Analyse Opstappen VVD-burgemeester

VVD-burgemeester oogst na opzeggen lidmaatschap veel bijval, maar in eigen kring blijft het stil

Steeds vaker voelde de burgemeester van Assen zich ongemakkelijk als hij in één adem met de VVD werd genoemd. Donderdag hakte Marco Out de knoop door: hij breekt met de liberale partij waarvan hij 25 jaar lid was. Out zegt zich niet te kunnen verenigen met een reeks recente plannen van de VVD, met als druppel het voorstel om demonstraties bij sinterklaasintochten te verbieden.

Marco Out, de burgemeester van Assen. Hij zegt zijn lidmaatschap van de VVD op uit onvrede over de partijkoers.

‘Het is een optelsom’, schrijft Out (48) in het Facebookbericht waarin hij donderdagavond zijn vertrek bekendmaakte. Geen makkelijk bericht, voegt hij toe, want hij heeft goede herinneringen aan zijn tijd bij de VVD. Toch merkte de burgemeester dat hij zich niet langer vertegenwoordigd zag ‘door volksvertegenwoordigers die mede door mij waren gekozen en contributie betaalden bij dezelfde partij’. Steeds vaker las hij standpunten ‘die te ver van mijn persoonlijke waarden en mening afstaan.’

Naast het inperken van de sinterklaasdemonstraties noemt Out in het bericht onder meer de voorstellen om criminaliteit in sociaal zwakkere wijken dubbel zo hard aan te pakken (‘het druist volledig tegen mijn rechtsgevoel in’) en een einde te maken aan de discretionaire bevoegdheid in asielzaken als die van Lili en Howick. ‘Ik voel niet voor een samenleving waar regels boven verstand worden geplaatst.’

Ook het uit de grondwet halen van de kroonbenoeming van burgemeesters valt Out zwaar. Het gemak waarmee dat ‘na politiek handjeklap’ met D66 gebeurde, noemt de burgemeester van Assen ‘onthutsend’. Out vreest dat het neutrale karakter van het burgemeesterschap verdwijnt als de Kamer besluit directe verkiezingen voor het ambt in te voeren. Zelf gaat hij door als een ‘bewust partijloze burgemeester’.

VVD-dissidenten zeer schaars

Plotselinge vertrekken als die van Out, twee dagen voor de algemene ledenvergadering van de VVD op zaterdag, zijn een zeldzaamheid voor de partij van premier Rutte. De liberalen toonden zich de laatste jaren meester in het gesloten houden van hun gelederen. Prominente dissidenten als Joris Voorhoeve, de voormalig partijleider en minister van de VVD die in 2010 overstapte naar D66, zijn zeer schaars.

Hoewel hij niet bereikbaar was voor nadere toelichting, lijkt Out met zijn timing een discussie over de partijkoers te willen uitlokken op de ledenvergadering. Van inhoudelijk debat is bij de VVD van Mark Rutte (publiekelijk) nauwelijks sprake. Direct effect sorteerde Out niet: van de honderden reacties die hij op Facebook en Twitter kreeg, was een beperkt aantal van lokale VVD-politici en -bestuursleden.

De VVD noemt Outs verrassende aftocht jammer. ‘Dat vinden wij altijd als mensen zich niet meer in onze club thuis voelen’, zegt een woordvoerder. De burgemeester van Assen zou zijn partij vlak voor het online zetten van zijn afscheidsbrief hebben ingelicht. Een spoedtelefoontje van partijvoorzitter Christianne van der Wal kon Out niet vermurwen alsnog partijlid te blijven. ‘Zijn besluit stond vast.’

‘Out had dit anders kunnen doen’

Ook Erik Ziengs, VVD-Kamerlid en woonachtig in Assen, kreeg een telefoontje van de burgemeester. ‘Dat waardeer ik, al had de ledenvergadering mij een geschiktere plek geleken om je grieven te uiten dan Facebook. Dat heb ik Marco ook gezegd. No hard feelings, maar dit had je anders kunnen doen.’

Van de redenen die Out voor zijn vertrek noemt, vindt Ziengs wel wat. Neem het verbieden van demonstraties bij de sinterklaasintochten. ‘Natuurlijk bestaat het demonstratierecht, maar mag je dan zelf bepalen waar en wanneer je dat doet? De demonstranten verzieken een kinderfeest. Als de kinderen in Assen straks niet meer naar de intocht durven omdat zij bang zijn voor de mensen die er protesteren, denk ik dat de inwoners een hartig woordje met hun burgemeester willen spreken.’

Evenmin heeft Ziengs begrip voor Outs bezwaren tegen het VVD-plan om criminaliteit in zwakke wijken harder aan te pakken. ‘Het gaat juist om het beschermen van zulke wijken. Als Out ‘wat maken jullie mij nu?’ dacht, was het als VVD’er voor hem vrij makkelijk om de telefoon te pakken en ons om toelichting te vragen. Ik had hem zo in contact kunnen brengen met Klaas Dijkhoff (de VVD-fractievoorzitter in de Tweede Kamer en de bedenker van het plan, red.). Hij heeft het nooit gevraagd.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden