NieuwsVuurwerkverbod

Vuurwerkbranche eist vergoeding na ‘plots’ verbod: is een rechtszaak kansrijk?

Premier Rutte noemt het nieuwe vuurwerkverbod en de daardoor ontstane onverkoopbare voorraden ‘ondernemersrisico’ voor de branche, die geen financiële compensatie hoeft te verwachten. De belangenvereniging wil naar de rechter stappen. Krijgen ze net als nertsenhouderijen een overgangsregeling, of hadden ze het verbod kunnen zien aankomen?  

Vuurwerkhandelaren blijven met enorme voorraden zitten, als het nieuwe verbod op vuurpijlen en rotjes per direct ingaat.Beeld arie kievit

Mark Rutte was er vrijdag duidelijk over: voor schadevergoedingen hoeven de vuurwerkhandelaren niet bij hem aan te kloppen. ‘Dit valt onder wat dan heet: het ondernemersrisico’, zei de premier op zijn wekelijkse persconferentie. Financiële compensatie? ‘Niet de bedoeling.’

Het is een flinke domper voor de vuurwerkbranche, die nog bergen vuurpijlen en rotjes in de opslag heeft liggen. Doordat het kabinet nog voor de volgende jaarwisseling korte metten wil maken met deze soorten vuurwerk, heeft de branche geen kans tijdens een allerlaatste ‘traditionele’ Oud en Nieuw van haar voorraden af te komen.

Prompt verschenen de eerste noodkreten van kleine ondernemers die een schadepost van tienduizenden euro’s tegemoet zien. Volgens de branche ligt nog voor 10 miljoen euro aan binnenkort verboden vuurwerk in loodsen van winkeliers en importeurs. Daarom overweegt de Belangenvereniging Pyrotechniek Nederland een rechtszaak aan te spannen om de schadevergoedingen dan maar af te dwingen.

‘Uitspraak Rutte onjuist’

De handelaren zijn helemaal niet kansloos, zegt Jan Frans de Groot, advocaat bij Houthoff en gespecialiseerd in bestuursrecht. Wat Rutte zegt is volgens de advocaat ‘in zijn ongenuanceerdheid onjuist’. ‘Ondernemersrisico betekent dat de overheid niets hoeft te vergoeden als het slecht gaat met de economie of de straat voor je winkel wordt opengebroken. Maar als de overheid opeens een verbod uitvaardigt, moet je van betere huize komen om aan te tonen dat het hier ondernemersrisico betreft.’

De Groot maakt een vergelijking met het verbod op de nertsenhouderij. In een door de fokkers aangespannen zaak oordeelde de rechter dat sprake was van een redelijke overgangstermijn van liefst tien jaar. ‘Maar de vuurwerkhandelaren komen alleen van hun voorraden af met een laatste jaarwisseling met de huidige regelgeving, of ze moeten hun handel exporteren.’

‘Niet overrompeld’

Toch: de discussie over het vuurwerkverbod speelt al jaren, nuanceert Raymond Schlössels, hoogleraar bestuursrecht aan de Radboud Universiteit. ‘Zo gezien kan de vuurwerkbranche niet overrompeld zijn.’

Schlössels noemt een andere zaak: het varkensmesterarrest uit 1991. Destijds besloot de overheid per direct tot een verbod op het voeren van varkens met voedsel- en slachtafval, na een uitbraak van de Afrikaanse varkenspest. Eén failliet gegane varkensboer spande daarop een rechtszaak aan. De rechter oordeelde dat de boer een schadevergoeding toekwam omdat de staat hem het werk van de ene op de andere dag onmogelijk had gemaakt.

Zo’n plotseling verbod in een gezondheidssituatie is heel wat anders dan de al lang besproken ban op zwaar vuurwerk, aldus Schlössels. ‘In de harde juridische zin kun je zeggen dat de handelaren het redelijk konden zien aankomen. Ik denk dat de premier een sterk punt heeft.’

Kabinet: maat is vol

Het kabinet komt met een vergaande inperking van de toegestane soorten consumentenvuurwerk. De maatregel moet dit jaar ingaan. ‘Het is een inperking van de vrijheid, maar er zijn goede redenen voor’, aldus premier Mark Rutte vrijdag.  

Nederland wil verbod

Bijna niemand in Nederland wil nog een jaarwisseling meemaken zoals dit jaar. Ruim 8 op de 10 Nederlanders vindt dat het afsteken van vuurwerk zo niet verder kan. Op de kiezers van Forum voor Democratie na zijn de achterbannen van alle politieke partijen nu voor een totaalverbod.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden