Profiel Jos Brech

Waar is de onvindbare verdachte Jos B.?

Jos B., die in verband wordt gebracht met de zaak-Nicky Verstappen, is onvindbaar. B. heeft ervaring met overleven in de wildernis en zou in oktober 2017 naar de Vogezen in Frankrijk zijn vertrokken. Sinds februari is er niets meer van hem vernomen.

Entree van Bushcraft Basecamp ‘The Old Crow’. De man die wordt verdacht van betrokkenheid bij de dood van Nicky Verstappen verbleef in het kamp in de Vogezen, middenin een bos, waarvan hij beheerder was. Foto ANP

Verdachte Jos B. (55) is volgens zijn vrienden een ‘zeer kundig en ervaren’ bushcrafter, iemand die zich bezighoudt met overleven in de wildernis. Volgens de politie lijkt het erop dat hij zijn verdwijning goed heeft voorbereid en zijn er aanwijzingen dat hij van plan was om langere tijd onder de radar te blijven.

Maandenlang denken zijn vrienden dat B. in februari 2018 vermist raakt tijdens een van zijn bushcrafttochten. B. , die ze omschrijven als ‘heel stil’ en als ‘iemand die zoveel mogelijk alleen wilde zijn in de natuur’, vertrok in oktober 2017 naar de Vogezen in Frankrijk. Meermaals zei hij een 140 kilometer lange route van drie weken richting Duitsland te gaan lopen. Juist in die tijd zou het volgens wandelaars extreem koud zijn geweest: zo’n 20 graden onder nul, met paden vol ijs en sneeuw.

Vóór de tocht bevindt B. zich in de Old Crow, een chalet dat als basiskamp dient voor bushcrafttochten. Half februari stuurt hij zijn zus nog een mail waarin hij de coördinaten van hutten uit de omgeving meldt. Het zal zijn laatste mail zijn.

Een paar dagen later is hij onvindbaar: ‘Hij heeft zijn telefoon bewust op Old Crow achtergelaten’, schrijft zijn vriend Erik van ’t Padje, eigenaar van de Bushcraftshop in Zeeland op Facebook. Aanvankelijk vindt hij dit niet zo vreemd: hij weet dat B. ‘graag zonder mobiel reist’. Zijn laatste teken van leven is een sms’je op 19 februari waarin hij zegt de volgende dag te vertrekken.

Survival

Bushcraft is een vorm van survival die in Nederland waarschijnlijk door enkele duizenden mensen wordt beoefend. Volgens kenners zijn er verschillende stromingen. ‘De één vindt al dat hij aan het bushcraften is als hij met zijn auto naar de natuur rijdt, in een hangmat gaat liggen, een vuurtje stookt en een lepeltje maakt van een stukje hout’, zegt een kenner die niet met zijn naam in de krant wil omdat hij niet met B. geassocieerd wil worden. ‘Maar de ander is pas tevreden als hij in een gelooide onderbroek van hertenleer rondloopt, genaaid met een zelfgemaakte naald.’ De laatste groep probeert zoveel mogelijk zonder apparatuur te leven en bijvoorbeeld pannen te maken van boombast en waterfilters van mos.

Vermoedelijk zit B. daar ergens tussenin. Op Youtube heeft hij een eigen kanaal met 1.600 volgers waarop hij onder de naam OakleafNL overlevingsadviezen geeft en eetbare planten identificeert. In zijn best bekeken video zet hij met een groene doek, enkele touwen en in het bos gevonden takken een bivaktent op. Op verschillende filmpjes zijn kinderen te zien die vuurtjes maken of in een hangmat schommelen. De filmpjes zijn ruim 370 duizend keer bekeken.

Of het gepraat over zijn tocht een rookgordijn vormde en B. een totaal andere richting op vluchtte, is de vraag. Op 14 februari doet hij in elk geval voor 25 euro boodschappen in de Vogezen in Frankrijk. Hij beschikt over een ‘outdoor-uitrusting’ en gps, maar zijn uitrusting is waarschijnlijk niet geschikt voor extreme kou. Wel is hij bekend met veel hutten en grotten in de Vogezen.

Overlevingstijd

Over de vraag hoe lang iemand eventueel in de wildernis kan overleven, variëren de meningen. ‘Bushcrafters kunnen lang overleven in de natuur’, zegt een expert. ‘Maar om het ongezien te doen is lastig, zeker in Europa. Je moet toch eten zoeken en bewegen. Daarmee laat je sporen achter.’

Een echte bushcrafter werkt met drie principes, zegt één van de experts. ‘Zodra je iets uit de natuur ziet, vraag je je af: kan ik het opeten? Kan ik het in de fik steken? Of kan ik er iets anders van maken? Dat is hoe het werkt.’ Volgens hem hangt een eventuele overlevingstijd af van het gebied, het jaargetijde, de hoeveelheid spullen en de vraag of iemand zich inlaat met illegale praktijken. ‘Als je af en toe ’s nachts een schaap steelt, dan wordt het natuurlijk een stuk gemakkelijker. Maar dat zijn natuurlijk geen normale bushcraft-praktijken.’

Sommige deskundigen stellen dat bushcrafters op een gegeven moment wel zaken nodig zullen hebben zoals rijst, pasta en zout. Slechts een klein deel van de bushcrafters zou zich specialiseren in de jacht met pijl en boog.

Tijdens zijn verdwijning zoeken vele bushcrafters ‘keihard’ en met alle middelen naar B.: er worden zelfs speurhonden ingeschakeld. In de omgeving van het chalet heeft onlangs ook de politie gezocht, met Franse hulp.

Nu voelen de bushcrafters zich bekocht. ‘Ik spreek de hoop uit dat hij nu zijn verantwoordelijkheid neemt en zich meldt bij de politie’, zegt Van ’t Padje, die vlak voor de laatste zoektocht al hoort over de dna-match, maar er dan nog niemand over mag vertellen. ‘Ik heb de laatste maanden vaak gewenst dat ik hem nooit had leren kennen, maar zo werkt het in het leven helaas niet.’

Aanvulling: B. werd aanvankelijk door de politie en ook door de Volkskrant met zijn volledige achternaam aangeduid, zoals bijvoorbeeld in bovenstaand artikel. De reden daarvoor was dat hij door zijn familie als vermist was opgegeven. Nu B. niet langer vermist is en enkel nog als verdachte geldt, schakelen zowel de politie als de Volkskrant vanaf 27 augustus 2018 terug op de gebruikelijke initialenregel die geldt voor verdachten die nog niet veroordeeld zijn, en schrijven we dus Jos B.

Na twintig jaar, meerdere keren opnieuw beginnen en grootschalig dna-onderzoek, is er een doorbraak bereikt in het onderzoek naar de moord op Nicky Verstappen in 1998.Een reconstructie van de onwaarschijnlijke zoektocht naar verdachte Jos B.. 

Het lijkt de oplossing: het dna van iedereen registreren, zodat daders sneller kunnen worden opgespoord. Maar is dat logistiek haalbaar bij 17 miljoen mensen en hoe is de privacy gewaarborgd? 

Hoe de dood van de 11-jarige Nicky een gemeenschap verscheurde

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.