VVD-voorzitter Keizer sloot een stiekeme deal

Heeft Henry Keizer, ondernemer en VVD-voorzitter, zich verrijkt over de rug van een ideële vereniging die ooit is opgericht om het recht op crematie te bevechten? Vorig weekeinde schreef onderzoeksplatform Follow the Money over een 'buitensporig lucratieve deal' uit 2012. Voor een bedrag ver onder de marktwaarde zou Keizer de commerciële Beheermaatschappij De Facultatieve hebben gekocht van de Koninklijke Vereniging voor Facultatieve Crematie. Hij was ten tijde van de koop zelf manager van het bedrijf.

VVD-voorzitter Henry Keizer. Beeld ANP

Vrijdag gaf Keizer uitleg aan de pers. De stukken die hij openbaarde, roepen nieuwe vragen op. In de loop van de dag kwam Keizer daarom tot de conclusie dat hij de twijfel niet had kunnen wegnemen. Vond hij 's ochtends een integriteitsonderzoek 'niet aan de orde', in de middag vroeg hij integriteitscommissie van de VVD alsnog om onderzoek te doen.

Drie aantijgingen zullen in dat onderzoek een rol spelen. Welke zijn dat en wat is het verweer van Keizer?

1. Keizer heeft te weinig betaald

FTM schreef dat Keizer, samen met twee compagnons, 12,5 miljoen euro betaalde voor een bedrijf dat 31,5 miljoen euro waard zou zijn. Omdat 12 miljoen euro van de aankoopsom bestond uit dividend waar de vereniging (eigenaar van het bedrijf) al recht op had, hadden Keizer en zijn compagnons voor de koop genoeg aan 30 duizend euro eigen geld plus een lening van 470 duizend euro.

Het tegenovergestelde is waar, stelt Keizer. Hij nam in crisistijd juist een groot financieel risico met de koop, beweert hij. Hij en zijn compagnons moesten voor bijna 31 miljoen euro lenen bij de bank om de koopsom van 12,5 miljoen euro en de schulden van het bedrijf te kunnen betalen.

Keizer spreekt van een 'ondernemersrisico van minstens 30,9 miljoen'. Ter bewijs levert hij twee pagina's (pagina 2 en 13) van een overeenkomst tussen ABN Amro en zijn bedrijf Facultatieve Groep BV, plus een vijftal daaraan gelieerde bedrijven.

Die pagina's roepen meer vragen op dan ze antwoorden geven, stelt hoogleraar accountancy Marcel Pheijffer, verbonden aan universiteit Nyenrode. Bovendien geeft hij slechts twee pagina's van een dertien pagina's tellend stuk. 'Dit is openheid met de handrem erop.'

Keizers bewering dat hij zelf voor miljoenen risico liep is volgens de hoogleraar 'onzin'. 'Hij en zijn kompanen hebben er een half miljoen ingestoken. Die leningen zijn aangegaan door diverse bv's, niet door hemzelf. Hij zet de buitenwereld op het verkeerde been.'

De bereidheid van ABN Amro om in 2012, in crisisjaren, een miljoenenlening te verstrekken doet Pheijffer vermoeden dat Keizer een zeer gunstige prijs heeft betaald. 'De banken zijn de afgelopen jaren zeer terughoudend geweest met kredietverstrekking. De bank heeft ingeschat dat het bedrijf minimaal 30 miljoen waard was, anders geven ze dat krediet niet.'

Tekst gaat verder onder foto.

Keizer vrijdag bij het gesprek met de pers. Beeld anp

De verkoopprijs van 12,5 miljoen kwam tot stand op basis van taxaties van drie verschillende accountantsbureaus. Ook hier heeft Pheijffer grote bedenkingen bij. 'Keizer heeft niet de volledige waarderingsrapporten gegeven, maar slechts een paar samenvattende A4'tjes.'

Wat hij eruit afleidt: 'De taxatie gaat om een grove indicatie die is gebaseerd op interne informatie. Die informatie was afkomstig van Keizer en zijn financiële man.' Keizer zat zodoende 'aan beide kanten van de tafel'.

Volgens Keizer was de 12 miljoen dividend waarmee hij de aankoop financierde 'geen sigaar uit eigen doos'. 'Zonder het krediet dat door de kopers werd afgesloten was het bedrag er niet geweest.'

Pheijffer noemt dit 'een mistig verhaal'. 'Aan het eind van het liedje is er toch 12 miljoen aan hem uitgekeerd waarmee hij die koopsom kon betalen.'

2. Er was sprake van een stiekeme deal

Keizer zou het zilverwerk van een ingedutte vereniging voor een spotprijs hebben overgenomen, luidde de aantijging van FTM. Wisten de veelal bejaarde leden dat de commerciële poot van hun club werd verkocht?

Keizer bevestigde vrijdag dat jaarvergaderingen slecht werden bezocht. Er was 'weinig belangstelling voor' omdat de doelstelling van de vereniging (het recht op cremeren) decennia eerder al was verwezenlijkt. Al was de vereniging groot - ruim 60 duizend leden - de meeste leden hadden het lidmaatschap automatisch verworven via een uitvaartverzekering. Maar de ledenraad, die de vereniging vertegenwoordigde, was wel degelijk zeer betrokken, zei hij.

Uit de notulen van een vergadering tussen de ledenraad en het bestuur blijkt inderdaad dat de vijfkoppige ledenraad instemde met de verkoop. Bij die vergadering was Keizer zelf aanwezig, in de hoedanigheid van adviseur van het bestuur.

'De onderhandelingen werden in een goede sfeer, maar wel scherp gevoerd', zei de voorzitter van het verenigingsbestuur volgens de notulen, nadat Keizer de vergadering even had verlaten. 'Het bestuur is zeer tevreden over het bereikte akkoord.'

Dat was ook Loek Hermans, partijgenoot van Keizer en lid van de ledenraad. 'Een verkoop aan het management biedt de meest positieve kansen voor alle betrokkenen.'

Hermans benadrukte dat 'de Groep' (het bedrijf de Facultatieve Groep, red.) allerlei taken van de vereniging 'kosteloos' overnam, zoals de administratie en het secretariaat. Een ander lid merkte op het 'spijtig te vinden' voor mensen die 'om emotionele redenen' lid zijn geworden van de vereniging. Dat zijn er niet veel meer, reageerde de voorzitter.

Uiteindelijk keerde Keizer terug in de vergadering en ging de ledenraad akkoord. Keizer prees tot slot de 'integere en heldere handelswijze' van het bestuur. Hij zei adviseur te willen blijven van het verenigingsbestuur. De notulen: 'Allen juichen dit van harte toe.'

3. Keizer sloot de deal met zichzelf

Keizer was in verschillende functies en hoedanigheden betrokken bij de deal. Hij had de leiding over het bedrijf, was de belangrijkste koper en was adviseur van de verkopende partij. Keizer ziet het hebben van meerdere petten als logisch gevolg van de transactie, die de vorm had van een zogenaamde 'management buy-out': de vereniging wilde de aandelen van de beheermaatschappij alleen aan het management van dat bedrijf verkopen.

Dat is altijd ingewikkeld, weet Keizer: 'Verschillende betrokkenen hebben al banden met elkaar en de kopers (immers de directie van de te verkopen onderneming) beschikken over veel informatie die een koper van buiten niet direct heeft.' Ook betekent zo'n verkoop aan het management volgens hem 'dat er geen 'concurrerende biedingen' van andere partijen met elkaar te vergelijken zijn'.

Keizer vindt dat hij adequaat met het 'pettenprobleem' is omgegaan. Hij liep bijvoorbeeld even de kamer uit toen de deal werd beklonken in een vergadering van ledenraad en bestuur. En er zijn drie accountants in de arm genomen om de marktwaarde van de beheermij te bepalen; een aangewezen door de koper, een door de verkoper en een door beide partijen.

Ook oud-VVD-senator Loek Hermans had meerdere petten op. Hij was tegelijk lid van de ledenraad van de vereniging (die in moest stemmen met de deal) en lid van de raad van commissarissen die toezicht hield op de te verkopen beheermij. Ook dat is volgens Keizer gek noch bezwaarlijk. Zulke dubbelfuncties zijn volgens de crematieondernemer schering en inslag bij verenigingen waar commerciële bedrijven onder hangen. Bovendien hadden de commissarissen van de beheermij niets te zeggen over de verkoop van die bv.

Loek Hermans. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden