Waar blijft de seks, als we het over evolutie hebben?

Stranden brachten Charles Darwin op het spoor dat uiteindelijk zou leiden tot zijn evolutietheorie, volgend jaar 150 jaar oud. Vanaf het schip Beagle bezocht Darwin in de jaren dertig van de 19de eeuw de verhoogde voormalige stranden van de Zuid-Amerikaanse oostkust, kilometers van zee....

Jos van den Broek is dol op het strand. En, naar eigen zeggen, op evolutie. De in Leiden wonende wetenschapsjournalist en hoogleraar wetenschapscommunicatie aan de Leidse universiteit wandelt graag langs het strand bij Wassenaar, samen met zijn partner Loes. Blijkbaar lopen zij doorgaans met de blik geconcentreerd omlaag gericht. In Strandvondsten uit 2006 beschreef Van den Broek al wat hij en Loes zomaar op het strand vonden: fossiele haaientanden, losse scharen van nu levende Noordzeekrabben, en zelfs een zijhoefje van een wolharige neushoorn die leefde toen de Noordzee nog toendra was.

Van den Broek combineert nu in Strandevolutie zijn twee passies. Opnieuw zijn er de door de auteur zelf verzorgde, mooie foto's van strandvondsten en de aantrekkelijke vormgeving van het boekje, naast vaak ietwat anekdotische maar altijd informatieve en toegankelijk geschreven korte teksten. Nu heeft Van den Broek echter ook een missie: evolutie illustreren aan de hand van zijn strandvondsten. Van den Broek gebruikt – origineel genoeg – de geordende patronen waarin aangespoelde mesheftschelpen op het strand liggen, om het argument van evolutiesceptici te ontkrachten dat de tendens van wanorde en uiteenvallen in de natuur evolutie uitsluit. De uitleg over hoe haaientanden evolutionair zijn te herleiden tot huidschubben is verhelderend en aardig. Een ruiter en paard op het strand als opstap naar de evolutie van het paard: ook leuk.

Maar de onderwerpen – strandvondsten! – zijn wel hapsnap. En Van den Broek laat steken vallen. Waar is de seks, toch een belangrijke evolutionaire kracht en heel goed op te pakken bij het bizarre seksleven van zeepokken? Dat walvisachtigen, als ze de tijd krijgen, even intelligent zullen worden als wij, zoals Van den Broek stelt, is iets waar veel professionele evolutiebiologen de wenkbrauwen over zullen optrekken. En misschien het belangrijkst: nergens gaat de auteur in op wat evolutie ís. Zo is Strandevolutie toch vooral een aardigheidje voor wie al in de evolutietheorie thuis is.Marcus Werner

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.