Nieuws VVD-Kamerlid Van Haga

VVD blijft worstelen met ‘76ste Kamerlid’ Wybren van Haga

Rutte III stoelt op een flinterdunne meerderheid van één zetel. Geen Kamerlid mag afhaken, maar binnen de VVD blijft het rommelen rond Wybren van Haga. De eigenzinnige ex-zakenman, miljonair en voormalig commando mort intern over zijn marginale rol op het Binnenhof.

Wybren van Haga, VVD-Kamerlid, tijdens stemmenronde in de Tweede Kamer. Foto Guus Dubbelman / de Volkskrant

Het is vanaf het begin de achilleshiel van deze coalitie geweest: de minimale meerderheid van 76 zetels. Het vorige kabinet kon zich door de jaren heen vier afsplitsingen veroorloven bij de coalitiefracties; Rutte III komt bij één dissident al in de gevarenzone.

Vraag binnen de coalitie waar het gevaar zit en de blikken zullen al snel richting VVD’er Wybren van Haga gaan, al helemaal na het artikel dat maandag bij HP/De Tijd verscheen. Uit het stuk stijgt het beeld op van een gedesillusioneerd Kamerlid dat zich ‘geknecht’ en ‘kaltgestellt’ voelt door de VVD-top. Een man die het mogelijk niet meer lang volhoudt in de boezem van Rutte III.

‘Spreekverbod’

Het stuk heeft tot nieuwe spanningen geleid. De VVD ontkent na de publicatie meteen dat Van Haga ‘een spreekverbod’ heeft. Ook wordt bestreden dat Van Haga ooit tevergeefs een verzoek indiende om een stemming te mogen overslaan zodat hij zijn vrouw kon bijstaan tijdens een zware ziekenhuisbehandeling, zoals in het artikel staat beschreven. Die ontkenning schiet bij Van Haga weer in het verkeerde keelgat, zo valt te horen. De VVD moet daarna in tweede instantie erkennen dat het Kamerlid wél zo’n verzoek heeft gedaan, maar dat de fractietop daar helaas nooit van op de hoogte was.

Het is precies waar de VVD niet op zit te wachten: gedoe in het reces. Toch zal lang niet iedereen binnen de partij ervan opkijken dat er onrust is rond Van Haga. De 51-jarige ingenieur en ex-ondernemer is ook binnen zijn eigen fractie omstreden. Kort nadat het ex-raadslid uit Haarlem als nummer 41 op de lijst in oktober 2017 zijn entree maakt in de Kamer raakt hij al in opspraak met zijn vastgoedportefeuille van zo’n honderd panden in Amsterdam. In een achttal woningen van Van Haga blijken meer huurders te wonen dan is toegestaan volgens de nieuwe regelgeving.

Opstappen

Een deel van de VVD-fractie vindt dat Van Haga moet opstappen ‘in het belang van de partij’. De nieuwkomer weigert. Van Haga meent dat hij gestraft wordt voor zijn achtergrond als ondernemer. Natuurlijk is er weleens iets misgegaan, maar dat betekent volgens het nieuwe Kamerlid nog niet dat hij niet integer is.

De ingenieur, die voor Shell in Gabon en Oman werkte en een deel van zijn vermogen opbouwde via de verkoop van een kraam- en thuiszorgorganisatie, overleeft de zaak uiteindelijk met kunst- en vliegwerk. Na een oppervlakkig onderzoek constateert de VVD-integriteitscommissie dat er ‘geen ernstig verwijtbaar handelen’ is geweest. Zelfs bij de liberalen leidt dat oordeel tot cynische reacties: blijkbaar heeft Van Haga ‘onernstig verwijtbaar gehandeld’. Toch mag hij blijven. De meerderheid van Rutte III is gered.

Van Haga zelf is niet tevreden. Hij wil tekst en uitleg geven over zijn zaak bij EenVandaag, maar na overleg met de afdeling voorlichting ziet hij daar weer vanaf. Ook HP/De Tijd probeert wekenlang om hem te spreken te krijgen. Van Haga reageert positief, maar uiteindelijk gaat ook dat interview niet door. In plaats daarvan verschijnt het achtergrondartikel over het ongelukkige bestaan van de ex-commando in de Kamer.

Uitgesproken meningen

Van Haga staat intern bekend als iemand met zeer uitgesproken meningen, maar de buitenwereld krijgt daar niets van mee. De ex-ondernemer slijt zijn dagen als VVD-expert op het gebied van groen onderwijs en oorlogsgetroffenen – een vederlichte portefeuille. ‘Ik heb het nog nooit in m’n leven zo rustig gehad,’ zou hij volgens HP/De Tijd tegen vrienden hebben gezegd. ‘Ik heb niets te doen. Het lijkt wel een sabbatical. Dit hou ik niet vol.’

Zeker die laatste woorden zullen ook fractievoorzitter Klaas Dijkhoff alarmerend in de oren klinken. Een afsplitsing kan hij zich niet veroorloven. Er wordt binnen de VVD toch al met enige verbazing gekeken hoe Thierry Baudet geregeld staat te keuvelen met Van Haga. De twee mannen kennen elkaar uit het Haarlemse circuit. Hangt een overstap naar Forum voor Democratie in de lucht, zoals eerder werd gesuggereerd door een vriend van Van Haga?

Heel veel concrete aanwijzingen voor die zorgen zijn er vooralsnog niet. Van Haga heeft tot dusver altijd keurig meegestemd met de fractie. Publiekelijk heeft hij nog nooit wat van zijn onvrede laten merken.

Provinciale Statenverkiezingen

De VVD zal vooral de komende acht maanden willen voorkomen dat de sluimerende onrust rond van Haga alsnog tot ongelukken leidt. In maart 2019 zijn er alweer Provinciale Statenverkiezingen en het kabinet heeft daarna volgens de huidige peilingen heel andere zorgen.

Als Rutte III zijn meerderheid verliest in de Eerste Kamer, is de coalitie hoe dan ook aangewezen op steun vanuit de oppositie. Met of zonder Van Haga.   

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.