VVD-baronnen worden steeds nerveuzer

In de VVD-achterban slaan ongeduld en onzekerheid toe. Partijleider Hans Dijkstal moet niet langer toekijken. Hij moet de opmars van Leefbaar Nederland stuiten en voorkomen dat Pim Fortuyn nog langer met VVD-onderwerpen aan de haal gaat en kiezers wegkaapt....

De voorzitters van de kamercentrales, de partijbaronnen, hebben de partijtop onlangs laten weten dat er actie moet worden ondernomen. Vandaag congresseert de partij in Arnhem. De liberalen zijn niet van plan van hun hart een moordkuil te maken. Zij uiten hun zorgen hardop.

'Ook bewindslieden en Kamerleden beginnen echt nerveus te worden. Bij alles wat er gebeurt, wordt gedacht aan een complot van Leefbaar Nederland. Maar er is veel geïnvesteerd in het dichthouden van de gelederen', zegt een VVD-insider. Iets van de nervositeit werd zichtbaar toen voorzitter Bas Eenhoorn onlangs minister Korthals kapittelde over het doorlaten van de bolletjesslikkers: het law and order-profiel van de partij stond op de tocht.

De achterban heeft alle hoop gevestigd op de toespraak van Dijkstal tot het congres. Hij moet, vinden de kamercentrales, de VVD weer neerzetten als de partij van de openbare orde, de partij van de zorg en het onderwijs. 'Wij moeten het net even allemaal wat harder gaan zeggen dan we nu doen', zegt J.W. Haanstra uit Den Helder. 'Al die onderwerpen moeten we weer naar ons toe trekken.'

Dijkstal moet ook, vinden ze, Leefbaar Nederland wegzetten als de partij van de opportunisten. 'Een prikkelpoppetje', noemt B. Buining uit Groningen Pim Fortuyn. 'Hij drijft op onderwerpen die in de mode zijn. In eerste instantie denk je: we moeten terugmeppen. Maar waartegen?' P. Bouvy uit Dordrecht: 'Kennelijk is acht jaar paarse kabinetten voldoende geweest voor een partij als Leefbaar Nederland. We moeten zo'n signaal serieus nemen, zonder al te erg te schrikken.'

En A. Burgers van de Bogaert uit Den Haag: 'Wij zijn iets minder sexy dan Leefbaar Nederland. We moeten nu een steviger profiel neerzetten, onze verschillen laten zien.'

Vanuit Drenthe zegt R. Pranger: 'Je schrikt je toch hartstikke dood als je de peilingen ziet. De partij reageert nog niet goed. Nee, er is geen paniek, maar wel te veel ongewisheid over de uitkomst van de verkiezingen.'

In de achterban praten ze elkaar moed in, omdat, zegt één van de partijleden, 'we optimisch van nature zijn'. Ze voelen er ook niets voor iemand in eigen kring de schuld te geven van het verlies in de peilingen, net zo min als de achterban droomt van een rechtse meerderheid.

'Maar de zelfgenoegzaamheid is van de baan', zegt J. Nieukerke uit Gelderland. 'We moeten na ons congres de confrontatie met Leefbaar Nederland aangaan en zorgen dat ze kleur bekennen. Het is niet zo ingewikkeld om lucht te verkopen.'

Dijkstal spreekt zaterdag. Het congres rekent er op dat de partijleider dan ook uitsluitsel geeft over de vraag of hij zich opwerpt als de toekomstige premier in het volgende kabinet.

Dijkstal zelf voelt er niks voor onder die noemer de verkiezingen in te gaan, maar de druk op hem is groot. 'Volgens de peilingen is hij de populairste, dus waarom zou hij er nu al niet de campagne mee ingaan', zeggen VVD-leden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden