OVERZICHTVUURWERK IN DE WERELD

Vuurwerk, hoe doen ze dat in Mexico, Groot-Brittannië en China?

In Nederland groeit de publieke weerzin tegen het afsteken van vuurwerk. Hoe gaan ze er elders in de wereld mee om?

Vuurwerk rond de kerstboom van Rio de Janeiro, Brazilië, in december.Beeld Reuters

Mexico

Mexicanen laten geen gelegenheid onbenut om vuurwerk af te steken. Een geboorte, een verjaardag, Kerst, een begrafenis, een voetbalwedstrijd, het zijn in Mexico allemaal prima aanleidingen om een flinke hoeveelheid rotjes de lucht in de schieten.

Volgens antropologen is de liefde voor vuurwerk terug te voeren naar de Azteken. Dit precolumbiaanse volk maakte bij religieuze ceremonies lawaai op trommels en ratels, tot de Spaanse missionarissen hen dwongen afstand te doen van deze ‘heidense’ instrumenten.

Toen ontdekte de inheemse bevolking zwavel, in ruime hoeveelheden beschikbaar in vulkanen als Popocatépetl en ideaal om herrie te produceren tijdens ceremonies. De missionarissen lieten het oogluikend toe en inmiddels is het doodnormaal dat ook priesters heiligenvieringen kracht bijzetten met een pak knalvuurwerk.

Het gaat regelmatig goed mis, soms zijn er ongelukken met tientallen doden en gewonden. In 2016 bijvoorbeeld was een enorme explosie op een vuurwerkmarkt in Tultepec, waar rond de Kerstdagen zo’n honderd ton vuurwerk wordt verkocht. En er ontploft ook wel eens per ongeluk een zelfgemaakte vuurwerkbom in een kerk.

Er gaan stemmen op om vuurwerk te verbieden, in Mexico-Stad onder meer vanwege de luchtvervuiling. In sommige steden is het al verboden, maar Mexicanen trekken zich daar heel weinig van aan: zonder geknal is een feest simpelweg niet compleet. (Marjolein van de Water)

Groot-Brittannië

Een Brit kan het hele jaar vuurwerk kopen en afsteken. Siervuurwerk, wel te verstaan. Rotjes, strijkers, gillende keukenmeiden en andere vormen van knalvuurwerk zijn sinds 1997 verboden. Er zijn wel voorwaarden aan het afsteken ervan. Dat mag niet in openbare ruimten en al helemaal niet op straat. Het is niet toegestaan om de lucht voor zeven uur in de ochtend of na elf uur in de avond te verlichten met een uiteenspattende vuurpijlen. 

Op bijzondere dagen,zoals Diwali, Guy Fawkes Night, Oudejaarsavond en Chinees Nieuwjaar, is één uur ’s nachts het uiterste tijdstip. De Britten luiden het nieuwe jaar aanmerkelijk ingetogener in dan Belgen of Nederlanders. In steden zijn vuurwerkshows te zien, al dan niet tegen betaling. Iemand die om klokslag twaalf uur de straat opgaat hoeft niet te vrezen voor oren en ogen. Katten en honden kunnen gewoon doorslapen. 

Het aantal ongelukken met vuurwerk is te verwaarlozen, zeker in vergelijking met de Lage Landen. Dat was anders in de jaren zeventig en tachtig toen er op televisie filmpjes te zien waren over ernstige verwondingen die vuurwerk kan veroorzaken, Een onderwerp van debat is vuurwerk tegenwoordig niet. In Noord-Ierland gelden, zoals wel vaker, anders regels. Daar moeten mensen een speciale licentie hebben voor het aanschaffen van vuurwerk. (Patrick van IJzendoorn)

China

Onderzoek ontbreekt, maar het luidruchtigst nieuwjaarsfeest ter wereld, dat zou wel eens in China kunnen plaatsvinden. In het land waar vuurwerk werd uitgevonden en waar luide knallen volgens de folklore helpen om boze geesten te verjagen, wordt het nieuwe jaar traditioneel ingeluid met dagenlang exploderende rotjes en vuurpijlen. Licht- en kleureffect zijn niet zo belangrijk, als het maar knettert en knalt.

Maar de laatste jaren wordt Chinees nieuwjaar, dat de traditionele kalender volgt en dit jaar op 25 januari valt, steeds stiller. Steeds meer lokale overheden doen vuurwerk in de ban, niet omwille van de veiligheid, maar vanwege de luchtvervuiling. Die is ’s winters sowieso torenhoog, door alle verwarming op steenkool, en piekt nog eens extra door het afschieten van vuurwerk. Lokale overheden, onder grote druk om de nationale normen te halen, kunnen niet anders dan ingrijpen.

Volgens een telling uit 2018 is vuurwerk in 444 steden verboden, en in 764 steden aan sterke restricties onderworpen. Sommige steden organiseren een grote vuurwerkshow, maar individueel rotjes afsteken is er niet meer bij. Veel Chinezen betreuren de teloorgang van de vuurwerktraditie, en enkele kunstenaars protesteerden. Maar in een totalitair systeem maakt dat niet veel uit. In veel steden zal nauwelijks een knal te horen zijn. (Leen Vervaeke)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden