VVD-top viel Van Baalen al eerder af

De VVD-top had al geen vertrouwen meer in ex-campagneleider Van Baalen, voordat hij zaterdag onder druk van nieuwe onthullingen in de media besloot zich terug te trekken als aankomend Kamerlid....

MILJA DE ZWART

Van onze verslaggeefster

Milja de Zwart

DEN HAAG

Zou hij er niet in slagen die indruk weg te nemen, dan had de partijtop hem geadviseerd de eer aan zichzelf te houden. Een nieuwe getuigenis over Van Baalens bewondering voor Hitler, zaterdag in NOVA, heeft het proces in een stroomversnelling gebracht.

Van Baalen was al beschuldigd van het zingen van het Horst Wessellied en het uitbrengen van de Hitlergroet. Op de middelbare school stond hij bekend als 'de grote fascist'. In NOVA zei een oud-klasgenoot zaterdag dat Van Baalen 'geen waarachtige mens' is, omdat hij blijft ontkennen.

Van Baalen besloot nog voor de uitzending dat hij zich definitief zou terugtrekken als campagneleider en na de verkiezingen van 6 mei geen zitting zal nemen in de Tweede Kamer. In een verklaring schrijft de omstreden VVD'er opnieuw dat hij het rechts-extremistische gedachtengoed 'nooit heeft aangehangen'. 'Het feit dat de berichten in de media aanhouden heeft mij zeer gekrenkt.'

Als reden voor zijn terugtreden voert hij aan: 'Deze berichten over vermeende feiten en herinneringen van derden zullen de beeldvorming rond de VVD negatief blijven beïnvloeden. Mijn verdediging zal daaraan niets afdoen. Dit schaadt de VVD.'

VVD-leider Bolkestein noemde de beslissing van de oud-campagneleider 'honorabel, tragisch maar onvermijdelijk'. Hij liet doorschemeren hoezeer er twijfel was gerezen aan Van Baalens verklaring dat alles terug te voeren was op puberaal en studentikoos gedrag, de consumptie van 'bladen schuimend bier' en het feit dat sommigen hem 'niet mochten'. Bolkestein: 'Hij had de schijn des kwaads tegen. Ook een jonge student die misschien te veel bier heeft gedronken, kan zich niet uitlaten zoals wordt beweerd dat Van Baalen zich heeft uitgelaten. Als het waar is, zou ik daar zeer zwaar aan tillen.'

Over de 21 jaar oude brief die Netwerk vorige week opdiepte uit het archief van rechts-extremist Glimmerveen, met de handtekening van de toen 16-jarige Van Baalen eronder, zei Bolkestein: 'De haren rijzen je te berge.' In de brief, die Van Baalen zegt nooit te hebben geschreven, wordt gepleit voor 'onmiddellijke remigratie van alle niet-Europese, hier ongewenst aanwezige buitenlanders en ex-rijksgenoten'.

De VVD-top kwam zaterdagmorgen niet speciaal bijeen voor de kwestie-Van Baalen. Maar zij kwam ter tafel omdat de aanwezigen zich grote zorgen maakten over de pijnlijke affaire, waarin de belangen van de partij en die van de persoon Van Baalen moesten worden afgewogen. 'Van Baalens lust en leven lagen in de politiek. Zijn politieke carrière is in rook vervlogen', aldus Bolkestein.

VVD-voorzitter Hoekzema verklaarde zaterdag dat 'in de tien jaar dat Van Baalen actief was in de VVD op geen enkel moment iets is gebleken van rechts-extremistische opvattingen of gedrag. Integendeel'. Ook zei hij dat 'iemand niet veroordeeld mag worden, voordat diens schuld onomstotelijk vast staat'. VVD-leider Bolkestein liet zich ook in die zin uit. 'Dit is geen rechtszaak, maar een politiek proces, waarin beeldvorming allesoverheersend is.'

De VVD heeft zich voorgenomen het verleden van kandidaat-Kamerleden voortaan zorgvuldiger te onderzoeken.

Pagina 9: Commentaar

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden