Waar is de Thaise oud-premier? Ziek of op de vlucht, maar in ieder geval niet in de rechtszaal

Heeft Yingluck Shinawatra echt oorsuizingen, of is ze ervandoor? In ieder geval is ze vrijdag niet bij de rechtbank in Bangkok die klaar zit om haar te vonnissen. Haar advocaat is er wel, maar hij is alleen gekomen om haar te excuseren. Zij kan niet komen vanwege een probleem met vocht in haar oren.

Een aanhanger van de Thaise oud-premier Yingluck Shinawatra, op de fotoBeeld anp

De rechter verdaagt de uitspraak noodgedwongen naar 27 september, maar daar laat hij het niet bij: hij legt beslag op de borgsom van 750 duizend euro die Yingluck heeft moeten storten, en vraagt meteen een arrestatiebevel aan voor de ex-premier. 'Het hof gelooft niet dat ze ziek is', zegt hij, 'we denken dat zij is ondergedoken of het land uit gevlucht.'

Yingluck staat terecht voor een rijstsubsidie-programma dat het land tijdens haar regering opzadelde met een miljardentekort. De ex-premier is niet aangeklaagd voor het programma zelf, maar omdat zij verzuimd heeft het te schrappen toen duidelijk werd hoeveel geld het verslond. 'Criminele nalatigheid' wordt dat genoemd, en daarop staat in Thailand maximaal 10 jaar gevangenisstraf. Bovendien kan zij levenslang uit de politiek worden verbannen.

Eerste vrouwelijke premier

De zeer populaire Yingluck werd in 2011 de eerste vrouwelijke premier van Thailand. Zij leidde de partij van haar broer, Thaksin Shinawatra, die van 2001 tot 2006 premier was geweest. Haar tegenstanders noemden haar een marionet van haar broer. Thaksin werd in 2006 afgezet door een militaire junta. In 2008 ontvluchtte hij het land nadat een rechtbank hem tot 2 jaar gevangenisstraf had veroordeeld wegens corruptie. Hij leeft sindsdien in ballingschap, maar blijft van afstand zijn partij besturen. Yingluck werd door hem persoonlijk naar voren geschoven en leidde de partij in 2011 naar een nieuwe verkiezingsoverwinning.

Het rijstprogramma was cruciaal voor die overwinning. Yingluck beloofde de boeren hun rijst in te kopen tegen een prijs die veel hoger was dan de marktprijs. Die boeren gaven haar graag hun stem, en zij won de verkiezingen met groot gemak. Het rijstplan liep vervolgens ernstig mis. De marktprijzen kelderden en de rijstexport zakte in, terwijl de boeren een dubbele oogst binnenhaalden. Daar bovenop kwam nog de corruptie op allerlei niveaus. Dat allemaal kostte de Thaise overheid zo'n 6 miljard euro. Yingluck is niet aangeklaagd wegens corruptie, maar wel dat zij het zover heeft laten komen.

Yingluck Shinawatra voor het Hooggerechtshof op 1 augustus.Beeld afp

Politiek spel

In 2014 werd zij, net als haar broer, na massale straatprotesten door een militaire junta aan de kant gezet. In 2015 werd haar afzettingsprocedure bekrachtigd door een parlement dat door de militairen was benoemd. Toen kreeg zij al een verbod om zich 5 jaar lang met politiek te bemoeien.

De rechtszaak kan haar verwijdering uit de politiek definitief maken. Volgens Yingluck is dat van meet af aan de opzet ervan geweest: 'Ik ben onschuldig. Ik ben het slachtoffer van een subtiel politiek spel.' Zij wordt berecht door negen rechters, die alle negen ooit betrokken zijn geweest bij veroordelingen van haar broer Thaksin. Die rechters houden er dus rekening mee dat ook zij, net als haar broer, uit Thailand is weggevlucht om een mogelijke celstraf te ontlopen.

De autoriteiten waren vrijdag op alles voorbereid, behalve dit. Pas na de zitting verscherpten de militairen de controle bij de grenzen. Ze hadden zich vooral geconcentreerd op de rechtszaak zelf. Om ongeregeldheden het hoofd te kunnen bieden waren vierduizend agenten rond het gerechtsgebouw samengetrokken. Het gebouw was verder afgeschermd door een kordon van hekken. Niet meer dan duizend Yingluck-aanhangers kwamen opdagen. Yingluck zelf had ze, via Facebook, opgeroepen om maar thuis te blijven, om niemand een excuus te geven geweld te gaan gebruiken.

Lees meer

In mei 2014 heeft het Thaise leger een coup gepleegd om 'de rust in het land zal herstellen en politieke hervormingen door te voeren'. Daaraan gingen maandenlange protesten vooraf.

In januari 2015 is Yingluck officieel uit haar ambt gezet om een corruptiezaak.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden