Rondvraag

Waar komt de kiezersapathie vandaan? 'Durf te experimenteren'

De opkomst bij de raadsverkiezingen is tanende, mensen hebben in veel gevallen geen idee op welke partij ze moeten stemmen en de onbekendheid met de raadsleden is groot. Waar komt de electorale apathie vandaan? Wat moet er aan het systeem veranderen? Een rondvraag tijdens het Festival van de Lokale Democatie, gisteravond in de Amsterdamse Melkweg.

Jeroen Visser
Stemhokjes bij een stembureau op de dag van de gemeenteraadsverkiezingen. Beeld anp
Stemhokjes bij een stembureau op de dag van de gemeenteraadsverkiezingen.Beeld anp

Wouke van Scherrenburg, journaliste en politiek commentator:
'Mensen zijn ook wel verkiezingsmoe. We hebben de afgelopen tien jaar heel veel verkiezingen gehad. Maar daarnaast lijkt het er sterk op dat het systeem zichzelf aan het overleven is. Het probleem is dat Den Haag beslist over veranderingen in het kiessysteem en die gaan zelf niet zeggen: dit systeem moet op de schop.

'Je moet je ook afvragen wat er te kiezen valt. Een onderzoek in Gelderland wees uit dat de partijen daar voor 90 procent dezelfde beleidsvoornemens hebben. Hier moet wat veranderen, het is tijd dat Den Haag wakker wordt.

'Ik ben zelf vrij conservatief in die dingen, ik zie stemmen nog steeds als een democratisch recht. Maar ik vind het ook lastig hoor. De partij waar ik eigenlijk op wil stemmen, is in mijn gemeente echt bagger.'

Johan Remkes, commissaris van de koning in Noord Holland:
'We moeten elkaar niet de put inpraten, anders wordt het een self-fulfilling prophecy. In 2006 viel de opkomst ook beter uit dan verwacht.

'Er moet veel meer ruimte komen voor lokale initiatieven. Veel wordt er nu in de lokale bureaucratie gesmoord. De eerste reactie van de gemeente moet niet zijn: 'Past dit wel in het beleid?; maar eerder: 'Geef ik dit een kans?' Daardoor creëer je betrokkenheid en het gevoel dat er ruimte is voor bijdragen van burgers.

'Dat is ook een reden waarom lokale partijen het zo goed doen. Ze voeren campagne met het beeld dat zij wel naar de bevolking luisteren. Dat is aantrekkelijk en zal me niet verbazen als zij vanavond tevreden de uitslag aanhoren.'

Johan Remkes Beeld anp
Johan RemkesBeeld anp

Myrthe Hilkens, oud-PvdA-Kamerlid:
'Het programma Tegenlicht had pas een goede aflevering over dit onderwerp. Ze bezochten een hackerscommunity in Barcelona. Die bouwen daar aan een onafhankelijk communicatienetwerk. Wat ik zo mooi vond is dat ze heel open waren over hun eigen falen. En dat het ook ging om lol hebben en experimenteren.

De programmamakers gingen ook kijken in de Engelse stad Bristol. Daar heb je een onafhankelijke burgemeester, George Ferguson, die experimenten aandurft. Hij wilde bijvoorbeeld dat er meer gezond voedsel werd verkocht. Hij kon mensen niet dwingen andere dingen te kopen, maar ging wel met ondernemers praten om hun inkoop aan te passen.

'Als je iets wil veranderen moet je als politicus ook het goede voorbeeld geven. De veranderingen staan hier nog in de kinderschoenen, want als je hier over bestuurlijke vernieuwing praat is de gekozen burgemeester al snel het beste waarmee politici op de proppen komen. Maar daar ligt het antwoord niet: we moeten durven te experimenteren.'

Deze rondvraag kwam tot stand tijdens het Festival van de Lokale Democratie, gisteravond in Amsterdamse Melkweg.

Myrthe Hilkens. Beeld anp
Myrthe Hilkens.Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden