VUmc onder vuur over tv-opnamen

Het College bescherming persoonsgegevens (CBP) onderzoekt of de opnamen die filmproducent Eyeworks heeft gemaakt op de afdeling Spoedeisende Hulp van het VU medisch centrum in Amsterdam rechtmatig zijn verzameld. Ook de Inspectie voor de Gezondheidszorg heeft opheldering gevraagd aan het ziekenhuis.

AMSTERDAM - Het VU medisch centrum ligt van alle kanten onder vuur, nadat woensdag bekend was geworden dat het ziekenhuis zonder toestemming filmbeelden heeft laten maken van patiënten bij de spoedopvang. Met de opnamen is het VUmc een grens overgegaan, vinden artsen, patiënten en Kamerleden.


De opnamen werden gemaakt voor het tv-programma 24 uur: tussen leven en dood. Dat programma zou vanaf maart worden uitgezonden, maar RTL4 besloot vanwege alle commotie de eerste aflevering gisteravond al uit te zenden.


Op de afdeling waren in januari twee weken lang 35 camera's geplaatst, die eruitzagen als bewakingscamera's. Vanuit een regiekamer konden medewerkers van Eyeworks de beelden zien en meeluisteren met wat er werd besproken. Pas op het moment dat ze wilden gaan filmen, werd in de regel toestemming gevraagd aan de patiënt. Maar het ziekenhuis heeft laten weten dat voor het filmen soms achteraf pas toestemming is gevraagd.


'Mensen moeten zeker in een dergelijke situatie wel heel uitdrukkelijk vooraf toestemming geven om filmbeelden te maken. Anders is het meekijken door derden een aantasting van de privacyrelatie tussen arts en patiënt', zegt Wilbert Tomesen, collegelid van het CBP. 'Het is bovendien de vraag of op een afdeling waar mensen met een acute hulpvraag komen het überhaupt reëel is om rechtsgeldige toestemming te krijgen.'


Het is schokkend dat een ziekenhuis de filmset levert en patiënten als figurant gebruikt, vindt Wilna Wind, directeur van patiëntenorganisatie NPCF. 'Mensen die daar binnenkomen, zijn kwetsbaar. Het ziekenhuis moet zorg bieden en juist hun privacy waarborgen en niet hen met verborgen camera's volgen.'


Filmen op de spoedopvang is vragen om moeilijkheden, vindt Dick Willems, hoogleraar medische ethiek aan het AMC Amsterdam. 'Aan dit voorval zie je dat je dit niet moet doen. Op de Spoedeisende Hulp is het hectisch. Ik kan me voorstellen dat mensen overrompeld zijn door de vraag en de situatie, waardoor ze ja zeggen.' Willems twijfelt ook aan de reden waarom het ziekenhuis aan het programma meewerkt. 'Argumenten als 'transparantie' zijn zwak. Niemand schiet er iets mee op.'


Het ziekenhuis zegt te hebben meegewerkt aan het programma om een inkijk te geven in de zorg op de spoedafdeling. 'Er is veel behoefte aan informatie over zorg en gezondheid. VUmc vindt het belangrijk te laten zien hoe zorg wordt verleend', aldus het ziekenhuis donderdag in een verklaring.


Voorzitter Elmer Mulder van de raad van bestuur van het ziekenhuis zei gisteravond in het tv-programma Nieuwsuur dat zaken die niet goed zijn gegaan onderzocht moeten worden. Maar er zijn volgens hem geen redenen om te stoppen met de serie.


Naar aanleiding van alle kritiek heeft het ziekenhuis in samenwerking met Eyeworks een meldpunt geopend voor patiënten die in de opnameperiode op de spoedafdeling zijn geweest. Ook gaan ze alle betrokkenen die toestemming hebben gegeven, 150 in totaal, nogmaals benaderen voor de uitzending.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden