Waar gaan de lokale politici in snijden?

Laat de lokale politiek in één klap kleur bekennen: waarop bent u van plan te gaan bezuinigen?

Het gaat weer eens over de verkeerde thema’s. Terwijl de onderwerpen die er echt toe doen, angstvallig en massaal worden vermeden. Ze hebben het beste met ons voor, de politieke partijen die onze stem wensen bij de aanstaande gemeenteraadsverkiezingen.

Beloofd
Beter onderwijs, meer groen, meer parkeerplaatsen, snellere inburgering, beter openbaar vervoer – het wordt allemaal wel ergens in het land beloofd dezer dagen. Ook stemwijzers suggereren dat we met onze stem dit soort verlanglijstjes ten uitvoer kunnen uitbrengen. Plus lokaal klein bier, zoals verwarmde terrassen en slecht lopende winkelstraten.

Maar daar gaat het natuurlijk allemaal niet om, straks, in de lokale politiek. Er valt straks bitter weinig te wensen. De gemeente Amsterdam was gisteren zo eerlijk om vast forse bezuinigingen aan te kondigen. Pal naast een campagnebericht dat in Groningen ‘gouden bergen’ werden beloofd (Binnenland, 9 februari).

Maar ook in Groningen zal worden bezuinigd. De regering zal immers geweldig gaan snijden in de belangrijkste inkomensbron van gemeenten, het gemeentefonds, om de beoogde jaarlijkse bezuiniging van 30 miljard te halen.

Zelden
Daarover zal het gaan, ook in Groningen. Daar gaat het ook al lang over, binnenskamers, in de bestuurlijke burelen van onze gemeenten. Maar wij, brave burgers, horen er zelden van. Zelfs niet tijdens de campagne. Juist dan niet. Want geen enkele partij ziet er brood in om er over te beginnen.

Je kunt wel gaan mopperen dat de andere partijen in de Brede School willen gaan snijden, en jij niet, maar dat roept slechts de vraag op waar jij dan het mes in zet. En dan moet je met de billen bloot. Dus vermijdt iedereen het onderwerp en spelen alle partijen mooi weer.

Als de politici er dan zelf niet over beginnen, moeten columnisten, journalisten en debatleiders het maar doen. Laat de lokale politiek in één klap kleur bekennen: waarop bent u van plan te gaan bezuinigen? Het gemeentefonds bevat in 2010 in totaal 18 miljard euro; per inwoner is dat ruim 1.100 euro. De grootste post is de ‘maatschappelijke zorg’, gevolgd door wegen & water, kunst & ontspanning, educatie, en werk & inkomen.

Schade
Waar gaan ze in snijden, de politici die nu vooral praten over waar ze in willen investeren? PVV’ers en leefbaren gaan vast snijden in het geld voor inburgering. Plus het potje bestrijding van Marokkaans-Nederlandse overlastplegers, maar dat laatste is een symbolisch bedrag van 5 miljoen. Of de Pilot gemengde scholen – maar dat is slechts 2 ton. Met zulke bedragen kom je er niet natuurlijk. Schade kun je er wel mee aanrichten.

De grootste klappen zullen vermoedelijk vallen bij de post ‘maatschappelijke zorg’. De kwetsbare voorzieningen voor kwetsbare mensen waar ik vorige week over schreef, zoals begeleiding, dagopvang, huisbezoek. Maar ook bij thuiszorg, vervoer voor ouderen en gehandicapten, jongerenwerk, maatschappelijk werk en opbouwwerk. Wie gaat de schuldhulpverlening schrappen, wie gaat hem redden? Wie zet een streep door het jongerenwerk, wie neemt het er voor op?

Ook in kunst en cultuur zal vermoedelijk het mes gaan. Gaat de VVD de muziekschool over de rand duwen? En D66 haar steunen? Gaat het CDA de leerlingbijdragen nog verder verhogen? Onderwijs zal evenmin worden gespaard, alle gebabbel over de kennissamenleving ten spijt. Het is mooi dat de PvdA van Groningen onderwijsstad van Nederland wil maken, maar hoezo is daar geld voor?

Optie
Verhoging van gemeentelijke belastingen is nog een optie die links en rechts vermoedelijk op klassieke wijze zal verdelen. Maar ook dat zal bezuinigingen niet voorkomen.
De sociale en culturele verschraling hangt als een donderwolk boven Nederland, en politici proberen ons met leuke danspasjes af te leiden. Daar moeten we niet langer intrappen. Waar blijft de stemwijzer die alleen over deze donderwolk gaat? En een verkiezingsdebat op tv, met landelijke lijsttrekkers, over de keuzen die hun partij in grote lijnen in de bezuinigingsgolf zal maken.

Politici moeten vergezichten kunnen schetsen en ons mee kunnen voeren naar hun hoop en inspanningen voor een betere wereld. Maar ze moeten ook beargumenteerde keuzen kunnen maken tussen twee of meer kwaden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden