'Waar geld vandaan komt, maakt niet uit'

Topman R. Kottman van Ballast Nedam wil zijn Surinaamse bruggen betaald zien. Desnoods met ontwikkelingsgeld...

Uiteraard is het staatshoofd van Suriname van harte welkom in het Amstelveense hoofdkantoor van Ballast Nedam. 'Maar niet om over het openbreken van de betalingsregeling te praten', zegt R. Kottman, voorzitter van de raad van bestuur. De helft van Suriname's belangrijkste inkomstenbron, de bauxiet-export, is verpand aan de Nederlandse bouwer om twee kapitale bruggen af te betalen.

En daar is niets mis mee, betoogt Kottman (55) ruim een uur lang koel en zakelijk. 'Mooie bruggen' zijn het geworden, kosten 180 miljoen gulden, en hij wil gewoon betaald worden. Dat Suriname failliet is, mede door de kosten van het prestigeproject, is zijn probleem niet.

Kottman: 'Als de president belt, zeg ik: meneer de president, we hebben al een afbetalingsregeling. Het zou toch te dol zijn om regeling na regeling te treffen? Wij zijn niet blind voor Suriname's financiële problemen. Maar Ballast Nedam moet dat niet oplossen.

'Het is van de gekke: we werken ons suf, de bruggen zijn op tijd opgeleverd en binnen het budget, en dan kan er ineens niet betaald worden. Leg dat maar uit aan de aandeelhouders. We worden al genoeg geplaagd door overheden die willen dat we voor ze bouwen, maar die daarna vergeten te betalen.'

De nieuwe Surinaamse regering, die een staatsschuld van een miljard gulden van de regering-Wijdenbosch heeft overgenomen, wil snel af van het omstreden akkoord met Ballast Nedam.

'Een onbehoorlijke regeling naar het Surinaamse volk toe', noemde president R. Venetiaan vorige maand het verpanden van een deel van de staatsinkomsten. Venetiaan, die in augustus met moeite de ambtenarensalarissen kon betalen, wil de regeling herzien.

Sinds een jaar vloeit 30 procent van de bauxiet-inkomsten rechtstreeks in de kas van Ballast Nedam. Nog eens 20 procent wordt gestort in een reservefonds. Eind 2003 moet de openstaande schuld van ruim vijftig miljoen gulden zijn betaald.

Nog nooit eerder heeft het bedrijf zo'n ongebruikelijke regeling met een land moeten treffen. Kottman begrijpt de kritiek niet op de medewerking van Ballast Nedam aan het prestige-project. Vooral door de uitgaven voor de bruggen stortten het onderwijs en de gezondheidszorg onder Wijdenbosch volledig in.

'Wij gaan niet over de politieke wenselijkheid van de bruggen', betoogt Kottman. 'Dat zou betuttelend zijn, dan word je terecht beschuldigd van neo-kolonialisme. Wij hebben een opdracht gekregen van de wettige regering. Wij bouwen bruggen en dammen en nergens in de wereld zeggen we iets over de wenselijkheid van een project.

'Als we niet zouden meebouwen aan de Betuwelijn, omdat daar een politieke discussie over is, dan zegt de minister toch meteen: daar gaat u niet over!'

Toch waren er momenten genoeg dat Ballast Nedam uit het project kon stappen. Zoals vorig jaar, toen de Surinaamse regering in betalingsproblemen kwam. Tijdens de massale demonstraties tegen Wijdenbosch speelden de kosten van de bruggen een grote rol. Ook was toen duidelijk dat Wijdenbosch het parlement en de Rekenkamer nauwelijks informeerde over het voor Suriname grootschalige project.

Kottman: 'Volgens het contract konden we inderdaad stoppen. Maar wat heb je aan een halve brug? Suriname heeft toen deze regeling voorgesteld. Wij gaan er niet over of Suriname wel of niet 180 miljoen gulden in drie jaar kan betalen. Ballast Nedam wil geen inzicht in het huishoudboekje van Suriname. We kunnen het ons niet veroorloven ons te bemoeien met de politieke situatie. De Surinamers hebben Wijdenbosch zelf gekozen. Hij is verantwoordelijk voor de bestedingen, de armoede.'

Omdat Venetiaan een lege staatskas heeft overgenomen, zal hij de komende jaren elke cent uit de bauxietinkomsten nodig hebben. Volgens Kottman ligt de oplossing in Den Haag. Hij ergert zich blauw aan het beeld dat zijn bedrijf geld heeft weggekaapt van de arme Surinamers. 'Als Ballast Nedam de zekerheid krijgt van de Nederlandse regering dat die vijftig miljoen wordt betaald, bijvoorbeeld uit die zeshonderd miljoen gulden ontwikkelingshulp, dan verscheuren wij die afbetalings regeling.

'Waar het geld vandaan komt, interesseert ons niet. Venetiaan is dan geholpen en Ballast Nedam is tevreden. Dit is een win-win-situatie voor iedereen. Ik hoop dat het Venetiaan lukt.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden