VVD verlangt verdediging Zalmnorm

De Zalm-norm is voor de VVD het symbool voor de sanering van de overheidsfinanciën. De VVD hoopt dan ook dat de PvdA-top het congres zal afhouden van al te radicale stappen....

Met argusogen volgt de VVD-top vandaag de ontwikkelingen op het PvdA-congres in Rotterdam. Hoe zwaar zullen de sociaal-democraten de Zalm-norm aanvallen, het liberale bolwerk?

Minister Zalm, fractieleider Dijkstal en vice-premier Jorritsma kijken vooral naar de manier waarop premier Kok en PvdA-fractievoorzitter Melkert omgaan met pogingen de strakke begrotingsregels van Zalm af te schaffen. Als ze het congres voor al te radicale stappen behoeden, zullen de VVD'ers dit zien als een vredesteken: de PvdA wil doorgaan met de coalitie.

De PvdA-top heeft alle moeite gedaan om in ieder geval het woord 'Zalm-norm' te weren uit de congresverklaring die oproept tot extra miljardeninvesteringen in onderwijs, volksgezondheid en veiligheid, die vandaag wordt besproken. De kwestie mag niet ontaarden in een prestigestrijd.

De Zalm-norm symboliseert voor de VVD de succesvolle sanering van de overheidsfinanciën. Breken met de strakke begrotingsregels is in liberale ogen het begin van het einde: 'verjubeling' van de ontstane welvaart. De liberalen voelen zich gesterkt door de opiniepeilingen, waarin ze drie zetels zijn uitgelopen op de PvdA.

Dat de begroting nu voor het eerst in 25 jaar een overschot vertoont, is te danken aan discipline. Eén keer de regels opzij zetten is voor de VVD geen optie. Zalm zei daarover eens: 'Het is net als vreemdgaan, dat doe je ook niet voor een keer.'

De VVD-minister weet zich gesteund door de machtigste financiële denktanks in Nederland, verenigd in de studiegroep begrotingsruimte, die op het ministerie van Finanicën vergadert over het begrotingsbeleid voor het volgende kabinet. Hierin is de top van het ministerie, van De Nederlandsche Bank en van het Centraal Planbureau samengebracht.

Voor de formatie van Paars II adviseerden de goeroes alle belastingmeevallers te gebruiken om het tekort op de begroting weg te werken. Het kabinet nam dat advies maar gedeeltelijk over. De helft van de meevallers zou naar de overheidsfinanciën gaan, de andere helft in de vorm van belastingverlaging naar de burgers.

Nu er dankzij de economische voorspoed een overschot op de begroting is bereikt, laat de studiegroep geenszins de teugels vieren. Met veel weerzin wordt gekeken naar de plannen van D66 en de PvdA om met de regels te breken, omdat ze zouden knellen.

Een halfjaar geleden kwamen de experts met het advies de staatsschuld in 25 jaar af te lossen. Op die manier zouden de hoge kosten van de vergrijzing kunnen worden opgevangen.

Om dat te bereiken, moet de begroting de komende jaren een royaal overschot vertonen. Ook Kok heeft regelmatig gewaarschuwd voor de vergrijzing. En Melkert omarmde tot verbazing van de VVD het idee voor aflossing van de staatsschuld.

Zalm was niet te beroerd om dit Melkert vorige week tijdens het begrotingsoverleg in het torentje van Kok nog eens onder de neus te wrijven. Breken met de begrotingsregels én aflossen van de staatsschuld kan niet samengaan, zei hij. Over enkele weken zal blijken of Melkert het met hem eens is. Dan worden de onderhandelingen over de miljarden afgerond.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden