InterviewVuurwerkverbod

‘Vuurwerk verbieden? Als mensen ergens raar mee omgaan, is alles gevaarlijk’

De vuurwerkfederatie houdt dinsdag om 13.00 een demonstratie met legaal en illegaal vuurwerk, om ‘het onjuiste beeld’ over de gevaren van vuurwerk recht te zetten. We spreken woordvoerder Frits Broks – vuurwerkhandelaar, bevoegd pyrotechnicus en groot liefhebber.

Grote vuurwerkshow op en rond de Erasmusbrug in Rotterdam.Beeld ANP

Wat gaat er gebeuren vanmiddag?

‘We willen het verschil laten zien tussen legaal en illegaal (eigenlijk professioneel) vuurwerk. Wat is nou het verschil en hoe hard knalt het nou? In de weken voor Oud en Nieuw zeggen veel mensen: ik heb last van die onwijze knallen, en ze blazen alles op. Maar dan gaat het over illegaal vuurwerk. Legaal vuurwerk mag op maximaal 100 decibel knallen. Bovendien is het illegaal om in de weken voor Oud en Nieuw al vuurwerk af te steken. Dat beter handhaven scheelt al een boel.’

Ik begrijp dat u ook een Chinese mat in uw hand gaat afsteken?

‘Ja, dat is er eentje uit de allerzwaarste legale categorie, F3. Maar de tranen springen in je ogen van het lachen als je dat ziet, het valt reuze mee. Het gaat er vooral om dat je het verstandig doet. Als mensen ergens raar mee omgaan, is alles gevaarlijk. Dan moet je ook messen verbieden, dat gaat nu ook steeds mis.’

Wat is de grootste misvatting over vuurwerk?

‘De hardheid van legaal knalvuurwerk wordt overschat. Als legaal vuurwerk wordt getest en dat komt uit op bijvoorbeeld een knal van 121 decibel, dan wordt de hele partij afbesteld. Vuurwerk uit die zwaarste F3-categorie, Chinese rollen, is in 2006 in de verkoop gegaan om illegale handel tegen te gaan. Dat heeft onwijs goed uitgepakt: ze zijn nu bijna niet meer te koop en als ze te koop zijn, zijn ze drie keer zo duur.’

Tijdens de jaarwisseling van 2007 waren er 50 procent meer ongelukken met vuurwerk dan het jaar ervoor.

‘Dat lag ook aan andere omstandigheden, zoals het weer. Als je die Chinese rollen ziet, denk je: hoe kan je daar nou een ongeluk mee krijgen? En kijk naar de politie, het zijn geen Chinese rollen waarmee zij worden bekogeld. Dat zijn eerder vuurpijlen. Maar ook daarvoor is verbieden geen oplossing: als wij die niet verkopen, kopen mensen ze ergens anders wel.’

Wat is dan de oplossing?

‘Handhaving. Nu capituleert de overheid voor een paar raddraaiers die er een zooitje van maken. Die gaan dronken of met een pilletje op naar buiten, zijn van God los en doen dan gekke dingen. Maar wat heeft dat met vuurwerk te maken? Het gaat om gedrag dat gewoon bestraft moet worden. Als het geen vuurwerk is, pakken ze wel een steen of fles om mee te gooien. Ook wordt op elke middelbare school nu illegaal vuurwerk verkocht: doe daar iets aan!

‘Vuurwerk krijgt overal de schuld van. Vorige maand raakten vier agenten gewond in Groningen, zij waren bekogeld door mensen die een pilletje op hadden. Afgelopen weekend vlogen auto’s in Den Haag in brand. Daar hoor je nou niets over, terwijl alles wat misgaat met vuurwerk uitgebreid in het nieuws komt.

‘Er zijn miljoenen mensen die nog altijd met hun kleine kinderen naar de vuurwerkwinkel gaan. Het hoort er voor veel mensen gewoon bij met Oud en Nieuw, van jongs af aan. En we hebben het over acht uurtjes per jaar. Je kan alles wel verbieden, maar het moet een keer ophouden.’

Toch lijkt de publieke opinie te verschuiven richting een vuurwerkverbod.

‘Daar geloof ik niet zo in, het ligt er maar net aan naar welke enquête je kijkt. Ik zou zeggen: voer een referendum in, maar dat kan niet meer. We hebben niets meer te zeggen.’

Zijn er ook politici uitgenodigd vanmiddag?

‘We hebben alle Kamerleden uitgenodigd. En burgemeester Aboutaleb, die man heeft geen idee. Hij denkt dat hij met een algemeen verbod van alle ellende af is, maar zo werkt het niet. Vuurwerkshows moeten het alternatief worden, maar dat spreekt de mensen die vuurwerk zelf afsteken niet per se aan. In augustus gaan mensen lekker vuurwerk kijken in Scheveningen, met Oud en Nieuw buiten willen liefhebbers het zelf afsteken.

‘Beter kan de overheid dus meer handhaven. Oogarts Tjeerd de Faber krijgt op 1 januari altijd weer een podium, dan vertelt hij hoeveel mensen hij heeft behandeld aan hun ogen. Dit jaar hadden geen van allen een vuurwerkbril op. Maak dat nou verplicht met een wet, dat iedereen een vuurwerkbril moet dragen tijdens de jaarwisseling. Dan kan Faber uit z’n neus eten. Het is een kleine maatregel, zoals het ook verplicht is om in de auto een gordel om te hebben, dat is ook voor de eigen veiligheid. Elk gezin heeft inmiddels toch al tien brillen liggen, zelf heb ik er ook wel vijf.’

Wat maakt u nou zo’n liefhebber?

‘Wat maakt vliegtuigspotten nou zo mooi? Waarom spelen volwassen mensen met hele kleine treintjes? Zelf houd ik erg van mountainbiken, terwijl je onwijs onder de bagger zit en over de kop kan slaan. Iedereen heeft wel zo’n hobby. En wat het nou is met vuurwerk... Misschien de adrenaline en endorfine, er komt een stofje los dat zegt: dat is leuk. Ik geniet er nu al 55 jaar van, en alle vingers zitten er nog aan.’

LEES VERDER OVER HET VUURWERKVERBOD

Premier Rutte noemt het nieuwe vuurwerkverbod en de daardoor ontstane onverkoopbare voorraden ‘ondernemersrisico’ voor de branche. De belangenvereniging wil naar de rechter stappen. Krijgen ze net als nertsenhouderijen een overgangsregeling, of hadden ze het verbod kunnen zien aankomen?  

De vuurwerkverkoop is vaak een bijverdienste van middenstanders. Zij hebben fors moeten investeren in veiligheid en dreigen bij een verbod inkomsten mis te lopen. Wat zien zij als de oplossing? ‘Politici moeten zich niet laten leiden door de waan van de dag.’

In de grootste vuurwerkwinkel van Den Bosch is het in het laatste weekeinde van 2019 druk als altijd. Toch zou het zomaar kunnen dat wat je hier ziet binnen niet al te lange tijd een historisch tafereel is: een ‘stille meerderheid’ van de Nederlanders wil een verbod op de vrije verkoop van Astronauten, Gangsters en Psychos en andere koopwaar uit China.

Het kabinet komt met een vergaande inperking van de toegestane soorten consumentenvuurwerk. De maatregel moet dit jaar ingaan. ‘Het is een inperking van de vrijheid, maar er zijn goede redenen voor’, aldus premier Mark Rutte vrijdag.

In de nieuwjaarsnacht verandert het doorgaans strak geregelde Nederland in een onherkenbaar inferno. Waardoor gaan de remmen zo los dat de kosten de spuigaten uitlopen en van links tot rechts de roep om een vuurwerkverbod meer gehoor krijgt?

Met een recordomzet van 77 miljoen euro is Nederland een van de grootste afnemers van vuurwerk ter wereld. De maatschappelijke kosten van vuurwerk lopen jaarlijks in de miljoenen euro’s. Een overzicht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden