NieuwsConflict VS-Iran

VVD en CDA: missie naar Perzische Golf gaat ondanks oplopende spanningen gewoon door

De oplopende spanningen in Irak en Iran leiden bij de grootste regeringspartijen VVD en CDA vooralsnog niet tot twijfels over het zenden van een ­Nederlands fregat naar de Perzische Golf. Ze staan onverminderd achter de aanstaande missie, ook nu de Nederlandse trainingsmissies  in Irak voorlopig om veiligheidsredenen zijn stopgezet. 

Februari 2015, Nederlandse trainers leiden in Erbil in Irak acht pelotons Koerdische Peshmerga-strijders op. Beeld ANP

Na de resolutie van het Iraakse parlement van zondag, waarin wordt gepleit voor het vertrek van alle buitenlandse militairen, heeft de internationale coalitie alle trainingen in Noord-Irak opgeschort. Het gaat onder meer om vijftig Nederlanders die gestationeerd zijn in Noord-Irak, waar ze de Iraaks-Koerdische Peshmerga-eenheden opleiden.  Eerder werd ook de trainingsmissie in Bagdad gestaakt. Een kleine groep commando’s trainde daar Iraakse speciale troepen.

In de resolutie roepen Iraakse parlementsleden de regering op naast Amerikaanse troepen ook andere buitenlandse legereenheden het land uit te zetten. Het Nederlandse kabinet zegt de resolutie nog te bestuderen. Er zijn volgens het ministerie van Buitenlandse Zaken geen concrete plannen om militairen terug naar Nederland te halen.

Plek voor vergelding

Sinds de liquidatie van de Iraanse generaal Soleimani lopen de spanningen in Irak op. Bij de Amerikaanse droneaanval in Bagdad kwam ook een Iraakse overheidsfunctionaris om het leven. Het leidde tot woedende reacties in Iran en Irak. De Iraanse regering heeft wraak gezworen en spreekt over aanvallen op Amerikaanse bases en schepen. 

Een Nederlands marineschip vertrekt eind januari richting de Straat van Hormuz, gelegen voor de kust van Iran. Onder leiding van de Fransen zal het Nederlandse schip zes maanden worden ingezet. De Nederlandse marine zal voornamelijk waarnemen en beschermen. Het al eerder overeengekomen mandaat van de missie is om verdere escalatie met Iran te voorkomen.

De Iraanse generaal Gholamali Abuhamzeh noemde de Straat van Hormuz afgelopen weekeinde als een mogelijk doelwit voor vergeldingsaanvallen jegens de VS. ‘De straat van Hormuz is vitaal voor het Westen waar een groot aantal Amerikaanse vernietigings- en oorlogsschepen vaart’, aldus de Iraanse generaal. 

‘Kleine aardverschuiving’

De oplopende nervositeit in de regio leidt op het Binnenhof tot nieuw debat over de voorgenomen marinemissie.  Enkele oppositiepartijen dringen aan op heroverweging. En ook coalitiepartij D66 wil dat het kabinet de risico’s ‘opnieuw weegt’. Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma benadrukt dat hij ervan uitgaat het fregat eind januari gewoon kan uitvaren, maar eist wel dat het kabinet met een veiligheidsanalyse komt. ‘Door de dood van  Soleimani heeft er een kleine aardverschuiving plaatsgevonden in de regio. Het is niet duidelijk wat voor dreiging er nu hangt en het kabinet moet de risico’s goed in kaart brengen.’

VVD en CDA blijven onverminderd overtuigd van de deelname. ‘De veiligheid van onze mensen staat voorop’, stelt VVD-Kamerlid Sven Koopmans. ‘We moeten altijd voorkomen dat onze militairen in een echte oorlogssituatie komen. Maar de spanningen in de regio moeten verminderd worden en onze aanwezigheid is nu hard nodig.’ Volgens Koopmans moet Nederland het hoofd koel houden en geen overhaaste conclusies trekken. ‘De missie naar de Straat van Hormuz is een ander soort dan die in Irak.’

CDA-Kamerlid Martijn van Helvert sluit zich hierbij aan. ‘Beide missies staan los van elkaar. De trainingsmissie in Irak is bedoeld om IS te bestrijden, terwijl we naar Hormuz gaan om escalatie te voorkomen.’ Hij wijst erop dat er nu juist meer redenen zijn om mee te doen aan de missie dan een paar maanden geleden. Iran is zich immers alleen maar agressiever gaan gedragen, aldus het CDA-Kamerlid. ‘Daarnaast hebben we ook afspraken gemaakt met de Fransen. We kunnen ons niet opeens terugtrekken. En al helemaal niet omdat het te gevaarlijk zou zijn.’

Meer over de oplopende spanningen 

Iran voorlopig niet in staat kernbom te produceren
Iran heeft aangekondigd zich niet meer te houden aan de kernwapendeal uit 2015. Toch heeft Iran geen drastische stappen aangekondigd, zegt kernwapenexpert Sico van der Meer van Instituut Clingendael. Voorlopig zal het land ook niet in staat zijn een kernbom te produceren.

De goede buur en de verre vriend van Irak zijn aartsvijanden
Irak leeft in een onmogelijke spagaat. Om dagelijks te kunnen overleven, heeft het een goede buur nodig: Iran. Om niet te worden overlopen, moet het vertrouwen op een verre vriend: Amerika. Maar wat doe je als die twee elkaars grootste vijanden zijn?

Stabiliteit Irak is in handen van premier Abdul-Mahdi, een krachteloze koorddanser
De liquidatie van generaal Qassem ¬Soleimani is slecht nieuws voor de Iraakse premier Abdul-Mahdi. Het vergroot de verdeeldheid in zijn land. Wat de deur openzet voor een terugkeer van IS.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden