Waar blijft de lift?

LIFTEN ZIJN volgens de fabrikanten de veiligste vervoermiddelen ter wereld. Een prettig idee, als het waar is, maar reizen per lift is zeker niet de snelste wijze van verplaatsen....

Je drukt op het knopje en het duurt eindeloos voor het ding arriveert en de deuren openschuiven. Bij elkaar opgeteld moet werkend Nederland per dag honderden, misschien wel duizenden uren bezig zijn met wachten op de lift. Hoeveel dat wel niet kost aan arbeidsproductiviteit?

'Als we niet uitkijken vier ton per jaar', becijferde Frits Goldschmeding eind jaren tachtig. De oprichter en toenmalige bestuursvoorzitter van uitzendorganisatie Randstad liet in die dagen een nieuw hoofdkantoor bouwen in Diemen. En daar werd grondig over nagedacht.

'Toen we dat gebouw wilden maken, hadden de architect en ik zo'n externe meneer die ons adviseerde. Hij zei: ''U dient te voldoen aan dat, u dient zus, u dient zo.'' Ik werd daar doodziek van en de architect nog zieker', herinnert Goldschmeding zich. 'Ik heb toen op een paar A4'tjes mijn uitgangspunten gezet over onze huisstijl en de bedrijfscultuur die tot uitdrukking moest komen in de steengeworden massa die een hoofdkantoor is.'

In het elf verdiepingen tellende pand hoorden volgens hem ook vier liften die per seconde 3,8 meter afleggen. Maar volgens de eerder genoemde adviseur waren goedkopere liften van 1,8 meter per seconde rap genoeg. Anders werden ze volgens hem te duur in aanschaf en stroomverbruik.

Onzin, vond en vindt Goldschmeding. Volgens hem moet het stroomverbruik van een lift worden gemeten per meter in plaats van per uur. En de hogere kosten voor aanschaf zijn er ook zo uit.

'De motoren van de snelle lift kostten 250 duizend gulden extra. Ik had een rekensommetje gemaakt hoeveel het kost als medewerkers lang op de lift moeten wachten. Ze staan in die tijd immers geen rapporten te lezen, dus het is verloren tijd. Ik kwam op jaarbasis uit op een verliespost van vier jaarsalarissen. Als u de directe en indirecte loonkosten meetelt, is dat vier tot vijf ton. Er staat dus vier tot vijf ton kapitaal op de lift te wachten! Die extra investering van 250 duizend gulden had ik er dus binnen een half jaar uit.'

Nu, ruim tien jaar later behoren liften met een snelheid van 3,8 meter per seconde nog altijd tot de snellere soorten, tenminste voor niet al te hoge kantoorpanden. Moet het echt snel, zoals in Aziatische wolkenkrabbers, dan kunnen ze zeker 12 meter per seconde afleggen. Maar die topsnelheid behalen ze alleen als ze veel verdiepingen mogen overslaan.

Blijft natuurlijk de vraag hoeveel geld het Goldschmeding had kunnen opleveren als zijn medewerkers op het hoofdkantoor wat langer op de lift moeten wachten. Want tijdens die op het eerste oog nutteloze en verloren ogenblikken, worden niet zelden de beste ideeën geboren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden