen voor dit jaar al binnen. Er gaan twee nieuwe KidsWorlds open, in Turkije en op Kreta. Oostenrijk komt waarschijnlijk volgend jaar op het programma. Volgens dezelfde formule komen er kleine campings (de tenten zijn al ontworpen, zegt Drommel) in Zuid-Frankrijk, programma's voor minder-valide kinderen en voor kinderen met gescheiden ouders. Braam is onstuitbaar in zijn ideeën: op termijn zal KidsWorld dertien vestigingen hebben. Drommel werpt bedachtzaam een blik op het plafond van zijn Amsterdamse kantoor. Hij houdt het voorlopig op acht.

Organisatoren van kindervakanties hebben eenzelfde probleem als fabrikanten van kattenvoer: de kat moet het eten lekker vinden, maar de geur en de kleur moeten ook baas of bazin bevallen. Met vakanties is het ook zo. Ouders gunnen hun kinderen de tijd van hun leven, maar pakweg negen van de tien willen wél een zonvakantie. Kinderen hebben niets tegen warmte, maar ze hebben wel een hekel aan lange vlieg- en autoreizen en voor alles liggen hun wensen op een volstrekt ander vlak.

Onderzoekers van Travel Unie lieten een jongetje een foto zien van een luxe vakantiecomplex aan de Middellandse Zee. Zegt het joch: 'Dat is een flat voor rijke mensen, want er ligt een zwembad bij.' Dat het complex iets met vakantie te maken heeft, ontging hem.

'Kinderen hebben net zo goed als volwassenen behoefte aan vakantie, aan een escape', zegt Matt van der Poel, hoofd van de afdeling strategie, marketing en ontwikkeling bij Travel Unie in Rijswijk. Wat kinderen belangrijk vinden, heeft volgens hem niets te maken met de eisen die volwassenen stellen, zoals de eis van een moeder die voor alles in de zon wil liggen: 'Strak in de lak (zonnebrandolie) en leggen maar', vertelde ze haar interviewers.

Van der Poel: 'Kinderen willen weten wat hun spullen zijn: hun bed, hun kastje en de plek waar hun beer komt te liggen. Dan is er het gezin. Dat is hun houvast. Ouders zouden verbaasd zijn als ze wisten hoe intens die soms zo lastige kinderen van hun vader en moeder houden. Vriendjes zijn op vakantie ook belangrijk. Wat voor kinderen komen ze tegen en welke taal spreken die nieuwe speelmakkers? En er is een hang naar avontuur. Wat is er te zien en te beleven?'

Op basis van onderzoek in honderden gezinnen mikt Travel Unie op het gevoel dat ouders én kinderen hebben: samen dingen beleven. Kanoën, wandelen, kastelen bekijken.

Dat is in traditionele gezinnen nooit anders geweest, maar ook daar leeft het gevoel dat de gezinsleden veel minder tijd hebben voor elkaar. Huisvrouwen hebben alles wat het werk vergemakkelijkt, maar terwijl wasmachine en wasdroger draaien, rijden ze zich suf om Sebastiaan naar pianoles te brengen om net op tijd Jolanda op te halen bij de sporthal.

De ouderwetse bos- of strandwandeling met het hele gezin is niet meer, blijkt uit onderzoek van de Katholieke Universiteit Brabant. Die wandelingen worden wel gemaakt, maar daarvoor worden tegelijk ook vrienden uitgenodigd. Het sociaal contact beperkt zich anders tot kerstkaarten en ansichten. Het zwaarst is de druk bij tweeverdieners met kinderen. Daar smeult althans altijd schuldgevoel.

Matt van der Poel: 'Enerzijds wordt dat schuldgevoel jegens de kinderen afgekocht. In die zin is het waar dat de invloed van kinderen toeneemt. Maar wat ook speelt, is het gevoel dat mensen meer waarde willen halen uit het leven. Ik denk dat dat een veel belangrijker rol speelt. Daarom willen mensen graag korter werken. Alleen accepteert de maatschappij dat nog niet helemaal.'

Marktleider Travel Unie grossiert in reisbureaus en reisorganisaties. Arke, een van de takken aan die commerciële boom, speelt dit jaar in op de behoefte voor het gezin om samen iets te beleven. De brochure Het grote familie vakantieboek had tijdens het uitwerken van het project de werktitel Waar neem jij je ouders mee naartoe?

Waar KidsWorld kinderen op een voetstuk plaatst - de reizen van Drommel en Braam verkoopt Travel Unie ook - mikt Arke op het samenzijn. De scheiding tussen activiteiten voor kinderen en voor volwassenen vervaagt.

Zo'n vijftig bestemmingen zijn uitgekozen, variërend van de Benelux tot de Bahama's. Allemaal bieden ze, naast bergen vermaak voor het individuele gezinslid, mogelijkheden om 'avonturen' te beleven. In die zin beschouwt Van der Poel het project als een nieuw bouwsteentje in de tendens naar emancipatie binnen het gezin, waarin (ook) kinderen hun eigen leven leiden met datzelfde gezin als thuisbasis.

Niet dat Travel Unie de traditionele gezinsvakanties veronachtzaamd. Want die waren en zijn nog steeds de basis van vele vakanties. Je moet, is het uitgangspunt, van de kinderen geen last hebben. Dat vergalt de rust die de ouders zo hard nodig hebben.

Arke is met kampeervakanties-met-kinderen - kinderen zijn gek op kamperen vanwege een keur aan potentiële vakantievriendschappen - aan het inbreken geslagen op de markt van bijvoorbeeld Eurocamp, het bedrijf dat op 168 campings gezinstenten verhuurt.

Maar Arke dringt nu ook door in het gezin. Kinderen krijgen meer greep op de keus van de bestemming en op de taken van de ouders. 'Waar moeten ze allemaal aan denken', dicteert het Vakantieboek. Zelfs de vervelende kanten van het reizen - nog altijd een gevoelig punt bij kleine vakantiegangers - probeert de reisorganisatie te verzachten.

Ouders weten dat kinderen vliegreizen saai en vervelend vinden. Onderzoeker Ad Schalekamp van het Nipo: 'Je ziet het aan de statistieken. Op de leeftijd dat ouders kinderen krijgen, wordt er minder gevlogen. De auto is dan favoriet. Daarbij speelt mee dat vliegen met kinderen duur is.'

Autoreizen worden overigens evenmin gewaardeerd getuige de eeuwige vraag vanaf de achterbank: 'Zijn we er al?' Arke probeert ouders zover te krijgen dat rustpauzes niet worden gehouden bij tankstations, maar op plekken waar iets te beleven valt. Bij een kasteel of in een oud stadje. En mocht het op een vliegreis uitdraaien, dan probeert Arke te bereiken dat kinderen bij het uitdelen van snoep voor stewardes (of steward) mogen spelen. Even mogen kijken in de cockpit maakt ook veel goed.

'De invloed van kinderen neemt beslist toe. Ze worden mondiger. Kinderen bepalen thuis in hoge mate wat leuk is', zegt Louis Frankenhuis van de raad van bestuur van Travel Unie. Maar er speelt meer, zegt hij. 'Generatiekloven zijn aan het vervagen. Het is ook voor oudere kinderen geen schande meer om met je ouders op vakantie te gaan.'

De individualisering is volgens Frankenhuis een beetje op zijn retour. De consument blijft zichzelf als individu zien, maar het contact met familie en ook met vrienden krijgt meer prioriteit.

Dat leidt in de reiswereld niet alleen tot meer aandacht voor kinderen. Er zullen volgens Frankenhuis reizen komen voor gescheiden vaders die met hun jonge kinderen op vakantie willen gaan zonder dat ze eerst een studie moeten maken van een fenomeen als de pamper en de flessenwarmer. Opa's en oma's gaan mee op wintersport. Bij al die vakanties zijn gemeenschappelijke ervaringen essentiëel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden