nieuws

VS zwichten na lang aarzelen voor roep om vliegverbod voor ‘ramp-Boeing’

Ook de Verenigde Staten houden tot nader order hun Boeing 737 Max-vliegtuigen aan de grond. Dat heeft president Donald Trump woensdagavond besloten. Hij draait daarmee een beslissing terug van de Amerikaanse luchtvaartinspectie. 

Een Boeing 737 Max landt na de Farnborough Airshow nabij Londen. Beeld AFP

De Federal Aviation Administration (FAA) verzette zich drie dagen tegen een vliegverbod ondanks een ongeluk met een Ethiopisch toestel van dit type waarbij zondag 157 mensen omkwamen. Het was de tweede ramp met een pas maanden oude 737 Max 8 in nog geen half jaar. De overeenkomsten tussen beide ongelukken waren voor 42 landen, waaronder Nederland, een reden om het luchtruim voor deze Boeings te sluiten of deze toestellen aan de grond te houden.

De weigering van de FAA om op te treden werd onhoudbaar na uitlatingen van de Canadese minister van Transport. Volgens Marc Garneau zou uit nieuwe gegevens van navigatiesatellieten blijken dat er overeenkomsten zijn tussen de ramp in Ethiopië en de crash van een Indonesische 737 Max 8 nog geen half jaar geleden. Er zouden zich ‘hoogtefluctuaties’ hebben voorgedaan en ‘slingerbewegingen’.

Bij de Indonesische crash probeerden de piloten tot 24 keer te voorkomen dat het toestel in een vrije val raakte. Ze wisten niet dat de neus van de Boeing naar beneden werd gedrukt door een automatisch systeem dat reageerde op foutieve metingen van de luchtsnelheid. Boeing kreeg na die ramp het verwijt dat het amper ruchtbaarheid had gegeven aan het risico op een verkeerd ingrijpen door de boordcomputers en de procedures die piloten moeten volgen om te voorkomen dat een vliegtuig onbestuurbaar wordt.

President Trump mengde zich dinsdag in de discussie over de veiligheid van de 737 Max door op Twitter de verregaande automatisering van het vliegen te hekelen. ‘Vliegtuigen worden veel te ingewikkeld om te vliegen. Piloten zijn niet langer nodig, maar eerder computerwetenschappers van het MIT’, twitterde de president. ‘Ik weet niet hoe het met jullie zit, maar ik hoef Albert Einstein niet als piloot. Ik wil professionals die in staat zijn om eenvoudig en snel een vliegtuig te besturen!’

De tweet leverde Trump in een mum van tijd een telefoontje op van Dennis Muilenburg, de topman van Boeing. Daarin verzekerde Muilenburg de president volgens Amerikaanse media dat er niks mis is met de veiligheid van de 737 Max 8, ook al leek inmiddels de rest van de wereld daar anders over te denken.

De Ethiopian Airlines Boeing 737 die op 12 maart 2019 neerstortte. Beeld AP

Kritiek

De roep om het stilleggen van de Amerikaanse 737 Max-vloot werd evenwel ook in de VS steeds luider. Een voormalig hoofd van de National Transport Safety Board (NTSB), de dienst die uitrukt bij vliegtuigongelukken, leverde ongezouten kritiek. ‘Ik durf er gif op in te nemen dat als deze gebeurtenissen zich in ons land hadden voorgedaan de toestellen aan de grond zouden staan’, oordeelde Jim Hall.

De luchtvaartinspectie hield vol dat iedereen met een gerust hart in het Boeing-toestel kan stappen. De drastische stappen die andere landen en buitenlandse luchtvaartmaatschappijen hadden genomen bestempelde de FAA als voorbarig. Dat kwam de luchtvaartinspectie op het verwijt te staan dat het zich meer bekommerde om het lot van Boeing dan om dat van de reizigers.

De argwaan jegens de FAA leek niet zonder reden. Vorige maand schreef The Wall Street Journal dat de dienst had besloten tot uitstel van een softwarereparatie voor een onderdeel dat een cruciale rol speelde in de ramp met de Indonesische Boeing. Die update had eigenlijk al in januari moeten worden uitgerold, maar komt nu pas in april beschikbaar. De zakenkrant suggereert dat toezichthouder en fabrikant steggelen over hoeveel er moet worden gerepareerd.

De nieuwe Boeing 737 MAX van luchtvaarmaatschappij TUI fly Benelux met registratie 00-MAX bij de fabriek van vliegtuigbouwer Boeing. Beeld ANP

De weigering van de Amerikanen om de Boeing 737 Max aan de grond te houden werd door critici in het licht gezien van het mondiale gevecht om de economische macht. In Europa staat Airbus klaar om klanten te verwelkomen die Boeing-toestellen afzweren. Brazilië, Panama, Colombia en Mexico hebben hun luchtruim inmiddels gesloten voor het toestel, evenals Nieuw Zeeland.

De Chinezen, die als eerste een vliegverbod afkondigden, zien wellicht de kansen voor hun eigen ‘737’, de Comac C919. Het toestel vindt gretig aftrek bij binnenlandse maatschappijen. Maar over de grens raakt de fabrikant het toestel alleen kwijt aan arme landen die zwaar leunen op Chinese hulp.

Tot Trump woensdag anders besloot bleef de boodschap uit Washington dat het veilig vliegen is met de 737 Max. De minister van Transport stapte er dinsdag zelfs demonstratief voor in een Boeing, die haar van Austin naar de regeringszetel bracht. Het haalde uiteindelijk niets uit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.